Кіріспе

Математикада, әсіресе алгебралық топологияда, X топологиялық кеңістігінің кохомология сақинасы – X-тің кохомология топтарынан және шарап көбейтуі сақиналық көбейту ретінде қызмет ететіннен құралған сақина. Мұнда 'кохомология' әдетте жеке кохомология ретінде түсініледі, бірақ сақиналық құрылым де Рам кохомологиясы сияқты басқа теорияларда да кездеседі. Ол сондай-ақ функционалды: кеңістіктердің үздіксіз бейнелеуі үшін кохомология сақиналарында сақина гомоморфизмі алынады, ол ковариантты. Нақтырақ айтқанда, R коммутативтік сақинадағы коэффициенттерімен (әдетте R – Zn, Z, Q, R немесе C) X кеңістігіндегі Hk(X;R) кохомология топтарының тізбегі берілгенде, шарап көбейтуін анықтауға болады, ол мына түрде жазылады. Шарап көбейтуі кохомология топтарының тікелей қосындысында көбейтуді анықтайды. Бұл көбейту H•(X;R) тізбегін сақинаға айналдырады. Шындығында, бұл табиғи түрде N-дәрежелі сақина болып табылады, онда теріс емес бүтін сан k дәреже ретінде қолданылады. Шарап көбейтуі осы дәрежелеуді сақтайды. Кохомология сақинасы дәрежеленген коммутативті, яғни шарап көбейтуі дәрежелеумен анықталатын белгіге дейін коммутативті. Атап айтқанда, k және ℓ дәрежесіндегі таза элементтер үшін мына теңдік орындалады. Кохомология сақинасынан туындайтын сандық инвариант – шарап ұзындығы, яғни 1-ге тең немесе одан жоғары дәрежелі элементтердің көбейтілгенде нөлдік емес нәтиже беретін ең көп саны. Мысалы, күрделі проекциялық кеңістіктің шарап ұзындығы оның күрделі өлшеміне тең.

Мысалдар

мұнда мұнда мұнда мұнда мұнда Күннет формуласы бойынша, n данасының декарт көбейтіндісінің mod 2 кохомология сақинасы n айнымалысы бар полиномиялық сақина болып табылады, коэффициенттері - . Клиндік қосындылардың қысқартылған кохомология сақинасы – олардың қысқартылған кохомология сақиналарының тікелей қосындысы. Тоқтап тұрулардың кохомология сақинасы 0-дәрежелі бөліктен басқа, нөлге тең болады.