Кіріспе

Колостомия – қалың ішектің (ішек) жасалған тесігі немесе оны жасауға арналған хирургиялық процедура. Тесік қалың ішектің сау ұшын алдыңғы қарын қуысы қабырғасында жасалған тілік арқылы шығарып, тігіп бекітіледі. Бұл тесік, көбінесе остомиялық жүйемен бірге, организмнен нәжіс шығуына балама арнаны қамтамасыз етеді. Егер табиғи анус бұл функцияны орындауға жарамсыз болса (мысалы, колоректальді қатерлі ісік немесе ойық ішек ісігімен күресте алынып тасталған жағдайда), жасанды анус оның орнын басады. Бұл жағдайға байланысты қайтымды немесе қайтымсыз болуы мүмкін.

Қолданылуы

Бұл процедураның көптеген себептері бар. Ең көп кездесетін себептер: Ішектің бір бөлігі алынып тасталған, мысалы, толық мезоректалды эксцизия қажет болатын ішек қатерлі ісігі, дивертикулит, жарақат сияқты жағдайларда, нәжіс анус арқылы шығу мүмкін болмайды. Ішектің бір бөлігіне операция жасалған және жазылғанша "демалысқа" бірінші болып жіберу қажет. Мұндай жағдайда колостомия көбінесе уақытша болып келеді және кейіннен қайта жасалады, нәтижесінде пациентте стома орнында кішкентай шрам қалады. Кең жамбас ісігіне операция жасалатын балаларға, ісікті алып тастауға дайындалу үшін колостомия жасалады, содан кейін колостомия қайта жасалады. Басқа емдерге көнбеген нәжіс ұстамауы.

Ұзақтығы

Колостомия уақытша болуы мүмкін, кейіннен қайта жасалуы мүмкін, немесе тұрақты болуы мүмкін.

Баламалар

Қазіргі кезде колостомия немесе илеостомия ректальді қатерлі ісікке сирек жасалады, хирургтар көбінесе бастапқы резекцияны және ішкі анастомозды, мысалы, илеоанальді қапшықты таңдайды. Сыртқы құралдың орнына, алынып тасталған түпнұсқа ректальдың орнына жаңа ректаль қызметін атқару үшін пациенттің кіші ішегінің бір бөлігінен ішкі илеоанальді қапшық құрылады.

Процедура

Ішекке стома орналасуы ішек бойының кез келген жерінде болуы мүмкін, бірақ ең көп кездесетін орналасуы – сигмоид ішегіне жақын төменгі сол жақ бөлігі, себебі осы жерде ішек қатерлі ісіктерінің көп бөлігі дамиды. Басқа орналасу орындарына көтерілгіш, көлденең және түсетін ішек бөліктері жатады.

Әдеттегі күтім

Саптар мен оларды бекітетін құралдарды үнемі ауыстыру қажет. Кейде жаңа сапқа иіс жойғыш және майлағыш сұйықтық шашыратылады. Саптардың екі түрі бар: бір рет қолданылатын және босатуға арналған. Көптеген саптар мөлдір емес және көмір сүзгісі арқылы ауаны сүзіп тазартады. Ұсынылатын тәжірибе – мұндай саптарды үштен бір бөлігі толғанда босату. Құралдар, саптардан өзгеше, әдетте үш-жеті күнде бір ауыстырылады, бірақ олардың жабысып тұратын бөліктері терімен байланысын үзіп алған жағдайда дереу ауыстыру керек. Тұрақты колостомияға қатысты күтім әдетте өте жақсы нәтиже береді, себебі пациенттер колостомия жасату қажеттігінен туындаған бастапқы алаңдаулықтан кейін, көпшілігі оны өздері басқаруды жақсы үйренеді.

Колостомия және суландыру

Колостомиясы бар және сигмоидты немесе төменгі ішекте остомиясы бар адамдар суару процедурасын таңдауы мүмкін. Бұл процедура адамға торшаны тақпай, тек стома үстіне стерильді таңғыш жапсыруға және суаруды қолайлы уақытта жоспарлауға мүмкіндік береді. Суару үшін катетер стомаға енгізіліп, сумен жуылады, нәжіс денеден шығып, суару қабына жиналады. Көптеген колостомасы бар адамдар күніне бір рет немесе екі күнде бір рет суаруды жасайды, бірақ бұл әр адамның жеке ерекшеліктеріне, тамақтануына және денсаулығына байланысты.

Асқынулар

Парастомальды ойық (ПО) – іш қабырғасы арқылы жасалған стомалардың ең көп кездесетін кеш асқынуы, ол пациенттердің 10-25%-ында болады. Ішек қабырғасының стома арқылы сырғып шығуы кейде кездесіп, оны түзету үшін қайта операция қажет болуы мүмкін. Колостомияның басқа да жиі кездесетін асқынулары: жоғары дебит, тері тітіркенуі, пролапс, қайырылу және ишемия.