Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Израильдік романист және Холокосттан аман қалған Ахарон Аппелфельд (; туған Ервин Аппелфельд; 16 ақпан 1932 – 4 қаңтар 2018) - израильдік романист және Холокосттан аман қалған.
Israeli novelist and Holocaust survivor
Aharon Appelfeld (; born Ervin Appelfeld; February 16, 1932 – January 4, 2018) was an Israeli novelist and Holocaust survivor.
Өмірбаян
Эрвин (Аарон) Аппелфелд Румыния Корольдігінің Буковина аймағындағы, қазіргі Украинадағы Ядова коммунасында, Сторожинец округінде дүниеге келген. 2011 жылы әдебиеттанушы Нили Голдпен сұхбаттасқанда, ол өзінің туған қаласын, осы аудандағы Черновицті, "өте әдемі" орын деп еске алды – ол мектептерге толы, екі латын гимназиясы бар және халқының елуден алпысқа дейін пайызы еврейлерді құрады. 1941 жылы, тоғыз жасқа толғанда, Румыния армиясы бір жылдық совет оккупациясынан кейін оның туған қаласын қайта басып алды, сол кезде анасы қаза болды. Аппелфельд әкесімен бірге Румыния бақылауындағы Транснистриядағы мәжбүрлі еңбек лагеріне депортацияланды. Ол қашып, үш жыл бойы жасырынып жүрді, содан кейін совет армиясына ас әзірлеуші болып қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Аппелфельд Италиядағы босқындар лагерінде бірнеше ай өткізді, ал 1946 жылы, Израиль тәуелсіздік алғанға дейін екі жыл бұрын Палестинаға көшті. 1960 жылы ол еврей агенттігінің тізімінде әкесінің есімін тауып, онымен қайта қосылды. (Аппелфельд пен оның әкесі екеуі де бір-бірінің Холокост кезінде қаза болғанын ойлаған. Соғыстан кейін олар жеке-жеке Израильге келді.) Әкесі Бе'ер-Тувиядағы ма'абараға (босқындар лагеріне) жіберілді. Олардың кездесуі соншалықты әсерлі болды, Аппелфельд осы оқиға туралы ешқашан жаза алмады. Израильде Аппелфельд формальды біліміне толыққанды оқу мүмкіндігі алып, еврей тілін үйренді, содан кейін осы тілде жазуға кірісті. Оның алғашқы әдеби тәжірибелері – әңгімелер, бірақ ол біртіндеп роман жазуға көшті. Ол Иерусалимдегі Еврей университетінде оқуын аяқтады. Мевасерет-Ционда тұрып, Бен-Гурион университетінде Негев аймағында әдебиетті оқытты және Иерусалимдегі Тихо үйінде (Бейт Тихо) жиі жазды. 2007 жылы Аппелфельдтің "Баденхайм 1939" пьесасы сахнаға қойылып, Иерусалимдегі Джерард Бехар орталығында көрсетілді.
Ervin (Aharon) Appelfeld was born in Jadova Commune, Storojineț County, in the Bukovina region of the Kingdom of Romania, now Ukraine. In an interview with the literary scholar, Nili Gold, in 2011, he remembered his home town in this district, Czernowitz, as "a very beautiful" place, full of schools and with two Latin gymnasiums, where fifty to sixty percent of the population was Jewish. In 1941, when he was nine years old, the Romanian Army retook his hometown after a year of Soviet occupation and his mother was murdered. Appelfeld was deported with his father to a forced labor camp in Romanian controlled Transnistria. He escaped and hid for three years before joining the Soviet army as a cook. After World War II, Appelfeld spent several months in a displaced persons camp in Italy before immigrating to Palestine in 1946, two years before Israel's independence. He was reunited with his father after finding his name on a Jewish Agency list in 1960. (Both Appelfeld and his father had presumed the other had been murdered in the Holocaust. They had both made their way separately to Israel after the war.) The father had been sent to a ma'abara (refugee camp) in Be'er Tuvia. The reunion was so emotional that Appelfeld had never been able to write about it. In Israel, Appelfeld made up for his lack of formal schooling and learned Hebrew, the language in which he began to write. His first literary efforts were short stories, but gradually he progressed to novels. He completed his studies at the Hebrew University of Jerusalem. He lived in Mevaseret Zion and taught literature at Ben Gurion University of the Negev and was often writing in Jerusalem's Ticho House (Beit Ticho). In 2007, Appelfeld's Badenheim 1939 was adapted for the stage and performed at the Gerard Behar Center in Jerusalem.
Тілді таңдау
Ол жасөспірім шағына дейін тілді үйренбегеніне қарамастан, Израильдің көрнекті еврей тіліндегі жазушыларының бірі болды. Оның ана тілі неміс тілі болғанмен, ол еврей, украин, румын, орыс, ағылшын және итальян тілдерін де жақсы меңгерген. Boston Review журналына берген сұхбатында Аппелфелд еврей тілін таңдауын былай түсіндірді: "Еврей тілінде жазуға мен өте қанағаттандым. Еврей тілі – өте дәл тіл, сіз өте ұқыпты болуыңыз керек, артық сөздерге салуға болмайды. Бұл біздің Киелі кітаптар дәстүрімізбен байланысты. Киелі кітаптардағы сөйлемдер өте қысқа, ашық және жеке-жеке мағыналы болады. Әр сөйлем өзінің жеке мағынасын жеткізуі тиіс".
Appelfeld was one of Israel's foremost living Hebrew language authors, despite the fact that he did not learn the language until he was a teenager. His mother tongue was German, but he was also proficient in Yiddish, Ukrainian, Romanian, Russian, English, and Italian. In an interview in the Boston Review, Appelfeld explained his choice of Hebrew: "I’m lucky that I’m writing in Hebrew. Hebrew is a very precise language, you have to be very precise–no over saying. This is because of our Bible tradition. In the Bible tradition you have very small sentences, very concise and autonomic. Every sentence, in itself, has to have its own meaning."
Холокост әдеби тақырып ретінде
Холокосттан аман қалған көптеген адамдар өмірбаяндарын жазып қалдырды, бірақ Аппелфелд оқиғаларды шындыққа жақын бейнелемейді. Ол метафоралық тұрғыдан түсіндірілуге болатын қысқа әңгімелер жазады. Кейде ол тікелей қатысы жоқ Холокост туралы, тіпті жеке тәжірибесінен емес, айтады. Оның стилі айқын, нақты, бірақ сонымен қатар өте модернистік. Аппелфелд Израильде тұрды, бірақ ондағы өмір туралы аз жазды. Оның көптеген шығармалары Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, соғыс кезінде және содан кейін Еуропадағы еврейлердің өміріне арналған. Кішкентай кезінде жетім қалғандықтан, оның шығармаларында аналық бейне іздеу орталық орын алады. Холокост кезінде ол әкесінен айырылып, 20 жылдан кейін ғана қайта табысты.
Many Holocaust survivors have written an autobiographical account of their survival, but Appelfeld does not offer a realistic depiction of the events. He writes short stories that can be interpreted in a metaphoric way. Instead of his personal experience, he sometimes evokes the Holocaust without even relating to it directly. His style is clear and precise, but also very modernistic. Appelfeld resided in Israel but wrote little about life there. Most of his work focuses on Jewish life in Europe before, during and after World War II. As an orphan from a young age, the search for a mother figure is central to his work. During the Holocaust he was separated from his father, and only met him again 20 years later.
Нысандар
Үнсіздік, сөйлемей қалу және дірдектеу – Аппелфелдтің көптеген туындыларында жиі кездесетін тақырыптар.
Silence, muteness and stuttering are motifs that run through much of Appelfeld's work.
Мәдени сілтемелер
Аппелфелдтің шығармалары оның досы, тағы бір еврей романы жазушысы Филипп Роттың жоғары бағасын алды. Рот израильдік жазушыны өзінің "Шайлок операциясы" романының кейіпкері етіп бейнеледі.
Appelfeld's work was greatly admired by his friend, fellow Jewish novelist Philip Roth, who made the Israeli writer a character in his own novel Operation Shylock.