Кіріспе

Американдық алаяқ (1810–1906)

Уильям Эйвери "Devil Bill" Рокфеллер Аға (13 қараша 1810 – 11 мамыр 1906) – американдық кәсіпкер, ағаш кесуші, шөп емші, сатушы және алаяқ, ол доктор Уильям Левингстон деген атпен белгілі болды. Ол ағаш кесуші болып жұмыс істеді, содан кейін өзін "ботаникалық дәрігер" деп таныстырып, эликсирлер сатқан саяхатшы саудагер болды. Ол жылқы сатып алып сатумен танымал болды, сондай-ақ бір кезде Сиракузада тұзға толы баржа сатып алғаны мәлім. Жерді сатып алу-сату оның бизнесінің бір түрі болды, ал эликсирлерді сату оған қолма-қол ақшамен қамтамасыз етуге және жер мәмілелерін іздеуге көмектесті. Ол фермерлерге жылдық 12 пайызбен ақша қарызға берді, бірақ төлей алмайтын фермерлерге қарыз беріп, олардың шаруашылықтарын иеленуге тырысты. Оның екі ұлы – Standard Oil компаниясын құрған Джон Дэвисон Рокфеллер Аға және Уильям Эвери Рокфеллер Кіші.

Отбасы

Уильям Эвери Рокфеллер Нью-Йорк штатының Анкрам қаласында дүниеге келді. Ол кәсіпкер/фермер Годфри Льюис Рокфеллердің (1783 жылдың 24 қыркүйегінде Нью-Йорк штатының Албани қаласында туған, 1857 жылдың 28 қыркүйегінде Нью-Йорк штатының Ричфорд қаласында қайтыс болған) және Люси Эверидің (1786 жылдың 11 ақпанында Массачусетс штатының Грейт-Баррингтон қаласында туған, 1867 жылдың 6 сәуірінде қайтыс болған) үлкен ұлы болды. Годфри мен Люси 1806 жылдың 20 қыркүйегінде Нью-Джерси штатының Хантердон округіндегі Амвелл қаласында неке қиды. Биллдің екі үлкен әпкесі – Мелинда мен Олимпия, сондай-ақ жеті кіші бауыры мен қарындасы болды: Норман, Салли, Джейкоб, Мэри, Майлз, Мэри Миранда және Эгберт.

Шығу тегі

Рокфеллерлер өздерінің әке шежіресін 1590 жылы Фахрде (қазіргі Германияның Нойвид қаласының бір бөлігі) туған Годдард Рокфеллерге (шұғатасы Готтард Роккенфеллер) және осы атпен аталатын, қазіргі уақытта құлайған Роккенфельд ауылына дейін жегізеді. Америкаға көшіп келген алғашқы Рокфеллер (1723) Иоганн Питер Роккенфеллер (1710 жылы Сегендорфта, Нойвид – 1787 жылы Амвелл Тауншип, Нью-Джерси) болды, ол өзінің атын Рокфеллер деп өзгертті. Годфри Льюис Рокфеллер – Уильям Рокфеллердің (1750–1793) және Кристина Рокфеллердің (1754–1800) алыс туысқандарының ұлы. Люси Эвери Майлз Эвери мен Мелинда Пикслидің, көбінесе ағылшын тегінен тараған Нью-Ингланд Янкилерінің қызы, Джеймс Эверидің ұрпағы.

Ашулы оқиға

1849 жылғы 26 шілдеде Нью-Йорк штатының Оберн қаласында Уильямға қару қолданып зорлау қылмысы бойынша айып тағылды. Оның құрбаны Рокфеллерлер үйінде жұмыс істеген, аты Энн Вандербик болған. Сот құжатында былай делінген: "Кайуга округындағы Моравия қаласының бұрынғы тұрғыны Уильям А. Рокфеллер, Иеміздің 1848 жылының мамыр айының бірінші күні, аталған округтың Моравия қаласында күш қолданып және қарумен, сол кезде Нью-Йорк штаты халқымен және Құдайдың тыныштығында болған Энн Вандербикке, оған зорлық-зомбылық жасады, сол Энн Вандербикке оның еркіне қарсы және қылмыстық ниетпен зорлық таныды және жыныстық қатынас жасады [ ]". Рокфеллер отбасының дәрігері Уильям Купер да Энн Вандербикті зорлау ниетімен шабуыл жасап, дене күші қолдануы үшін айыпталды. Айыпталғанмен, ешқандай жаза алмаған Уильям отбасын мүсіркеусіз қалдырды. Әлемдегі ең бай адам, өзінің даңқының шарықталу кезеңінде болған Джон Д. Рокфеллердің ұятты отбасылық құпиясы бар деген қауесет тарағаннан кейін баспасөз қызу пікірталасқа тартылды. Джозеф Пулицер "Док Рокфеллер" туралы ақпарат бергенге 8000 доллар сыйақы ұсынды, ол тірі және жалған атпен өмір сүріп жатқаны белгілі болды, бірақ оның қайда екені отбасының құпиясы сақталды. Отбасы мүшелерімен сұхбаттасу және 18 айлық іздеуден кейін аз ғана мәліметтер табылды, бірақ журналистер оның қайтыс болғанға дейін оны таба алмады. Толық оқиға екі жылдан кейін ғана жарияланды.

Өлім

Рокфеллер Солтүстік Дакота штатының Парк-Ривер қаласында Левингстон есімімен біраз уақыт өткізді. Ол 1906 жылдың 11 мамырында 95 жасында Иллинойс штатының Фрипорт қаласында қайтыс болды. Ол Оукленд зиратында жерленген. Джон Д. Рокфеллер әкесінің көп әйелді болғандығы туралы шындықты ешқашан жария түрде мойындаған жоқ, ал Биллдің қабір тасының құны екінші әйелінің мүлігінен төленді.