Жапондық әскери-теңіз күштерінің 99-шы үлгідегі ұшағы

Кіріспе

Императорлық жапондық авианосецтік пикируші бомбалаушы

Айчи D3A (Әскери-теңіз күштерінің белгісі "99-түрлі авианосецтік бомбалаушы"; Одақтастардың тілімен "Val" аталды) – Екінші дүниежүзілік соғыстағы авианосецтік пикируші бомбалаушы. Ол Императорлық жапондық әскери-теңіз күштерінің (IJN) негізгі пикируші бомбалаушысы болды және Пёрл-Харборға шабуылды қоса, IJN-нің дерлік барлық операцияларына қатысты. Айчи D3A – соғыста американдық нысаналарды бомбалауға кіріскен алғашқы жапондық ұшақ, бұл Пёрл-Харбордан және Филиппиндегі АҚШ базаларынан, мысалы Кларк әуе күштері базасынан басталды. Олар басқа Орталық державалардың ұшақтарынан гөрі көбірек одақтас әскери кемелерін батырды.

Жобалау және әзірлеу

1936 жылдың ортасында Жапон әскери-теңіз күштері қолданыстағы D1A бипланын алмастыру үшін бір ұшақты кемеге орналастырылатын шомылу бомбалаушысының 11 Ши спецификациясын жариялады. Айчи, Накадзима және Мицубиси компаниялары жобаларын ұсынды, содан кейін алғашқы екеуінен әрқайсысы екі прототипке тапсырыс берді. Айчи жобасы Heinkel He 70 Blitz-ден шабыттанған, төмен орналасқан эллипстік қанаттармен басталды. Ол жеткілікті баяу ұшып, қону аяқтарының соққысы айтарлықтай мәселе тудырмады, сондықтан қарапайымдық үшін тұрақты аяқтар қолданылды. Ұшақтың қуатын Nakajima Hikari 1 тоғыз цилиндрлі радиальды қозғалтқышымен жабдықтау жоспарланған. Бірінші прототип 1937 жылдың желтоқсан айында аяқталды, ал бір айдан кейін ұшу сынақтары басталды, одан кейін ол D3A1 деп белгіленді. Алғашқы сынақтар көңілін қалдырды. Ұшақ жеткіліксіз қуатқа ие болды және кең бұрылыстарда бағытталмайтындықтан, ал тар бұрылыстарда айналып түсуге бейімділік танытты. Суға түсу тежегіштері жобалық жылдамдықпен кеңейтілгенде қатты дірілдеді, және әскери-теңіз күштері суға түсу жылдамдығын арттыруды сұрады. Екінші ұшақ проблемаларды шешу үшін жеткізілім алдында кең ауқымда модификацияланды. Қуатты Hikari қозғалтқышын қайта жасалған капоттағы Mitsubishi Kinsei 3 қозғалтқышымен алмастыру арқылы арттырылды, ал тік құйрығы бағытталмайтындыққа көмектесу үшін үлкейтілді. Қанаттарының ұзындығы сәл артты, ал алдыңғы жиектерінің сыртқы бөліктері айналып түсуге қарсы күресу үшін бұрылып, нығайтылған суға түсу тежегіштері орнатылды. Бұл өзгерістер барлық проблемаларды шешті, бірақ бағытталмайтындық мәселесін жойған жоқ, бұл D3A1-ге Nakajima D3N1-ден жеңіске жеткізу үшін жеткілікті болды. 1939 жылдың желтоқсанында әскери-теңіз күштері ұшақты 99 типті әскери-теңіз бомбалаушысының 11 моделі ретінде қабылдады (kanjō bakugekiki, көбінесе 艦爆 деп қысқартылады). Сериялық модельдер сәл кішірек қанаттармен және Kinsei 43 немесе Kinsei 44 түрінде күшейтілген қуатпен ерекшеленді. Бағытталмайтындық мәселесі ақыры артқы фюзеляждың ортасынан басталатын ұзын арқалық қанатты орнату арқылы шешілді, және ұшақ өте маневрлі болды. 1942 жылдың маусым айында Kinsei 54 қозғалтқышымен жабдықталған D3A1-дің жақсартылған нұсқасы сынақтан өтті және D3A2 немесе 12 модель деп белгіленді. Қосымша қуат қашықтықты азайтты, сондықтан дизайн жалпы сыйымдылығын арттыратын қосымша жанармай бактерілерімен әрі өзгертілді, бұл Соломон аралдарында тиімді күресуге қажетті қашықтықты қамтамасыз етті. Әскери-теңіз күштерінде 22 модель деп танылған бұл модель 1942 жылдың күзінде 11 модельді алдыңғы қатардағы бөлімшелерде алмастыра бастады, ал 11 модельдердің көпшілігі оқу бөлімшелеріне жіберілді. Кейбір D3A1-дің кейінгі модельдері винт бұрауышымен жабдықталған болса, ол D3A2 үшін стандартқа айналды.

In mid 1936, the Japanese Navy issued the 11 Shi specification for a monoplane carrier based dive bomber to replace the existing D1A biplane then in service. Aichi, Nakajima, and Mitsubishi all submitted designs, with the former two subsequently being asked for two prototypes each. The Aichi design started with low mounted elliptical wings inspired by the Heinkel He 70 Blitz. It flew slowly enough that the drag from the landing gear was not a serious issue, so the fixed gear was used for simplicity. The aircraft was to be powered by the Nakajima Hikari 1 nine cylinder radial engine. The first prototype was completed in December 1937, and flight trials began a month later, after which it was designated as D3A1. Initial tests were disappointing. The aircraft was underpowered and suffered from directional instability in wide turns, and in tighter turns it tended to snap roll. The dive brakes vibrated heavily when extended at their design speed of , and the Navy was already asking for a faster diving speed of

The second aircraft was extensively modified before delivery to try to address the problems. Power was increased by replacing the Hikari with the Mitsubishi Kinsei 3 in a redesigned cowling, and the vertical tail was enlarged to help with the directional instability. The wings were slightly larger in span and the outer sections of the leading edges had wash out to combat the snap rolls, and strengthened dive brakes were fitted. These changes cured all of the problems except the directional instability, and it was enough for the D3A1 to win over the Nakajima D3N1. In December 1939, the Navy ordered the aircraft as the Navy Type 99 Carrier Bomber Model 11 (kanjō bakugekiki, usually abbreviated to 艦爆 . ). The production models featured slightly smaller wings and increased power in the form of the Kinsei 43 or Kinsei 44. The directional instability problem was finally cured with the fitting of a long dorsal fin strake which started midway down the rear fuselage, and the aircraft actually became highly maneuverable. In June 1942, an improved version of D3A1, powered by a Kinsei 54, was tested and designated as D3A2 or the Model 12. The extra power reduced range, so the design was further modified with additional fuel tanks to bring the total tankage to , giving it the range needed to fight effectively over the Solomon Islands. Known to the Navy as the Model 22, it began to replace the Model 11 in front line units in the autumn of 1942, and most Model 11s were then sent to training units. While some late production models of D3A1 were fitted with a propeller spinner, it became a standard with D3A2.

Жабдық

Пилоттық позиция ерте модельдерде 95 типті телескопиялық нысанамен, ал кейінгі модельдерде 99 типті нысанамен жабдықталған, олар сүңгу кезінде бомбаны бағыттау үшін қолданылған. Бақылаушы/навигатордың орны 97 Mk1 типті дрейфтік аспабымен жабдықталған, ол бақылаушының сол жағында орналасқан ұзын тік құбыр. Сонымен қатар, бақылаушының орны бақылаушының оң жақ алдыңғы бөлігіндегі еденге орнатылған дрейф-метрмен жабдықталған. Бақылаушы сондай-ақ бақылаушының алдында және ұшқыш орындығының артында орналасқан 96 Mk2 типті радиостансасын басқарған. Радиостансаның үстінде дәл навигация үшін 3 типті компас орналасқан. Қару-жараққа екі тұрақты алға бағытталған 97 типті пулемет және кокпиттың артқы бөлігінде орналасқан бір икемді 7,7 мм (.303 дюйм) 92 типті пулемет кірген, оны бақылаушы басқарған. Стандартты бомбалық жүк – 250 кг салмақтағы бір бомба (мысалы, 99 No 25 жартылай бронебойғыш немесе 98 No 25 жер бомбасы), ол фюзеляж астында орналасып, трапеция арқылы босатылғанда винт астынан шығарылған. Әр қанаттың астындағы, сүңгу тежегіштерінен тыс жерде орналасқан қанаттық тіреулерде екі қосымша 60 кг бомба (мысалы, 99 No 6 жартылай бронебойғыш немесе 2 No 6 жер бомбасы) тасымалдануы мүмкін. Бастапқыда D3A сүңгу бомбалаушылары күміс түске боялған. 1941 жылдың жазында бояу түсі ашық зәйтүн сұр түске өзгертілді. 1942 жылдың басында түс қайтадан қара жасыл түске өзгерді.

Тірі қалған әуе кемелері

Қазіргі уақытта D3A2 Калифорния штатының Чино қаласындағы Planes of Fame мұражайында қайта жаңартылуда. Фредериксбургтегі Техас штатындағы Тынық мұхиты соғысының ұлттық мұражайында екі жаңартпаған D3A ұшағы қойылған. 2022 жылы Перл-Харбор авиациялық мұражайы болашақта көрмеге қою үшін Папуа-Жаңа Гвинеядан D3A ұшағының қалдықтарын жинауды бастады.