Кіріспе
Американдық философ және психолог Мэри Уиттон Калкинс (30 наурыз 1863 – 26 ақпан 1930) – американдық философ және психолог, оның еңбектері есте сақтау, армандар және жеке басының зерттелуіне қатысты теориялар мен зерттеулерге үлкен әсер етті. 1903 жылы Калкинс әріптестері таңдаған ең лайықты елу психологтың тізімінде он екінші орынды иеленді. Калкинске әйел болғандықтан Гарвард университеті докторлық диссертациясын беруден бас тартты. Калкинс – әйел психологтар тарихындағы маңызды тұлға. Велсли колледжінде ол әйелдер үшін алғашқы психологиялық зертхананы құрды. Ол Гарвард университеті психология факультетінің бірауыздан қолдауымен психология ғылымдарының докторына талапкер ретінде барлық талаптарды орындаған алғашқы әйел болды, бірақ университет әйелдерді қабылдамайтындықтан оған диплом беруден бас тартты. Кейін ол Америка Психологиялық қауымдастығы мен Америка Философиялық қауымдастығының президенті болды және осы екі ұйымның президенті болған алғашқы әйел атанды. Ол төрт онжылдық бойы Велсли колледжінде психология және философия пәндерін оқытты, сондай-ақ осы уақыттың көп бөлігінде Гарвард университетінде зерттеу жұмыстарын жүргізді.
Mary Whiton Calkins ('/k//ɔː//l//k//ɪ//n//z//, /'/k//æ//l// /; 30 March 1863 – 26 February 1930) was an American philosopher and psychologist, whose work informed theory and research of memory, dreams and the self. In 1903, Calkins was the twelfth in a listing of fifty psychologists with the most merit, chosen by her peers. Calkins was refused a Ph. D. by Harvard University because of her gender. Calkins is a key figure in the history of women psychologists. At Wellesley College, Calkins established the first psychological laboratory for women. She was the first woman to complete the requirements for a doctoral degree in psychology with the unanimous support of the Harvard University psychology faculty, although the university refused to bestow it on the grounds that Harvard did not accept women. She later became president of the American Psychological Association and the American Philosophical Association, and was the first woman to be president of both. She taught psychology and philosophy at Wellesley College for four decades, and conducted research there and at Harvard University for the majority of that time.
Өмірбаян
Мэри Уиттон Калкинс 1863 жылғы 30 наурызда Коннектикут штатының Хартфорд қаласында дүниеге келді. Ол сегіз баланың ең үлкені еді. Оның ата-анасы Уолкотт пен Шарлотта Уиттон Калкинстер болды. Мэри отбасына жақын болды. Мэридің әкесі балаларының біліміне белсенді араласып, оқу жолын жоспарлағандықтан, ол орта мектепті бітірген соң колледжге түсуге мүмкіндік алды. Ол 1884 жылы Смит колледжіне классика және философия мамандықтары бойынша бітіру үшін қайта оралды. Сол кезде әйелдерге колледждерде оқуға және оқытуға көбірек мүмкіндік болғанымен, Калкинс бұл салада сексизмге ұшырады және психология саласында білім алуға көптеген кедергілерге тап болды. Ол Мичиган университетінде Джон Дьюимен, Йель университетінде Джордж Трумбулл Лэддпен, Кларк университетінде Гранвилл Стэнли Холлмен және Гарвард университетінде Уильям Джеймстің психология бағдарламаларын қарастырды.
Мансап
Калкинс өмірінде психология және философия салаларында төрт кітап және жүзден астам мақала жариялады. Калкинс естелікке, содан кейін жеке бастың мәніне қызығушылық танытты. Ол психология саласындағы еңбегімен және жетістікке жету үшін күресімен әйгілі. Гарвардтан диплом алудан бас тартылғаннан кейін, Калкинс жұмысын жалғастырып, теңдік үшін күресті.
Бастапқы психологиялық оқыту
Ройс Калкинсті Гарвардта Уильям Джеймстің сабақтарына қатысуға ықпал етті, онда оның құрбылары ер адамдар болды. Бірақ Гарвард президенті Чарльз Уильям Эллиот әйелдің ер адамдармен бір бөлмеде оқуына қарсылық білдірді. Олар түстерін мүмкіндігінше жылдам жазып алу үшін жазба кітапшасын жанындағы төсектегіде ұйықтады. Әр таңда, олар барлық жазбаларды, олар ұсақ-түйек немесе маңызды көрінсе де, зерттейтін. Олар сондай-ақ түстердің түрлерін де қарастырып, түрлі эмоциялардың элементтерін анықтады.
Велслидегі психологиялық зертхана және курстар
1891 жылы Калкинс Велслиге философия кафедрасының психология пәнінен оқытушы болып оралды. Георг Элиас Мюллер оның әдісін сынағанымен, ол оны жетілдіріп, қабылдады, оны «Треффер әдісі» деп атады және ол содан бері кеңінен қолданылып келеді. Эдвард Б. Титченер оның зерттеулерін студенттерге арналған нұсқаулығына енгізді, ал Калкинс өзінің автобиографиясында оқулықтары үшін жұпталған байланыстар әдісін таңдаған профессор Клайн туралы айтады. Жұпталған байланыстар әдісі психологияға Калкинстің ең маңызды үлесінің бірі саналғанымен, ол өзі бұл жұмысты аса маңызды деп санамады. Мюнстерберг аясында жұпталған байланыстарды зерттеуі оның 1896 жылы жарияланған докторлық диссертациясын құрады. Гарвард философия және психология кафедрасының Калкинске докторлық диссертацияны беру жөніндегі бірауыздан қабылданған ұсынысын мақұлдаудан бас тартты. Элиот екі жынысты бөлек білім берудің жақсы екеніне сенді және ол Калкинске «қонақ» ретінде қатысуға рұқсат бергенімен, ол және кеңес мүшелерінің қалғаны оған диплом беруден бас тартты. Калкинс Ph.D. талаптарының барлығын орындаған, емтихан тапсырып, диссертациясын аяқтаған және оның барлық Гарвард профессорлары оны марапаттауға ұсынған болатын. Дегенмен, тек оның әйел екендігіне байланысты, оған диплом беруден бас тартты. 2015 жылға дейін Гарвард университеті оны қайтыс болғаннан кейін докторлық диссертациямен марапаттаудан бас тартуда.
Жеке өмір
Психология саласындағы еңбегінен бөлек, Калкинс әйелдер құқықтарын ынталы түрде қолдады. Калкинс әйелдердің дауыс беру құқығы үшін күрескен суфражист болды және «демократиялық елде, азаматтарының сайлау құқығымен басқарылатын, әйелдерді білім беру қағидасы мен тәжірибесіне бағытталған мемлекетте, жыныс айырмашылығына негізделген ерекшелік жасанды және логикасыз» деп таластырды. Калкинс пацифист және Америкалық азаматтық бостандықтар одағының мүшесі болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Уэлслиде жұмыс істеген кезде, оның әріптесі бейбітшілдік көзқарастары үшін жұмыстан босатылды. Калкинс өзінің жұмысынан босатылған әріптесімен бірдей көзқараста екенін білдіріп, отставкаға кетемін деді, бірақ оның Велслиден кетуі президенттік кеңес тарапынан қабылданбады. Оның жазбаларынан көрініп тұрғанындай, оны қабылдағандарға алғыс айтса да, қабылдамағандарға наразылық білдірмеді. Мысалы, Гарвард кеңесі оның дипломға өтінішін қабылдамағаны үшін оған деген жек көрушілік білдірмей, Гарвардқа курстарға қатысуға, профессорларының жетекшілігімен зерттеулер жүргізуге және Джеймс, Санфорд және Мюнстерберг сияқты мамандармен жұмыс істеуге мүмкіндік бергені үшін ризашылығын білдірді. Ол сондай-ақ Роберт Макдугалл және бірнеше жылдар бойы онымен механиктер, тәлімгерлер, кеңесшілер және тіпті достар ретінде болған басқа да тұлғалардың көмегін атап өтті. Сонымен қатар, официант оны қабылдаудан бас тартқанда, ол өзінің өмірбаяннда «ол оның қабылдануына дұрыс қарсылық көрсетті» деді. Калкинс 1929 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін қырық жыл бойы Уэлсли колледжінің оқытушысы болып қызмет етті. 1930 жылы ол төрт кітап және психология мен философия салаларына тең бөлінген жүзден астам мақала жазды.