Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жаңа Зеландияның Үлкен Веллингтон аймағындағы аңғар
Valley in Greater Wellington, New Zealand
Хатт аңғары (немесе "Хатт") – Жаңа Зеландияның Веллингтон аймағындағы Хатт өзенінің аңғарындағы кең, көбінесе тегіс жазықтардан тұратын үлкен аудан. Өзен сияқты, оның аты да Жаңа Зеландияның алғашқы отарлау кезеңіндегі Жаңа Зеландия компаниясының директоры болған сэр Уильям Хатт есімімен аталған. Өзен, геологиялық белсенді жарылым бойымен ағады, ол Оңтүстік Аралдың Оңтүстік Альпі тауларының көтерілуіне жауапты басты фактор болып табылады және оңтүстікке қарай жалғаса береді. Осы себепті, өзеннің батысындағы жер тіктеп көтеріледі, ал шығысында екі су тасқынына ұшырайтын жазық пайда болған. Олардың жоғарырақ жатқаны өзен сағасынан басталады. Содан кейін өзен Тайтаның жанындағы тік жарлы шатқалмен қысқа ғана уақытқа шектеледі, одан кейін жер Уэллингтон гаваніне құятын жерге жақын, ұзын үшбұрышты жазыққа ашылады. Вайвхету сулы қабаты Хатт өзенінен Тайта маңында жер астына сіңген судан құралған. Ол Хатт аңғары бойымен жер астынан ағып, Веллингтон гаванінің астынан шығады.
The Hutt Valley (or 'The Hutt') is the large area of fairly flat land in the Hutt River valley in the Wellington region of New Zealand. Like the river that flows through it, it takes its name from Sir William Hutt, a director of the New Zealand Company in early colonial New Zealand. The river flows roughly along the course of an active geologic fault, which continues to the south to become the main instrument responsible for the uplift of the South Island's Southern Alps. For this reason, the land rises abruptly to the west of the river; to the east two floodplains have developed. The higher of these is between from the mouth of the river. Beyond this, the river is briefly confined by a steep sided gorge near Taitā, before the land opens up into a long triangular plain close to the outflow into Wellington Harbour. The Waiwhetu Aquifer is formed from water seeping underground from the Hutt River near Taitā. It flows underground down the Hutt Valley and out under Wellington Harbour.
Адам қоныстары
Бұл аймақтың алғашқы маори тайпалары (иви) – Нгаи Тара, Муаупоко, Рангитане, Нгати Апа ки те Ра То және Нгати Ира. Бұл иви Уатонганың ұлдары Тараика және Таутоки Иху Нуи Уатонганың ұрпақтары болды, олар Төменгі Солтүстік арал арқылы көшіп келді, ал кейбір ұрпақтары Хатт аңғарында қоныстанды. Херетаунга атауы жиі Хатт аңғарына қолданылады, себебі ол «Нукутаурау ауылындағы (па) Уатонга үйінің» атынан шыққан. 1846 жылы маори тайпалары мен үкімет арасында Хатт аңғары шайқасы болды. Хатт өзенінің де Те Ава Каиранги деген аты бар, және ол маори үшін маңызды артериялық жол болған. Веллингтон портын Вайрарапамен Ремутака тау жотасы арқылы және Пакуратайхи өзені арқылы байланыстыратын жол болған. 1855 жылғы Вайрарапа жер сілкінісінен бұрын үлкен маори қайықтары (вака) Пакуратайхи өзеніне дейін жүзе алатын, ал еуропалық кемелер де аңғарға «шамамен» Сильверстримге дейін көтеріле алатын. Аңғардың төменгі бөлігінде Төменгі Хатт қаласы орналасқан, оны Хатт қалалық кеңесі басқарады, ал оған жақын, үлкен, бірақ халық азырақ Үстіңгі Хатт қаласының орталығы Таита шатқалының үстіндегі кішігірім жазықта орналасқан. Аңғар Веллингтон үшін маңызды жатақханалық аймақ болып табылады, сонымен қатар өндіріс және ауыр өнеркәсіп, білім беру және демалыс орындары, аймақтың автотұрақтары да осында орналасқан. Веллингтон портының жағалауындағы Петон қаласы Жаңа Зеландия компаниясы тарапынан Веллингтон қонысының бастапқы орны ретінде ұсынылған. Бірақ таңдалған жердің өзен суына жиі толып тастауы байқалғандықтан, алғашқы қоныстар Веллингтонға көшірілді. Петон жерінде шағын қоныс қалды, себебі бүкіл аңғар егістік жер ретінде өте қолайлы деп есептелді. 20-ғасырдың қала құрылысына дейін аңғардың көбісі дерлік тазаланып, жайылымға немесе базаршабақтарға айналдырылды. Ертедегі подкарп орманның шағын қалдықтары Жоғарғы Хатттағы Бартон бұтасында сақталған.
Some early Māori nations (iwi) of the region were Ngāi Tara, Muaūpoko, Rangitāne, Ngāti Apa ki te Rā Tō and Ngāti Ira. These iwi descended from the sons of Whātonga, Taraika and Tautoki ihu nui a Whātonga, who migrated through the lower North Island with some descendants settling in the Hutt Valley. The name Heretaunga is often applied to the Hutt Valley from the name of the 'house of Whātonga at Nukutaurua vollage (pā)'. In 1846 there was fighting between Māori tribes and the Government, known as the Hutt Valley Campaign. The Hutt River also has the name Te Awa Kairangi, and was a major arterial route for Māori. There was a trail linking Wellington Harbour and the Wairarapa over the Remutaka Range and through Pākuratahi river. Before the 1855 Wairarapa earthquake large Māori boats (waka) could travel as far Pākuratahi river, and European ships could also go up the valley 'almost' to Silverstream. The lower valley contains the city of Lower Hutt, administered by Hutt City Council, while the adjacent, larger but less populous city of Upper Hutt has its centre on the smaller plain above the Taita Gorge. The valley forms a major dormitory suburban area for Wellington, and is a location for manufacturing and heavy industry, educational and recreational facilities, and the region's motor camps. Petone, on the Wellington Harbour shoreline, was proposed as the initial site for the settlement of Wellington by the New Zealand Company. However, as the chosen site was soon seen to be prone to river flooding, early settlement was relocated to Wellington. A small settlement remained at the Petone site as the whole valley was believed to be well suited as farm land. Almost the whole valley was clearfelled and converted to pasture or market gardens before the urbanisation of the 20th century. A small remnant of the early podocarp forest is preserved in Barton's Bush in Upper Hutt.