Кіріспе

Mitsubishi Ki 67 Hiryū (飛龍, "Ұшқан аждаһа"; одақтастардың "Пэгги" деп аталатын белгісі) – Mitsubishi Aircraft Company компаниясы өндірген және Императорлық жапон армиясының әуе күштері мен Императорлық жапон теңіз күштерінің әуе күштері Екінші дүниежүзілік соғыста қолданған екі қозғалтқышты орта бомбалаушы. Оның бастапқы ресми атауы "Армияның 4-түрлі ауыр бомбалаушы" (四式重爆撃機) болғанымен, Ki 67 барлық маңызды параметрлері бойынша басқа елдердің орта бомбалаушыларына ұқсас болды. Жапон теңіз күштерінің түрлеріне P2M және Q2M кірді.

Дизайн

Ki 67 1941 жылы жапон армиясының Nakajima Ki 49 "дауылдық аждаханың" ізбасары ретінде жаңа ұшаққа қойған талабының нәтижесі болды. Бұл жаңа ұшақ Маньчжурия мен Сібір шекарасында Кеңес Одағымен болуы мүмкін қақтығыстар үшін жоғары жылдамдықты, екі қозғалтқышты, ауыр бомбалаушы ретінде қарастырылды. Көптеген жапон ұшақтарынан айырмашылығы, оған жақсы қорғаныс қару-жарағы және ауыр шайқас зардаптарына төзу қабілеті қажет болды. Сондай-ақ, оның жоғары маневрлі болуы, тікұшықты бомбалау шабуылдарын жүргізуге және төмен биіктікте қашуға мүмкіндік беруі керек еді. Ki 67 ұшағын Mitsubishi компаниясының бас инженеры Кюнодзо Озава басқарған команда жобалады. Бұл – металл конструкциялы, артқы тірегі кері тартылатын, орта қанатты моноплан. Ол АҚШ-тағы ұшақтар мен бомбалаушыларда жиі кездесетін, бірақ жапон ұшақтарында көбінесе болмайтын, өздігінен жабылатын жанармай бактерілерімен және бронямен жабдықталған. Осы мүмкіндіктерімен және екі 18 цилиндрлі, ауамен салқындатылатын радиалды қозғалтқыштарымен Ki 67 Екінші дүниежүзілік соғыстағы ең берік және зақымға төзімді жапон ұшақтарының бірі болды. Ki 67 ұшағының ішкі бомба бөліміндегі 1070 кг (2360 фунт) бомба жүгін АҚШ стандарты бойынша орташа бомбалаушы ретінде жіктеуге болады. Мысалы, North American B-25 Mitchell 2722 кг (6000 фунт), Martin B-26 Marauder 1814 кг (4000 фунт), ал Douglas A-20 Havoc 907 кг (2000 фунт) дейін көтере алатын, бірақ олар сирек ең көп жүк көтереді; көтерген жағдайда олардың ұшу қашықтығы айтарлықтай төмендейді. Жапон ұшақтары көбінесе максималды жүктемемен ұшу қашықтығы жағынан артықшылыққа ие болды. Бұл оларға тактикалық бомбалаушылар деп есептелетін одақтас елдердің екі қозғалтқышты бомбалаушыларынан өзгеше стратегиялық мүмкіндіктер берді. Ki 67 ұшағының көрсеткіштері АҚШ-тың орташа бомбалаушыларымен салыстырғанда ерекше болды: Ki 67 тік ұшудағы максималды жылдамдығы B-25 үшін 462 км/сағ, B-26 үшін 462 км/сағ, ал A-20 үшін 538 км/сағ (338 миль/сағ) құрады. Сонымен қатар, ол жоғары жылдамдықты тікұшықты сүңгірлерде (644 км/сағ/400 миль/сағ дейін) жақсы маневрлеуге, ұзаққа созылған жылдам көтерілуге және тамаша икемділікке (жақсы бұрылу жылдамдығы, кішкентай бұрылу радиусы және төмен жылдамдықтарда бұрылу қабілеті) ие болды. Ki 67 ұшағының маневрлеу қабілеті соншалықты жақсы болғандықтан, жапондықтар оны Mitsubishi Ki 109 екі қозғалтқышты истребителінің негізі ретінде пайдаланды, ол бастапқыда түнгі истребитель ретінде жобаланған, кейін күндізгі ауыр истребитель ретінде қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңдерінде Жапон теңіз күштері де осы конструкцияны Mitsubishi Q2M1 "Taiyo" радарымен жабдықталған, суастына қарсы ұшақтың негізі ретінде пайдаланды. Ki 67 ұшағының қару-жарағына 20 мм (.79 дюйм) Ho 5 зеңбірегі бар арқалық мұнарасы, сондай-ақ 12,7 мм (.50 дюйм) Ho 103 пулеметтері кірді, олар ұшақтың алдыңғы, артқы және бүйір бөліктерінде орналасқан. Кейбір ұшақтарда артқы бөлікте 20 мм-лік зеңбірек орнатылған, ал ерте модельдерде бүйір бөліктерінде 7,7 мм (.303 дюйм) 89 типті пулеметтер қолданылған.

Операциялар

Ki 67 ұшағы деңгейлі бомбалау және торпедалық бомбалау үшін қолданылды (оның ішінде фюзеляж астына бір торпеда бекітілген). Ki 67 алғашқыда Жапония әскері мен теңіз әскерінің әуе күштері Формоза және Рюкю аралдарына жасаған шабуылдары кезінде АҚШ-тың үшінші флотына қарсы қолданылды. Кейін Окинава, Қытай материгі, Француз Индокитайы, Карафуто және Сайпан мен Тиниандағы B-29 әуежайларында қолданылды. Гиретсу миссияларында қолданылған арнайы жер шабуылы нұсқасы Ki 67 I болды, ол жерге қарай ату үшін 30° бұрышпен орналасқан үш 20 мм пушка, құйрықтағы 20 мм пушка, бүйірлік және жоғарғы жағдайлардағы 13,2 мм (.51 дюйм) 3-түрлі пулеметтермен және отын сыйымдылығының артуымен жабдықталған. Отынның көлемі артық болғанына қарамастан, Гиретсу миссиялары ұзақ қашықтықтан туындағандықтан бір бағытты ғана болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңдерінде Ki 67-нің (I KAI және Sakura dan модельдері) арнайы шабуылдық нұсқалары камикадзе миссияларында қолданылды. (Дереккөздердің арасында Окинава операциялары кезінде Ki 67 ұшақтарының екі 800 кг / 1,760 фунт бомбасы бар То Го жанкешті ұшақтарына айналғанын көрген Фугаку арнайы шабуыл жасағының экипаж мүшесі лейтенант сержант Сейжи Морияманың мәліметтері бар.) Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін 767 Ki 67 ұшағы өндірілді. Басқа дереккөздерде KAI және Sakura dan түрлендірулерін есептемегенде 698 Ki 67 ұшағы жасалғаны айтылады.

Нұсқалар

Ki 67 I: Көне үлгілер. Әртүрлі қару түрлері бар әртүрлі модельдер. 19 дана өндірілді. Ki 67 Ia "Hiryu" Армия 4-түрлі ауыр бомбардировщик 1-ші модель: Негізгі өндіріс моделі. Олардың көп бөлігі (420-дан астам) фабрикада жердегі торпедалық бомбалаушылар ретінде (160-шы жұмыс нөмірінен бастап) өзгертілді. Mitsubishi: 587 дана; Kawasaki: 91 дана; Тачикава армиялық арсеналы: 1 дана. Ki 67 Ib: Өндірістің кейінгі үлгісі. Құйрық пулеметінің мұнарасы (2 × 20 мм) күшейтілді. Ki 67 I KAI: Mitsubishi Ha 104 Ru қозғалтқыштарымен жабдықталған тәжірибелік модель. 3 дана өндірілді. Ki 67 I AEW нұсқасы: "Taki 1 Model II" ерте ескерту радиолокаторымен жабдықталды. 1 дана өндірілді. Ki 67 "To Gō": Армияның арнайы шабуыл ұшағы 4-түрі: Ki 67 I-дің камикадзе үшін жетілдірілген нұсқасы, қарусыз, мұнарасыз, екі 800 кг (1760 фунт) бомбасы бар. Ki 67 "бағытталған зымыран тасымалдаушы кеме": Бағытталған зымырандарды тасымалдауға арналған тәжірибелік тип. (Kawasaki Ki 147 I Go Type 1 Ko, Mitsubishi Ki 148 I Go Type 1 Otsu, I Go Type 1 Hei, "Ke Go" IR, "Ko Go","Sa Go") 1 дана өндірілді. Ki 67 ұзақ қашықтыққа ұшатын бомбалаушы нұсқасы: Кеңейтілген қанаттары бар және мұнарасы жоқ. Тек жоба. Ki 67 жер шабуыл нұсқасы: Жерден қашықтан басқару арқылы ату үшін үш 5 × 30° 20 мм зеңбірек, құйрық бөлігінде 20 мм қорғаныс зеңбірегі, жақ және жоғарғы бөліктерде үш 13,2 мм (.51 дюйм) пулемет және ұзақ қашықтыққа арналған отын қоры. Мариана аралдарындағы B-29 базаларына шабуыл жасауға арналған. Тек жоба. Ki 67 II: Көне үлгілер. Ki 67 I-нің модификацияланған нұсқасы, әрқайсысының екі Mitsubishi Ha 214 қозғалтқышы бар. 2 дана өндірілді. Ki 67 планер сүйрегіш: Стандартты Ki67 I сынақтарда "Manazuru" (Кран) көлік планерін сүйреу үшін пайдаланылды. "Ясукуни": Ki 67 I-дің теңіз торпедалық бомбалаушы нұсқасы. IJAAF-тан ауыстырылған Ki 67-лерден құрылған. Ki 69: Қатты қаруланған эскорт ұшағы. Тек жоба. Ki 97: Көлік моделі. Тек жоба. Ki 109: Түнгі күрес прототиптері. Ki 67 I түнгі күрес үшін, жұптасып жұмыс істеуге арналған, Ki 109a радиолокациялық/рефлектормен (британдық Douglas Havoc II "Turbinlite" концепциясына ұқсас, қуатты іздеу шамдарынан гөрі радио сәулелерін пайдаланады) радиолокациялық тарату және анықтау үшін, Ki 109b, жоғарыға қарай ату Schrage Musik стиліндегі екі 37 мм Ho 203 зеңбірегімен (Mitsubishi Ki 46 III KAI-дегі Ho 203 автозеңбірегі сияқты) нысананы жою үшін қаруланған. Тек жоба. Ki 109: Күндізгі күрес прототиптері. Ki 67 I күндізгі күрес үшін модификацияланған. Мұрнында бір тұрақты 75 мм 88 типті ауыр зеңбірек және құйрығында бір жылжымалы 12,7 мм (0,5 дюйм) Ho 103 типті 1 пулемет. Mitsubishi Ha 104 1,417 кВт (1,900 а.к.) немесе турбокомпрессорлы Ha 104 Ru 1,417 кВт (1,900 а.к.) қозғалтқыштарымен жабдықталған. 2 дана өндірілді. Ki 109 Армиялық ауыр истребитель-перехватчик: Серияның алғашқы прототип емес моделі. Жоғары және бүйірдегі қару орналасулары жоқ және бомба бөлімшелері жоқ. Күндізгі күрес прототипінен алынған 75 мм 88 типті ауыр зеңбірек мұрнында сақталды. Құйрық бөлігінің жаңартылған нұсқасы бар. Mitsubishi компаниясы 22 дана құрастырды. Ki 112: Ағаш конструкциялы бомбалаушы-эскорт ұшағы. 8х12.7 мм және 1х20 мм қаруланған. Тек жоба. Ki 167 "Сакура даны": Экипаж кабинасының артындағы фюзеляжда 2900 кг (6400 фунт) салмақты термит бомбасы бар "Арнайы шабуыл" (камикадзе) нұсқасы. Бомбаның пішіні жарылысты алға қарай бағыттайды, шамамен бір мильге жете алатын және 300 м (980 фут) максималды радиусы бар жарылыс толқынын құрайды. Бомба бекіністерді бұзу және көптеген бронетехникаларды жою үшін жасалған. 9 дана өндірілді. Q2M1 Taiyo: Ki 67 I әскери-теңіз нұсқасы, су астына қарсы соғыс үшін. Радармен жабдықталған (Type3 Model 1 MAD (KMX), Type 3 Ku 6 Model 4 Радар және ESM антенна жабдықтары). Әрқайсысында алты пернелі винттері бар екі Mitsubishi Kasei 25 Otsu қозғалтқышы. Торпедалар немесе тереңдік бомбалары тасымалданды. Тек жоба.