Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық-британдық жазушы және тарихшы Гитта Серени, CBE (13 наурыз 1921 – 14 маусым 2012) – австриялық-британдық өмірбаяншы, тарихшы және зерттеуші журналист. Ол 1968 жылы өзі бала кезінде екі баланы өлтіргені үшін сотталған Мэри Белл және Треблинка жойқын лагерінің коменданты Франц Стэнгл сияқты танымал тұлғалармен сұхбаттары мен олардың өмірбаяндары арқылы белгілі болды. Австрияда туып өскен ол бес кітаптың авторы, оның ішінде «Мэри Белл ісі: Кісі өлтірген баланың портреті» (1972) және «Альберт Шпеер: Шындықпен күресі» (1995) кітаптары бар. 1995 жылы Серени Альберт Шпеер туралы кітабы үшін Дафф Купер сыйлығы мен Джеймс Тейт Блэк естелік сыйлығын, ал 2002 жылы Стиг Дагерман сыйлығын алды. 2004 жылы журналистика саласына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі атағымен марапатталды.
Austrian British writer and historian
Gitta Sereny, CBE (13 March 192114 June 2012) was an Austrian British biographer, historian, and investigative journalist who became known for her interviews and profiles of infamous figures, including Mary Bell, who was convicted in 1968 of killing two children when she herself was a child, and Franz Stangl, the commandant of the Treblinka extermination camp. Born and initially raised in Austria, she was the author of five books, including The Case of Mary Bell: A Portrait of a Child Who Murdered (1972) and Albert Speer: His Battle with Truth (1995). Sereny was awarded the Duff Cooper Prize and the James Tait Black Memorial Prize for her book on Albert Speer in 1995, and the Stig Dagerman Prize in 2002. She was appointed a Commander of the Order of the British Empire in 2004 for services to journalism.
Өмірбаян
Серени 1921 жылы Австрияның Вена қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Венгриялық протестант аристократы Фердинанд Серени, оның екі жасында қайтыс болды. Анасы – Гамбургтен шыққан, неміс тегі бар Маргит Герцфельд болды. Гитта Серенидің әкесі экономист Людвиг фон Мизес еді. Ол он үш жасында Ұлыбританиядағы пансионға пойызбен бара жатқанда Нюрнбергте кешікті, онда ол жыл сайынғы Нюрнберг митингілерінің біріне қатысты. Митинг туралы сыныпқа тапсыру үшін жазғаннан кейін, оған мұғалімі «Менің күресімді» оқып берді, осылайша ол онда көргендерін түсінуі үшін. 1938 жылы Австрияны нацистер басып алғаннан кейін ол Францияға көшті, онда неміс оккупациясы кезінде жетім балалармен жұмыс істеді, бірақ француз қарсыластарымен байланысы болғандықтан елден қашуға мәжбүр болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Біріккен Ұлттар Ұйымының көмек және қайта құру басқармасында одақтас әскерлері басып алған Германиядағы босқындармен жұмыс істеді. Оның міндеттерінің бірі – нацистер «арийлік» тәрбие беру үшін ұрлап әкеткен балаларды олардың туған отбасыларымен қайта қосу болды. Балалардың көбі алғашқы отбасыларын есінде сақтамағандықтан, бұл ауыр жағдайға алып келді, бірақ ол осындай балаларды Польшаға апарып жеткізгенде, балалардың қайта оралуына байланысты туған отбасы мүшелерінің қуанышын көрді. 1948 жылы Дон Хониманға үйленді және Лондонға көшті, онда олар екі балаларын өсірді. Дон Хониман (1 маусым 2011 жылы қайтыс болды) – фотограф, ол Vogue, The Daily Telegraph және The Sunday Times сияқты басылымдарда жұмыс істеді. Оның ең танымал туындыларының бірі – қызыл түсті фондағы Че Гевараның плакаты (1968 жыл). 60-шы жылдардың ортасынан бастап және 1970-ші жылдар бойы ол Джон Анстидің редакторлығымен The Daily Telegraph Magazine журналына көп жазды. Оның мақалалары көбінесе жастар, әлеуметтік қызметтер, балалар және олардың ата-аналарымен және қоғаммен қарым-қатынастары туралы болды. Осының нәтижесінде ол он бір жасар Мэри Беллдің (екі баланы өлтіргені үшін кінәлі деп танылды) сот процесін жамылды, бұл оның осы іс бойынша алғашқы зерттеу кітабына жол ашты.
Sereny was born in Vienna, Austria in 1921. Her father was a Hungarian Protestant aristocrat, Ferdinand Serény, who died when she was two. Her mother was a former actress from Hamburg, Margit Herzfeld, of German background. Gitta Sereny's stepfather was the economist Ludwig von Mises. When she was thirteen, her train journey to a boarding school in the United Kingdom was delayed in Nürnberg where she attended one of the annual Nürnberg Rallies. After writing about the rally for a class assignment she was given Mein Kampf to read by her teacher so she might be able to understand what she saw there. After the Nazi takeover of Austria in 1938, she moved to France, where she worked with orphans during the German occupation until she had to flee the country because of her connection to the French Resistance. After World War II, she worked for the United Nations Relief and Rehabilitation Administration with refugees in Allied occupied Germany. Among her tasks was reuniting with their biological families children who had been kidnapped by the Nazis to be raised as "Aryans". This could be a traumatic experience because the children did not always remember their original family, but when she accompanied a train load of such children back to Poland she saw the delight of the original family members at the restoration of the children. She married Don Honeyman in 1948 and moved to London where they raised their two children. Don Honeyman (who died 1 June 2011) was a photographer, who worked for Vogue, The Daily Telegraph and The Sunday Times, among other publications. The poster of Che Guevara on a red background (1968) is one of his best known creations. From the mid '60s and throughout the 1970s she wrote extensively for The Daily Telegraph Magazine under the editorship of John Anstey. These articles were often about young people, the social services, children and their relationships with their parents and society. This led to her covering the trial of eleven year old Mary Bell (found guilty of murdering two children) and would further lead to her first investigative book on this case.
Дэвид Ирвингке жала жабу туралы іс
Британдық Холокостты жоққа шығаратын Дэвид Ирвинг, Серени мен Guardian Media Group-қа қарсы "Observer" газетіндегі екі рецензияға байланысты қылмыстық іс қозғады, онда ол нацистерді ақтау үшін тарихи деректерді әдейі бұрмалаған деп айыпталды. Ирвинг Серениге жеке адіс қылып, оны "созылып қалған нацист аңшысы" деп атады, өйткені ол "Гитлер соғысы" кітабы жарық көргеннен кейін оның тұжырымдамасын сәтті жоққа шығарды. 1977 жылы Серени, Гитлердің "Қорытынды шешім" туралы ештеңе білмегендігі және демек, оны бұйырған жоқ деген тұжырымының негізі болған дерек көзін тексерді. Гитта Серени Ирвингтің оның өзінің мәлімдемесіне қайшы келетін қосымша мәлімдеме жасағанын дәлелдеді: "Мен Гитлердің шеңберінен көптеген адамдарды білемін". Кейіннен Серени: "Ол үшін бұл қорқынышты. Ол: "Біз бір ыдыстан жейміз" дейді. Айырмашылығы, ол сол ыдысты жақсы көреді, ал мен жоқ. Менің ойымша, оның [Дэвид Ирвингтің] бәрінде үмітсіздік бар". Сотқа іс өтпесе де, Guardian Media Group-тың құқықтық қорғанысын дайындауға кеткен шығын 800 000 фунт стерлингті құрады.
British Holocaust denier David Irving initiated a libel case against Sereny and the Guardian Media Group for two reviews in The Observer where she asserted he deliberately falsified the historical record in an attempt to rehabilitate the Nazis. Irving maintained a personal animosity for Sereny, whom he calls "that shriveled Nazi hunter", for successfully refuting his claims since the publication of his book Hitler's War. In 1977, Sereny cross checked the source he cited for his assertion that Hitler knew nothing about the "Final Solution", and therefore could not have ordered the "Final Solution". Gitta Sereny proved that Irving had made an additional assertion which would have contradicted his claim; "I know many of the same people as he does who were of Hitler's circle ". Ms. Sereny later said, "That is scary for him. He says, 'we jostle at the same trough'. The difference is that he loves that trough, and I don't. There is, I think, for him [David Irving], despair in all of this." Although the case did not go to court, the cost to the Guardian Media Group of preparing its legal defence amounted to £800,000.
Өлім
Гитта Серени 2012 жылдың 14 маусымында 91 жасында Кембридж қаласындағы Адденбрук ауруханасында ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болды.
Gitta Sereny died on 14 June 2012 at age 91 while in Addenbrooke's Hospital, Cambridge, after a long illness.