Кіріспе

Жалпақ құрттар туысы – көптеген паразиттік емес жалпақ құрттарға берілген жалпы атау. Планрия – Planariidae тұқымдасының жалпақ құрттар туысы. Өте жақсы регенерация қабілетіне ие болғандықтан, Planaria түрлері регенерация зерттеулерінде үлгілік организм ретінде де пайдаланылған. Егер бір жеке құрт бөліктерге бөлінсе, әр бөлігі толыққанды дамыған жеке құртқа айналуға қабілетті. Басы кесілгенде, олар естеліктерін сақтайды. Planaria түрлері фармакологиялық зерттеулерде, әсіресе есірткі құралдарын зерттеуде омыртқасыз организмдердің үлгісі ретінде кеңінен қолданылған. Сондай-ақ, олар токсикологиялық зерттеулерде модель ретінде ұсынылған.

Сипаттама

Қазіргі уақытта Планария туысы тұщы су трикладтары ретінде анықталады, олардың жұмыртқа жолдары ортақ жұмыртқа жолын құрап, бурса копулятриксін қамтымайды және еркек атриумында аденодактил болады. Ауырғанақтар бүкіл дене бойымен орналасқан. Планариялар бастапқыда қараңғы, лайлы суларда мекендейді, нәтижесінде осындай сезімталдық пайда болады (Paskin және басқалар, 2014). Олар сонымен қатар химиялық градиенттерге, дірілге, магниттік және электр өрістеріне де сезімтал (Deochand және басқалар, 2018). Олардың орталық нерв жүйесі алдыңғы (бас, ми және көздер) және ортаңғы (ішек мүшесі және жұтқыншақ) бөліктерден тұрады (Deochand және басқалар, 2018).

Диета

Планария түрлерінің қорегіне тұщы су гастроподтары, түтікшелі құрттар және тұщы су буынтық аяқтылары, мысалы Asellus туысына жататын изоподтар және хирономид дернәсілдері кіреді. Ұлыбританияда P. torva инвазивті Жаңа Зеландия балшықты ұлуының (Potamopyrgus jenkinsi) табысты жолдас-жемірілушісі болып табылады.