Кіріспе

1905 жылы Ирландиядағы оқиғалар тізімі. 1905 жылы Ирландияда болған оқиғалар.

Оқиғалар

9 қаңтар – Дублинде салынған ең ірі кеме, «Лиллебонн» Солтүстік Уолл-Ярд кемежайында сәтті суға түсірілді. 16 ақпан – Жаңадан қолданысқа берілген су асты кемесінде отын құю кезінде жанармай буынан болған жарылыс салдарынан Хаулбоулайндегі Корольдік теңіз күштерінің базасында 11 экипаж мүшесінің алтауы қаза тапты. 6 наурыз – Ұлыбритания парламентінің Төменгі палатасында ирланд тілінде адрестелген хаттарға қатысты Поштаның міндеттемелері талқыланды. Бұл пікірталасқа Дублиндегі Бас пошта кеңсесінің Гейл лигасы жіберген ирланд тіліндегі парцельдерін қайтарғаны себеп болды. 29 мамыр – 1904 жылғы статистика бойынша, шамамен 37 000 адам эмиграцияға кетті. 1851 жылдан бері аралдан шамамен төрт миллион адам кетіп қалды. 7 шілде – Ұлыбритания парламентінің Төменгі палатасында «Мастық (Ирландия) туралы» заң жобасы талқыланды. Ирландиялық парламент мүшелері заң жобасын қарапайымдыққа көңілсіздік тудыратындықтан сынға алды. 28 қараша – Синн Фэйн партиясы құрылды. Белфастта Ирландия Пресвитериан шіркеуінің Бас ассамблеясының үйі – Чирк хаус салынды.

Өнер және әдебиет

Ақпан – Дж. М. Синдждің тарихи пьесасы «Құдықтың құдығы» алғаш рет Дублиндегі Абби театрында Ирландия Ұлттық театр қоғамы тарапынан қойылды. 23 мамыр – Джордж Бернард Шоудың «Адам және Супермен» пьесасы алғаш рет Лондонның Корольдік сарай театрында қойылды. Падрейк Колумның «Жер» пьесасы Абби театрында сахналанды. Джордж А. Бирмингемнің «Қызып тұрған қазан» романы жарық көрді. Лорд Дунсанидің «Пегана құдайлары» атты әңгімелер жинағы жарық көрді. Фильсон Янгтың «Рахат құмы» романы жарық көрді. Дәстүрлі ән «Be Thou My Vision» алғаш рет Мэри Элизабет Бёрн тарапынан ежелгі ирланд тілінен ағылшын тіліне «Эриу» журналында аударылды.

Өлімдер

12 қаңтар – Джеймс Мейсон, шахматшы және жазушы (1849 жылы туған). 9 ақпан – Валентин Браун, Кенмаредің 4-ші графы, теңдесі (1825 жылы туған). 14 наурыз – Джордж Фишер, Веллингтон қаласының мэрі, Жаңа Зеландия (1843 жылы туған). 6 сәуір – Генри Бенедикт Медликотт, геолог (1829 жылы туған). 24 сәуір – Кивас Тулли, сәулетші (1820 жылы туған). 31 мамыр – Майкл Н. Нолан, АҚШ Конгресінің Нью-Йорк штатынан өкілі, Олбани қаласының мэрі (1833 жылы туған). 27 маусым – Харольд Махони, теннисші (1867 жылы туған) (велосипед апатынан). 15 шілде – Кевин Изод О'Доэрти, 1849 жылы Австралияға жер аударылған, дәрігер және саясаткер (1823 жылы туған). 13 қыркүйек – Патрик Коллинз, АҚШ Конгресінің Массачусетс штатынан өкілі және Бостон қаласының мэрі (1844 жылы туған). 19 қыркүйек – Доктор Томас Джон Барнардо, қайырымдылық жасаушы (1845 жылы туған). 31 қазан – Брайан О'Логлен, Австралия саясаткері, Викторияның 13-ші премьер-министрі (1828 жылы туған).