Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы көл
Lake in the South Island of New Zealand
Вайхола көлі – Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралындағы Отаго аймағында, Милтон қаласынан солтүстікке қарай 15 шақырым жерде орналасқан 640 гектарлық тұщы сулы, толқынды көл. Оның ауданы шамамен 9 шаршы километр, ең ұзын жері 6 километр, ал орташа тереңдігі 0,75 метрді құрайды. Бұл Тайери және Токомайраро өзендері арасындағы төменгі төбелерде орналасқан екі көлдің үлкені – екіншісі Вайпори көлі. Вайхола көлі Вайпори өзені арқылы суымен толығады, ол Тайери өзенінің саласы болып табылады. Екі көл де өте жайлы және батпақты жерлермен қоршалған, оның ішінде әйгілі және қорғалатын Синклер батпақты жерлері бар, онда көптеген су құстары мекендейді. Көлдің жайлылығы атауында да көрінеді – «вайхола» атауы «уахиора» сөзінің оңтүстік маори түрі, ол «жайылған сулар» дегенді білдіреді. Вайхола көлі Дунедин қаласынан (солтүстікке қарай 40 шақырым жерде) демалысқа келгендер үшін танымал күндізгі саяхат орны. Көлдің шығыс жағасында орналасқан Вайхола шағын қалашығында (200 тұрғыны бар) балық аулау, яхтамен жүзу және су шаңғысымен айналысуға мүмкіндік бар, сонымен қатар көл қайық спорты үшін маңызды орын болып табылады.
Lake Waihola is a 640 ha tidal freshwater lake located 15 km north of Milton in Otago, in New Zealand's South Island. Its area is some 9 square kilometres, with a maximum length of 6 kilometres and a mean depth of 0.75m. It is the larger of a pair of existing lakes—the other being Lake Waipori—which lie in a small area of low hills between the Taieri and Tokomairaro. Waihola is drained by the Waipori River, a tributary of the Taieri. Both lakes are very shallow and surrounded by wetlands, including the internationally renowned and protected Sinclair Wetlands which are the home to many species of wading birds. This shallowness is reflected in the name Waihola, the southern Māori form of the word waihora, which means "spreading waters". Lake Waihola is a popular day trip for holidaymakers from Dunedin, 40 km to the north. The small township of Waihola (population 200), nestled against the lake's eastern edge, has facilities for fishing, yachting, and waterskiing, and the lake is an important rowing venue.
Тарих
Вайхола көлі Орталық Отаго алтын іздеу кезеңінде пайдаланылды. Бұрын кемелер Тайери өзенімен жоғалап, көлдің оңтүстік жағына дейін жүретін, онда алтын іздеушілер төбелерді басып өтіп, Габриэль шатқалына жетер еді. Қоныстанудың алғашқы жылдарында "Бетси Дуглас" атты аспалы кеме көлдің суларымен солтүстіктегі Хенлиге жақын Оухиродан көлдің оңтүстік ұшындағы Кларендонға дейін қатынайтын. Вайхола көлі Төменгі Тайери жазығының оңтүстік бөлігінде орналасқан және бір кезде Вайхола көлі мен Мосгиел арасында кеңінен таралған тарихи көлдердің ең ірісі болып табылады. Татавай көлі, Лох Аског, Лох Катрин, Потака көлі және Сильверстрим лагунасы да осы жақын маңдағы тарихи көлдердің қатарында.
Lake Waihola was used in the Central Otago goldrush. Ships used to travel up the Taieri River and across to the southern side of the lake where prospectors would traverse the hills and on to Gabriel's Gully. In the early days of settlement a paddle steamer, the Betsy Douglas, plied the lake's waters from Owhiro, near Henley in the north to Clarendon at the lake's southern end. Lake Waihola is located at the southern end of the lower Taieri Plains and is the largest of a group of historical lakes that were once distributed between Lake Waihola and Mosgiel. Other neighbouring historical lakes include Lake Tatawai, Loch Ascog, Loch Katrine, Lake Potaka and Silverstream Lagoon
Этимология
Вайхоланың аты қызығушылық тудырады, себебі маори әліпбиінде әдетте "L" әрпі болмайды. Дегенмен, ол Оңтүстік маори диалектінде кездеседі, сондай-ақ Отагодағы Вангалоа және Кентерберидағы Кішкентай Акалоа сияқты Оңтүстік аралдың басқа орталық және оңтүстік аймақтарында да кездеседі. Вайхола сөзі көбінесе "жайылған сулар" деген мағына беретін вай-хора сөзінің оңтүстік түрі деп есептеледі.
Waihola's name creates some interest as the Māori alphabet generally does not contain the letter 'L'. It is, however, found in Southern Māori dialect, and is also found in several other central and southern South Island place names, such as Wangaloa in Otago and Little Akaloa in Canterbury. The word Waihola is generally accepted to be the southern variant of the word wai hora, meaning "spreading waters".
Экожүйелер
Вайхола көлі, жағалаудағы ағынға ұшырайтын тұщы сулы экожүйесінің арқасында халықаралық деңгейде қызығушылық тудырды. 2000 жылдан бері Дания ғалымдары көлді жыл сайын зерттеп келеді. Вайхола көлінде ваитореке деп аталатын құпия жануар – су құндызының бір түрі бар деген қауесет бар, бірақ оның бар екеніне сенімді куәліктер табылмаған.
Lake Waihola has attracted international interest due to the ecosystems based in a shallow freshwater tidal system. Since 2000, Danish scientists have been conducting annual studies of the lake. Waihola is reputedly the home to a species of otter, the cryptid waitoreke, but no verified sightings have ever confirmed the animal's existence.
Денсаулыққа қатысты ескертулер
2017 жылдың наурызынан бастап көлде балдырларға байланысты денсаулық ескертулері жарияланды.
Health warnings related to algae have been issued on the lake as of March 2017.