Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы 5 санатты «Нор’истер» дауылы,
1993 жылғы қарлы боран
Category 5 nor'easter in the United States
the 1993 blizzard
1993 жылғы «Ғасыр дауылы» (сондай-ақ 93 жылғы «Супер дауыл», «Атаусыз дауыл» немесе 1993 жылғы «Ұлы қарлы боран» деп те аталады) 1993 жылдың 12 наурызында Мексика шығанағында пайда болған циклоникалық дауыл. Дауыл әкелген суық ауа райы, қатты қар жаууы, күшті жел және дауыл толқындары өте кең аумаққа әсер етті; өрбу кезеңінде ол Канададан Гондурасқа дейін созылды. Циклон Мексика шығанағы арқылы, содан кейін АҚШ-тың шығыс бөлігінен өтіп, Шығыс Канадаға жетті. Ақырында 15 наурызда Солтүстік Атлант мұхитында тарап кетті. Қардың қатты жауғаны туралы алғашқы хабарлар Алабама және Солтүстік Джорджияның таулы аймақтарында түсті, Джорджия штатының Юнион округінде қардың қалыңдығыға дейін жетті. Бірмингем, Алабама штатында сирек кездесетін қар жауды. Флориданың Панама жарты аралында қардың қалыңдығы шамамен 6 дюймнан бір футқа дейін жетті, сонымен қатар дауылдық күшті жел соғып, рекордтық төмен ауа қысымы тіркелді. Луизиана мен Куба аралығындағы дауылдық жел Флориданың Биг-Бенд аймағында үлкен дауыл толқындарын тудырды, бұл шашыраған торнадолармен бірге ондаған адамның өміне қатер келтірді. Бұл дауылдан кейін АҚШ-тың оңтүстік және шығыс бөліктерінде рекордтық суық температуралар байқалды. АҚШ-та дауыл 10 миллионнан астам үйдің электр қуатын өшірді. Ел халқының шамамен 40 пайызы дауылдың әсерін сезінді.
The 1993 Storm of the Century (also known as the 93 Superstorm, The No Name Storm, or the Great Blizzard of '93/1993) was a cyclonic storm that formed over the Gulf of Mexico on March 12, 1993. The cold weather, heavy snowfall, high winds and storm surges that the storm brought affected a very large area; at its height, it stretched from Canada to Honduras. The cyclone moved through the Gulf of Mexico and then through the eastern United States before moving on to eastern Canada. It eventually dissipated in the North Atlantic Ocean on March 15. Heavy snow was first reported in highland areas as far south as Alabama and northern Georgia, with Union County, Georgia reporting up to of snow. Birmingham, Alabama, reported a rare of snow. The Florida Panhandle reported up to around 6 inches to a foot of snow, with hurricane force wind gusts and record low barometric pressures. Between Louisiana and Cuba, the hurricane force winds produced high storm surges across the Big Bend of Florida which, in combination with scattered tornadoes, killed dozens of people. Record cold temperatures were seen across portions of the Southern United States and Eastern United States in the wake of this storm. In the United States, the storm was responsible for the loss of electric power to more than 10 million households. An estimated 40 percent of the country's population experienced the effects of the storm
Метеорологиялық тарих
1991 жылы Пинатубо тауының жарылысынан вулкандық қыс басталды деп есептеледі. Аэрозольдің сәулеленуді сіңіруі салдарынан стратосферадағы температура қалыпты деңгейден бірнеше градусқа артты. Жарылыстан пайда болған стратосфералық бұлт атмосферада үш жыл бойы сақталды. Бұл жарылыс тікелей себепкер болмаса да, 1993 жылғы «Ғасыр дауылының» қалыптасуына ықпал еткен болуы мүмкін. 1993 жылдың 11-12 наурызында АҚШ-тың шығыс бөлігінің көп бөлігінде температура төмендеді, себебі Арктикалық жоғары қысым жүйесі АҚШ-тың орталық және Ұлы жазықтарына кеңейді. Сонымен қатар, Мексика үстінде батыстан шығысқа қарай созылған тұрақсыз фронт бойымен экстратропикалық төмен қысым аймағы пайда болды. 12 наурыздың түстен кейін тереңдеп бара жатқан төмен қысымның шекарасында анықталған ауа массасы байқалды. Техастың оңтүстік жағалауында тропикалық ылғалдың аймаққа жеткізілуіне байланысты конвективтік жауын-шашынның бастапқы күшеюі 12 наурызда жер бетіндегі құбылыстың күшеюіне жағдай жасады. Қатты полярлық реактивті ағын мен қысқа толқынның әсерімен жаңадан пайда болған жүйе тез күшейді, Таллахасси мен Вашингтон арасындағы ауа қысымының ең төменгі көрсеткіштері жаңа рекордтарды орнатты. АҚШ-тың шығысында қар жауа бастады, ал Мексика шығанағынан Флорида мен Кубаға қарай үлкен дауылдық фронт жылжыды. Дауыл жүйесі сенбі күні шығыс жағалауымен жоғары көтеріліп, дүйсенбі таңында Канадаға жетті. Дауылдан кейін оңтүстік-шығыстағы ауа райы келесі екі күнде ерекше суық болды.
A volcanic winter is thought to have started with the 1991 eruption of Mount Pinatubo. The temperature in the stratosphere rose to several degrees higher than normal, due to the absorption of radiation by the aerosol. The stratospheric cloud from the eruption persisted in the atmosphere for three years. The eruption, while not directly responsible, may have played a part in the formation of the 1993 Storm of the Century. During March 11 and 12, 1993, temperatures over much of the eastern United States began to drop as an arctic high pressure system built over the Midwestern United States and the Great Plains. Concurrently, an extratropical area of low pressure formed over Mexico along a stationary front draped west to east. By the afternoon of March 12, a defined airmass boundary was present along the deepening low. An initial burst of convective precipitation off the southern coast of Texas (facilitated by the transport of tropical moisture into the region) enabled initial intensification of the surface feature on March 12. Supported by a strong split polar jet stream and a shortwave trough, the nascent system rapidly deepened. with all time low pressure records set between Tallahassee and Washington, D. C. Snow began to spread over the eastern United States, and a large squall line moved from the Gulf of Mexico into Florida and Cuba. The storm system tracked up the East Coast during Saturday and into Canada by early Monday morning. In the storm's wake, unseasonably cold temperatures were recorded over the next two days in the Southeast.
Болжамдау
"Ғасыр дауылы" АҚШ-тың ауа райын болжау саласындағы маңызды кезең болды. 1993 жылдың 8 наурызына қарай, АҚШ Ұлттық ауа райы қызметінің бірнеше операциялық сандық ауа райын болжау модельдері және орташа мерзімді болжаушылары күрт қар дауылының қаупін анықтады. Ұлттық ауа райы қызметінің метеорологтары жүйенің күшін бес күн бұрын дәл болжаған алғашқы жағдай осы болды. Дауыл келгенге екі күн қалғанда, қысқа мерзімді модельдер болжамды растағандықтан, ресми қарлы дауыл туралы ескертулер жарияланды. Ауа райы болжаушылары компьютерлік болжау модельдеріне осы деңгейде сенімді болғандықтан, солтүстік-шығыс штаттарының бірнешесі қар жауа бастамас бұрын төтенше жағдай режимін енгізу туралы шешім қабылдады.
Storm of the Century marked a milestone in the weather forecasting of the United States. By March 8, 1993, several operational numerical weather prediction models and medium range forecasters at the United States National Weather Service recognized the threat of a significant snowstorm. This marked the first time National Weather Service meteorologists were able to predict accurately a system's severity five days in advance. Official blizzard warnings were issued two days before the storm arrived, as shorter range models began to confirm the predictions. Forecasters were finally confident enough of the computer forecast models to support decisions by several northeastern states to declare a state of emergency even before the snow started to fall.
Мексика шығанағы
АҚШ Жағалау күзеті Мексика шығанағында "абсолютті түрде керемет, түсініксіз" жағдайлармен күресті. 61 метрлік (200 фут) "Фантастико" жүк кемесі Флорида штатының Майерс қаласынан 113 шақырым (70 миль) қашықтықта батып кетті, ал Жағалау күзетінің тікұшағы отын азайып қалғандықтан үш экипаж мүшесін құтқарып алғаннан кейін базаға қайта оралуға мәжбүр болды, нәтижесінде жеті экипаж мүшесі қаза тапты. 45 метрлік (147 фут) "Мисс Бихолден" жүк кемесі Флорида штатының Ки-Уэст қаласынан 16 шақырым (10 миль) қашықтықтағы коралл рифіне тіреліп қалды. Сонымен қатар, бірнеше кішкентай кемелер де толқынды теңізде батып кетті. Барлығы, дауыл кезінде Жағалау күзеті Мексика шығанағында жүзден астам қайықтан 235 адамды құтқарып алды.
The United States Coast Guard dealt with "absolutely incredible, unbelievable" conditions within the Gulf of Mexico. The 200 feet (61 m) freighter Fantastico sank 70 mile (113 km) off Ft. Myers, Florida, and seven of her crew died when a Coast Guard helicopter was forced back to base due to low fuel levels after rescuing three of her crew. The 147 feet (45 m) freighter Miss Beholden ran aground on a coral reef 10 mile (16 km) from Key West, Florida. Several other smaller vessels sank in the rough seas. In all, the Coast Guard rescued 235 people from over 100 boats across the Gulf of Mexico during the tempest.
Флорида
Бұл төмен қысым оңтүстік-шығыс және Атлантиканың орталық штаттарында рекордтық төмен ауа қысымын тудырып, елдегі ең ірі қар буылыстарының біріне себеп болды. 13 наурыз күні түн ортасынан кейін Флорида мен Кубаға қарай жылжу кезінде, дауылдық фронттың алдындағы күшті желдің күйреуі (squall line) сериялық derecho құбылысын тудырды. Флориданың көптеген аймақтарында дауылдық фронт өткен кезде тікелей желдің күші жоғары болды. Бұл жүйе салдарынан штат бойынша көптеген ағаштар құлады. Derecho құбылысындағы супержасушалар (supercells) он бір торнадоны тудырды. Алғашқы торнадо 13 наурызда сағат 04:38 UTC-де Чифленд қаласында пайда болып, бірнеше жылжымалы үйлерге зақым келтіріп, ағаштар мен электр сымдарын құлатты. Үш адам қаза тауып, жеті адам жарақат алды. Сол шамада Кристал-Ривер маңында F1 торнадосы пайда болды. Қалаға қарай жылжығанда, бұл құйын 15 үйге зақым келтірді, олардың бірнешесіне ауыр зақым келді. Барлығы үш адам жарақат алды. Келесі торнадо – сағат 05:00 UTC шамасында Treasure Island жағажайына шыққан су құйыны (waterspout) болды. F0 дәрежесінде бағаланған торнадо бір үйдің шатырын алып тастап, бірнеше үйге зақым келтіріп, бірнеше қайыққа соқтығысты. Сағат 05:04 шамасында Нью-Порт-Ричиде F0 торнадосы тіркелді, ол бірнеше үйге зақым келтіріп, 11 адамды жарақаттады. Шамамен 16 минуттан кейін Окаланың оңтүстік-батысында F2 торнадосы пайда болды. Көптеген ағаштар құлады, бірнеше қойма және қойма ғимаратына ауыр зақым келді, ал Окала халықаралық әуежайында бір ангар қирады, тағы екеуіне ауыр зақым келді. Сағат 05:20 UTC-де, Окала торнадосымен бірдей уақытта, тағы бір F1 торнадосы ЛаКросс маңында пайда болды. Бірнеше ағаштар мен электр сымдары құлады, бірнеше үй қирады, олардың бірі пропанда жарылғаннан зақымданып қирады. Бір адам қаза тауып, тағы төрт адам жарақат алды. Шамамен 10 минуттан кейін Хауей-ин-де-Хиллс маңында тағы бір F2 торнадосы пайда болды. Ол Маунт-Дора қаласынан өтіп, 13 үйді қиратты, 80 үйге елеулі зақым келтірді және 266 үйге жеңіл зақым келтірді. Бір адам, 5 айлық сәби қаза тауып, тағы екеуі жарақат алды. Бұл дауылда Гюго және Эндрю дауылдарынан да көп адам суға батып қайтыс болды. Жалпы алғанда, дауылдың толқыны, жел және торнадолар 18 000 үйге зақым келтірді немесе қиратты. Флоридада осы дауылдан 47 адам қаза тапты. Соңында, күн шыға бастағанда дауылдық фронт Кубадан шығып кетті, аралда 10 адам қаза тауып, 1 миллиард АҚШ долларына зақым келтірді.
Besides producing record low barometric pressure across a swath of the Southeast and Mid Atlantic states, and contributing to one of the nation's biggest snowstorms, the low produced a potent squall line ahead of its cold front. The squall line produced a serial derecho as it moved into Florida and Cuba shortly after midnight on March 13. Straight line winds gusted above at many locations in Florida as the squall line moved through. A substantial tree fall was seen statewide from this system. The supercells in the derecho produced eleven tornadoes. The first tornado was an F2 that touched down in Chiefland at 04:38 UTC on March 13, damaging several mobile homes and downing trees and power lines. Three people were killed and seven people sustained injures. Around the same time, an F1 tornado was spawned near Crystal River. After moving eastward into the town, the twister damaged 15 homes, several of them severely. A total of three people were injured. The next tornado was a waterspout that moved ashore over Treasure Island around 05:00 UTC. Rated F0, the tornado deroofed one home, damaged several others, and impacted a few boats. Around 05:04 UTC, an F0 tornado was reported in New Port Richey, damaging several homes and injuring 11 people. About 16 minutes later, an F2 tornado formed to the southwest of Ocala. Many trees fell and several storage buildings and a warehouse suffered extensive damage, while one hangar was destroyed and two others received major damage at the Ocala International Airport. At 05:20 UTC, approximately the same time as the Ocala tornado, another twister – rated F1 – touched down near LaCrosse. Several trees and power lines were downed and a few homes were destroyed, one from a propane explosion. One person was killed and four others received injuries. About 10 minutes later, another F2 twister was spawned near Howey in the Hills. It moved through Mount Dora, destroying 13 homes, substantially damaging 80 homes, and inflicting minor damage on 266 homes. One person, a 5 month old baby, was killed, while two others were injured. More people died from drowning in this storm than during Hurricanes Hugo and Andrew combined. Overall, the storm's surge, winds, and tornadoes damaged or destroyed 18,000 homes. A total of 47 people died in Florida due to this storm. The squall line finally moved out of Cuba near sunrise, leaving 10 deaths and US$1 billion in damage on the island.
Солтүстік Атлантика
Канаданың Новая Шотландия провинциясындағы Галифакстан Флорида штатының Тампа қаласына бағыт алған "Gold Bond Conveyor" жүк кемесі Атлант мұхитында, Новая Шотландия провинциясындағы Сейбл аралының оңтүстік-шығысында суға батып, барлық 33 экипаж мүшесі қаза болды. Гипс кені сақталған бортына су кіргендіктен, тау жынысы ығысып, қатаңдаған деп болжануда. Бұл тұрақсыздық, сондай-ақ желдің күші және 30 метрлік (100 фут) толқындар кеменің суға батуына себеп болды. Либерия туымен жүзіп келе жатқан кеме Гринвич, Коннектикут штатындағы Skaarup Shipping Corp. компаниясына тиесілі болды және АҚШ-тың National Gypsum Co. компаниясына жалдамаға алынған еді. Бұл кеме екі жыл бұрын, 1991 жылғы "Кемелді дауылдан" аман қалған болатын.
The cargo ship Gold Bond Conveyor en route from Halifax, Nova Scotia, Canada to Tampa, Florida foundered in the Atlantic Ocean SE of Sable Island, Nova Scotia with the loss of all 33 crew. It is thought that water entered the hold where gypsum ore was being stored and caused the rock to shift and harden. This instability compounded with winds of and 100 feet (30 m) waves led to her sinking. The Liberian flagged ship was owned by Skaarup Shipping Corp., of Greenwich, Connecticut, and under charter to National Gypsum Co., a U. S. company. The ship had previously survived the Perfect Storm of 1991 two years earlier.
Дауылдан пайда болған торнадолар
F#ОрынАймақУақыт (UTC) Жол ұзындығыҚайтыс болғандарФлорида F2Чифлендтің солтүстік-батысы Леви 0438 1 миля (2 км) 3 өлім F1Кристал-Ривердің шығысы Цитрус 0438 0.5 миля (1 км) F0Казына аралы Пинеллас 0500 0.2 миля (0 км) F0Жаңа Порт Ричи аймағы Паско 0504 0.1 миля (0 км) F2Окала аймағы Марион 0520 15 миля (24 км) F1ЛаКросс солтүстігі Алачуа 0520 0.8 миля (1 км) 1 өлім F2Хауэй-ин-те-Хиллс-тен Алтамонте-Спрингске дейін көтеріліс Көлі 0530 30 миля (48 км) 1 өлім F1Тампа аймағы Хиллсборо 0530 0.6 миля (1 км) F1Джексонвилл аймағы (1-ші құйын) Дувал 0600 0.8 миля (1 км) F0Бартоу аймағы Полк 0600 0.1 миля (0 км) F0Джексонвилл аймағы (2-ші құйын) Дувал 0610 0.1 миля (0 км)
F#LocationCountyTime (UTC)Path lengthFatalitiesFlorida F2NW of Chiefland Levy 0438 1 mile (2 km)3 deaths F1E of Crystal River Citrus 0438 0.5 mile (1 km) F0Treasure Island Pinellas 0500 0.2 mile (0 km) F0New Port Richey area Pasco 0504 0.1 mile (0 km) F2Ocala area Marion 0520 15 mile (24 km) F1N of LaCrosse Alachua 0520 0.8 mile (1 km)1 death F2NW of Howey in the Hills to Altamonte Springs Lake 0530 30 mile (48 km)1 death F1Tampa area Hillsborough 0530 0.6 mile (1 km) F1Jacksonville area (1st tornado) Duval 0600 0.8 mile (1 km) F0Bartow area Polk 0600 0.1 mile (0 km) F0Jacksonville area (2nd tornado) Duval 0610 0.1 mile (0 km)