Кіріспе
Банкура ауданы (Pron: bãkuɽa) – Үндістанның Батыс Бенгалия штатындағы әкімшілік бірлік. Ол Батыс Бенгалияның бес әкімшілік бөлімінің бірі – Мединипур бөлімінің құрамына кіреді. Банкура ауданы солтүстікте Пурба Бардаман ауданы және Пашим Бардаман ауданымен, батыста Пурулия ауданымен, оңтүстікте Жарграм ауданы және Пашим Мединипур ауданымен, ал шығыста Хугли ауданының бір бөлігімен шектеседі. Дамодар өзені Банкура ауданының солтүстік бөлігімен ағып өтеді және оны Бурдуан ауданының басым бөлігінен бөліп тұрады. Аудандық орталық Банкура қаласында орналасқан. Аудан "шығыстағы Бенгал жазықтары мен батыстағы Чота-Нагпур үстірті арасындағы байланыс көпірі" деп сипатталған. Шығыс және солтүстік-шығыс аймақтары төменгі аллювиалды жазықтармен ерекшеленсе, батысқа қарай жер беті біртіндеп көтеріліп, тасты төбелермен араласқан толқынды жерге айналады. Батыс Бенгалияның тарихи Маллабхум (Малла патшалығы) орталығы Банкура және оның төңірегіндегі аймақтар кейінгі орта ғасырлардағы тарихи және мәдени маңызымен ерекшеленеді. XVII ғасырда Малла патшалығында мемлекеттік дін мәртебесіне ие болған вайшнавизм аймақтың мәдениетін қалыптастырды. 1765 жылы Малла патшалығын Британдық Шығыс Үндістан компаниясы жаулап алды, ал қазіргі Банкура ауданы 1881 жылы құрылып, бас кеңсесінің атымен аталады.
Bankura district (Pron: bãkuɽa) is an administrative unit in the Indian state of West Bengal. It is part of Medinipur division—one of the five administrative divisions of West Bengal. Bankura district is surrounded by Purba Bardhaman district and Paschim Bardhaman district in the north, Purulia district in the west, Jhargram district and Paschim Medinipur district in the south, and some part of Hooghly district in the east. Damodar River flows in the northern part of Bankura district and separates it with the major part of Burdwan district. The district head quarter is located in Bankura town. The district has been described as the "connecting link between the plains of Bengal on the east and Chota Nagpur plateau on the west." The areas to the east and north east are low lying alluvial plains while to the west the surface gradually rises, giving way to undulating country, interspersed with rocky hillocks. Centre of the historic Mallabhum (Malla Kingdom) of western Bengal, Bankura and its surrounding regions are identified with its historical and cultural significance for the later Middle Ages. Vaishnavism, which gained the status of state religion in the Malla Kingdom in the seventeenth century, shaped the culture of the region. The Malla Kingdom was annexed by the British East India Company in 1765 and the modern Bankura district took its form in 1881 and was named after its headquarters.
Этимология
Банкура сөзінің этимологиясы туралы көпке дейін қалыптасқан пікірлер жоқ. Колмунда тілінде ора немесе ра сөзі тұрақ орнын білдіреді. Банку – өте әдемі деген мағынаны білдіреді. Бұл сөз "банка" сөзінен туындаған болуы мүмкін, ол зигзаг дегенді білдіреді. Ауданның ең беделді құдайларының бірі – Дхарматхакур, ол жергілікті жұртта Банкура Рой деп аталады. Жергілікті дәстүр бойынша, қазіргі аудан орталығы болып табылатын қала, оның негізін салған Банку Рай есімді басшының құрметіне аталған. Тағы бір аңыз бойынша, қала Бишнапур раджасы Бір Хамбирдің жиырма екі ұлының бірі – Бір Банкураның есімімен аталыпты. Ол өзінің мемлекетін жиырма екі тарапқа (шеңберге) бөліп, әр ұлына бір-бір бөліктен берген. Жайбелия тарабы Бір Банкураның үлесіне тиген. Ол қазір Банкура деп аталатын қаланы дамытқан. Сондай-ақ, бұл атау бес суар дегенді білдіретін Банкунда сөзінің өзгеруінен пайда болған деген болжам бар. Бакунда есімі ескі ресми құжаттарда кездеседі. Банкура ауданында ежелгі заманда түрлі тайпалар тұрған, сондай-ақ Солтүстік Үндістанда басым болған Индо-Арий тобының халқымен арийленген немесе ассимиляцияланған. Бұл оқиғалар ғасырлар бойы қақтығыстар мен достық қарым-қатынастар арқылы жүзеге асты. Бұл аудан ежелгі заманда Рархтың құрамында болған. Ескі джайн кітабы Акаранга Сутрасында (шамамен 4-ғасыр) Сумха мен Ладда (Рарх?) туралы айтылады, онда беймәдениетті және жабайы халықтар тұратын аймаққа сілтеме жасалған. IV ғасырда Сусуния жарлықтарында пракрит және санскрит тілдерінде Симаварманның ұлы Чандраварман Пушкарананың (қазіргі Банкура ауданындағы Паханна) билеушісі болғаны жазылған. Аллахабад жотасындағы жазуға сәйкес, Чандраварман Самудрагуптадан жеңілген, ал аймақ Гупта империясының бір бөлігіне айналған. Бұл аймақ көп жылдар бойы Дандабхукти мен Бардхаманбхуктинің құрамында болған. Көптеген тарихшылар Индо-Арийлермен ассимиляция алдымен Солтүстік және Шығыс Бенгалияда, содан кейін Батыс Бенгалияда болды деп санайды. Бұл буддизм мен джайнизмнің Бенгалияда таралу бағыты да болды. VI ғасырдан бастап Батыс Бенгалияда Индо-Арий діні мен мәдениетінің үстемдігіне көптеген дәлелдер бар. Бишнапур маңындағы аймақ Маллабхум деп аталған. Ең алыс нүктеде Бишнапур мемлекеті Сантал Парганадағы Дамин-и-Кохтан Миднапурға дейін созылып, Бардхаман мен Чота Нагпурдың бір бөлігін қамтыған. Дальхум, Тунгхум, Самантабхум және Варахбхуми немесе Варабхуми сияқты абориген тайпаларының кішігірім мемлекеттері біртіндеп Бишнапурдың Малла патшаларымен басылып, көлеңкеге түскен.
География
Банкура ауданы Мединипур бөлігінің құрамына кіреді. Ол 22° 38’ және 23° 38’ солтүстік ендікте және 86° 36’ және 87° 46’ шығыс бойлықта орналасқан. Ауданның аумағы – . Солтүстік және солтүстік-шығысында Бардаман ауданымен шектеседі, одан көбінесе Дамодар өзені арқылы бөлінеді. Оңтүстік-шығысында Хугли ауданы, оңтүстігінде Пашим Мединипур ауданы және батысында Пурулия ауданымен шектеседі. Банкура ауданы "шығыстағы Бенгал жазықтары мен батыстағы Чота-Нагпур үстірті арасындағы байланыс көпірі" деп сипатталған. Шығыс және солтүстік-шығыстағы аймақтар Бенгалдың басым күріш өсірілетін жерлеріне ұқсас, төменгі аллювиалды жазықтар болып табылады. Батысқа қарай жер беті біртіндеп көтеріліп, тасты төбелермен араласатын толқынды ландшафтқа айналады. Ауданның көп бөлігі орманмен жабылған.
Климат
Климат, әсіресе батыстағы жоталы жерлерде, шығыс немесе оңтүстік Бенгалияға қарағанда әлдеқайда құрғақ. Наурыздың басынан маусымның басына дейін ыстық батыс желдері басым, көлеңкедегі термометр шамамен градусқа жетеді. Маусым мен қыркүйек айлары – муссондық айлар, олар салыстырмалы түрде жағымды. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері – , жаңбырдың көп бөлігі маусым мен қыркүйек айларында жауады. Қыс мезгілінде ауа температурасы желтоқсан айында градусқа дейін төмендейді, жағымды болады. 2006 жылы Панчаяти Радж министрлігі Банкураны елдегі 640 ауданның ішіндегі ең артта қалған 250 ауданның бірі деп атады.
Демография
2011 жылғы санақ бойынша Банкура ауданында 3 596 674 адам тұрады, бұл Литва мемлекетіне немесе АҚШ-тың Коннектикут штатына шамамен тең. Бұл көрсеткіш Үндістанда 80-ші орынды белгілейді (барлығы 739 орын). 2001 жылғы санақта Банкура ауданының жалпы халқы 3 191 822 адамды құрады, оның ішінде 1 634 561 еркек және 1 557 261 әйел болды. 1991-2001 жылдар аралығында Банкура ауданындағы он жылдық өсім 13,79% құрады, ал Батыс Бенгал штатында – 17,84%. Қала халқы 235 264 адамды құрады, ал ауыл халқы 2 956 558 адамды құрады. Ауданның халық тығыздығы шамамен 464 адам/км² болды. Банкура ауданының сауаттылық деңгейі 63,84% құрады. Алғашқы халық санағы 1872 жылы өткізілді. Ауданның қазіргі құрамында 968 597 адам тұрды. 1901 жылғы санақ бойынша халықтың 90,7 пайызы Рархи Боли деп аталатын бенгал тілінің диалектісінде сөйледі, ол көршілес аудандарда да қолданылды. Халықтың шамамен 9 пайызы сантали тілінде сөйледі. Халықтың 87,4 пайызы индуист, 8 пайызы анимист, ал 5,6 пайызы мұсылман дінін ұстанады.
Қызықты орындар
Банкура – аудан орталығы. Бишнапур (немесе Вишнапур) – Банкура ауданының құрамындағы қала. Бұл қала бір кезде Бенгалиядағы ең маңызды индуисттік әулет болған Маллабхум патшалығының астанасы болды. Бұл қала жергілікті қызыл топырақтан салынған терракота ғибадатханаларымен әйгілі. Бұл қала көбінесе Бенгалияның "Ғибадатханалар қаласы" деп аталады. Бишнапурдан басқа, Банкура ауданындағы Котулпур, Джойпур, Сонамухи, Хадал Нараянпур және Акуи сияқты көптеген қалалар мен ауылдарда 17-19 ғасырлар аралығында салынған кірпіштен жасалған терракота ғибадатханалары бар. Аудан ішінде Сусуния және Бехаринат төбелері орналасқан. Мұкутманипур – Үндістандағы екінші ірі топырақтан жасалған бөгеті, ал Сутан – туристік орындар. Меджиа электр станциясы – бұл ауданның жалғыз жылу электр станциясы. Даракешвар, Гандесуари және Кангсабати – аудан арқылы өтетін ірі өзендер. Джайпур орман – Оңтүстік Бенгалия жазығындағы жалғыз орман. Банкура Саммиллани медициналық колледжі – бұл аймақтағы ең көне медициналық колледж.
Көлік
Банкура түйіспелі темір жол станциясы Оңтүстік-Шығыс темір жолы басқарады және Адр-Миднапур темір жол бағытында орналасқан. Ол Банкура қаласында орналасқан. Бхубанешвар Радждхани экспресі, Рупаши Бангла экспресі, Араняк экспресі, Пури – Жаңа Дели (Нандан Каннан) суперфаст экспресі, Эрнакулам – Патна экспресі, Хаура – LTT Самарсата экспресі және Пурулия – Хаура экспресі осы станция арқылы өтеді. Бұл Банкура-Дамодар темір жолының бастапқы және соңғы станциясы болып табылады, ол Хаура-Бардаман қосылған бөліміне жалғанады. Компьютерлік брондау мүмкіндігі бар. Солтүстік-батысқа қарай Адр темір жол станциясы ең жақын ірі станция, ал оңтүстікке қарай Миднапур темір жол станциясы Банкурадан кейінгі маңызды станция болып табылады. Банкура түйіспелі темір жол станциясы мен Далешвари өзені үстіндегі көпір 1900 жылы Бенгал-Нагпур темір жолы үшін жұмыс істеген Гуджарат темір жол мердігерлері Живан Ганджи Савария және Лалджи Раджа Вадерлер салған. Банкура арқылы 14 (Үндістан) ұлттық тас жолы Моргамнан (Муршидабад ауданы) Харагпурға (Пашим-Мединипур ауданы) дейін, 9 (Батыс Бенгал) мемлекеттік тас жолы Дургапурдан (Пашим-Бардаман ауданы) Наяграмға (Жарграм ауданы) дейін және 5 (Батыс Бенгал) мемлекеттік тас жолы Рупнараянпурдан (Бардаман ауданы) Джунпутқа (Пурба-Мединипур) дейін өтеді. 14-ҰЖ Банкураны 12 және 16-ҰЖ-мен байланыстырады. NH 14 және SH 9 Банкураны NH 19 (Grand Trunk Road) тас жолымен байланыстырады.