Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Виттенберге – Германияның Бранденбург жеріндегі Пригниц ауданында, Эльба өзенінің орта ағысында орналасқан, он сегіз мың адам тұратын қала.
Wittenberge is a town of eighteen thousand people on the middle Elbe in the district of Prignitz, Brandenburg, Germany.
География
Виттенберг Германияның Пригниц ауданында, Эльба өзенінің оң (солтүстік-шығыс) жағасында, оның Степениц және Картане өзендерімен қосылатын жерінде орналасқан. Осы аудан шегінде қала Lenzen Elbtalaue және Bad Wilsnack/Weisen аймақтарымен, сондай-ақ аудан орталығы Перлебергпен шектеседі. Саксония-Анхальт штатының Стендал ауданындағы Seehausen (Altmark) Verbandsgemeinde Эльбаның қарсы бетінде жатыр.
Wittenberge is situated at the right (north eastern) bank of the middle Elbe at its confluence with the Stepenitz and Karthane in the German district of Prignitz. Within the same district, the town borders the Ämter Lenzen Elbtalaue and Bad Wilsnack/Weisen as well as the district capital Perleberg. The Verbandsgemeinde Seehausen (Altmark) in the district of Stendal, Saxony Anhalt, lies on the opposite side of the Elbe.
Тарих
1239 жылы бұл жер Вендишвальдеде белгіленді және 1300 жылы Саксония королі Отто I елді мекенді құрды. Виттенберг қала мәртебесіне ие болған нақты күні белгісіз. Виттенбергтің "қала" ретінде алғаш рет айтылған ең көне құжаты 1300 жылдың 22 шілдесіне жатады. Виттенберг баяу, бірақ тұрақты түрде өсті. Қалалық сарай (1669) қалалық мұражай ретінде сақталған, бірақ ол 1686 және 1757 жылдары өртке ұшырады, ал 1709 және 1761 жылдары Эльба өзенінің тасқынына тап болды. Дегенмен, орналасқан жерінің арқасында, Берлин-Гамбург арасындағы бу кеме қатынасы ашылғаннан кейін гүлденді. 1823 жылы азық-түлік өңдеу, қайта өңдеу және тазарту маңызды өнеркәсіп салалары болды. 1846 жылы теміржол салынып, 1849 жылы жібек және химиялық фабрикалар құрылды. Рейхсбан теміржол шеберханалары 1875 жылы ашылды, ал әлемдік атаққа ие Сингер тігін машинасы компаниясы 1903 жылы Германиядағы өндіріс орнын – Сингер Nähmaschinenfabrik Wittenberge ашты. 1914 жылы Ратуш салынды. 1942 жылдың 15 тамызынан 1945 жылдың 17 ақпанына дейін Виттенбергке жақын жерде концлагерь құрылды. Бұл лагерь Нойенгамме концлагерінің бөлімшесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Виттенберг бес әуе шабуылынан қирады, нәтижесінде 216 азамат қаза тапты. Соғыс аралық кезеңде халықтың қарқынды өсуіне байланысты жұмысшыларға арналған тұрғын үйлер көптеп салынды. Қазіргі таңда ескі өнеркәсіптердің маңызды жұмыс берушілері ретінде теміржол шеберханалары ғана сақталған, бірақ жаңа өнеркәсіп салалары – дәлдік инженерия және қолданбалы химия үшін білікті жұмыс күші жеткілікті.
The site was marked out in 1239 at Wendischwalde and in 1300 the Saxon king, Otto I, established the settlement. The exact date when Wittenberge attained municipal status is unknown. The oldest document in which Wittenberge is mentioned as a "town" dates from 22 July 1300. Wittenberge grew slowly but steadily. The town castle (1669) survives as the town museum but it suffered fires in 1686 and 1757, and floods from the Elbe in 1709 and 1761. Nevertheless, because of its position, it prospered from the opening of the Berlin–Hamburg steamship traffic. By 1823 milling, processing and refining of foodstuffs were important industries. In 1846 the railway came and a silk factory was built, followed by a chemical factory in 1849. The Reichsbahn railway workshops were established in 1875 and the world famous Singer Sewing Machine Company opened in 1903 its German manufacturing site Singer Nähmaschinenfabrik Wittenberge. By 1914 the Rathaus was built. From 15 August 1942 until 17 February 1945 a concentration camp was established near Wittenberge. The camp was a subcamp to the Neuengamme concentration camp. During WW II Wittenberge suffered severe destruction by five air raids and 216 civilians died. Between the wars much architecture characteristic of the period was built in the form of workers' housing for the rapidly increased population. Only the railway workshops remain as significant employers of the old industries but the large, skilled workforce remains for the newer industries of precision engineering and applied chemistry.
Көрікті жерлер
Виттенбергтегі ең көне ғимарат – 1450 жылы салынған Штейнтор (тас қақпа), бұл орта ғасырлық қала қабырғасының ежелгі қақпасы. Виттенбергтің ескі қала орталығынан жартылай ағаштан салынған үйлердің ғана бір бөлігі қалды, себебі 1989 жылға дейін көптеген ескі үйлер бұзылды. Теміржол станциясы 1846 жылы классицизм стилінде салынды және Екінші дүниежүзілік соғыста болған ауыр бомбалаудан кейін қайта жаңартылды. 51 метрлік мұнарасы бар қала әкімдігі (Ратаус) 1914 жылы ашылды. Ол Gründerzeit стилін көрсетеді. Мәдениет және фестивальдер үйі – "Kultur und Festspielhaus" 1959 жылы социалистік реализм стилінде салынды. Германияның қайта бірігуінен кейін ол жаңартылып, 1999 жылы қайта ашылды. Ол Пауль Линкке алаңында орналасқан, бұл алаң 1881 жылдан 1884 жылға дейін Виттенбергте тұрған композитор Пауль Линкке атымен аталады. Виттенбергтің басты көшесі – Бахнштрасседе Мәдениет үйіне жақын жерде провинциялық деңгейдегі сталиндік сәулетті көрсететін бірнеше тұрғын үйлерді көруге болады. Олар Германияның қайта бірігуінен кейін жаңартылды. 1903 жылы Виттенбергте тігін машиналарын өндіретін зауыт құрылды. 1928 жылы салынған 49 метрлік сағат мұнарасы Виттенбергтің символының бірі болып табылады.
The oldest building in Wittenberge is Steintor (stone Gate) dating from 1450, an ancient gate of the medieval city wall. Only a small part of Wittenberge's old town centre with half timbered houses is left as many old houses were torn down before 1989. The railway station was built in a classicist style in 1846 and rebuilt after considerable bomb damage in World War II. The Town Hall (Rathaus) with its tower measuring 51 metres was inaugurated in 1914. It represents the style of Gründerzeit. The Kultur und Festspielhaus, a cultural centre, was built in 1959 in a typical style of Socialist realism. After the German reunification it was renovated in reinaugurated in 1999. It is situated at Paul Lincke Platz, a place which is named after the composer Paul Lincke who lived in Wittenberge from 1881 to 1884. In Bahnstraße, Wittenberge's main street, several residential buildings representing Stalinist architecture on a provincial level can be seen close to the Cultural Centre. They were renovated after the German reunification. A factory for producing sewing machines was founded in Wittenberge in 1903. Its clock tower measuring 49 metres which was built in 1928 is one of the symbols of Wittenberge.