Кіріспе

Руби Террилл Ломакс (1886 – 28 желтоқсан, 1961) – американдық педагог және фольклоршы, күйеуі Джон А. Ломакспен бірге американдық халық әндерін жинаумен айналысқан, әйелдердің білім алуы үшін күш-жігер жұмсаған және Остин қаласындағы Техас университетінің әйелдер деканы қызметін атқарған.

Ерте өмір

Ол АҚШ-тың Техас штатындағы Дэнтон қаласында, Даллас қаласының жанында дүниеге келді және өсті. Руби Террилл мемлекеттік жоғары оқу орындарында білім алып, Техас университетінде әйелдер арасындағы ең жоғары орташа балл бойынша рекорд орнатты. Білім беру – оның шақыруы екенін түсінген ол туған штатындағы ауылдық және қалалық орта мектептерде, сондай-ақ колледждерде сабақ берді, өзінің оқуын жалғастыра отырып, өзін-өзі асырады. Ол 1914–1915 жылдары Техас университетінде латын тілінен стипендия алып, классикалық тілдер бойынша докторлық диссертациясын қорғауға дайындалды. Сонымен қатар, ол Чикаго университетінде төрт жыл, ал Колумбия университетінде екі жыл жазғы курстарда оқыды.

Мансап

1925 жылы Террилл Колумбия университетінен классикалық тілдер бойынша магистр дәрежесін алды, мамандығы латын тілі, ал қосымша – грек тілі болды. Осыдан кейін ол Остиндегі Техас университетінде әйелдер деканы және классикалық тілдер кафедрасының доценті лауазымдарын қабылдады. Университеттегі қызметі барысында ол түрлі жергілікті, ұлттық және халықаралық қоғамдарда белсенділік танытты. Ол студенттер арасында өте танымал болды, профессорлық-оқытушылық құраммен және қоғаммен байланыста болды, әзілқойлығымен және мейірімділігімен ерекше көзге түсті. Руби Терриллдің білімі мен мансабы оның сол замандағы жетістікке жеткен және прогрессивті әйел екенін көрсетеді. 1929 жылы ол Техас штатының басқа он бір әйел педагогымен бірге білім берудегі әйелдердің кәсіби мүдделерін және мәртебесін арттыруға бағытталған Delta Kappa Gamma Society International құрметті қоғамын құрды. Ол парламентші болып тағайындалды, қоғамның алғашқы төрт жылында рәсімдік мәселелерді басқарды, содан кейін бірінші вице-президент (1933) сияқты бірнеше лауазымды иеленді. Он екі негізін қалаушы қоғамды құру үшін қаншама еңбекпен тапқан кәсіби лауазымдарын тәуекелге ұшыратты. Олардың еркек және тіпті кейбір әйел әріптестері бұған қарсы болды, өйткені әйелдер ұйымдары әйелдер құқығын қорғау қозғалысын еске салады. Руби Террилл университетке зейнеткерлікке шыққаннан кейін де Delta Kappa Gamma-ға уақытын, күш-жігерін және идеяларын жұмсауын жалғастырды және қоғамға өсиетімен сыйлық қалдырды. Бүгінгі күнге дейін қоғамның Остиндегі бас кеңсесіндегі кеңес залы Руби Террилл Ломакс атымен аталады.

Неке

Руби Террилл 1934 жылы Джон А. Ломакс екінші әйелі болды. Джон Ломакс оны он төрт жыл үйленгеніне қарамастан "Мисс Террилл" деп атады. Ол болашақ күйеуімен алғаш рет 1921 жылы танысты. Ол Техас штатының Коммерс қаласындағы Шығыс Техас мемлекеттік мұғалімдер колледжінде әйелдер деканы және классикалық тілдер оқытушысы болып жұмыс істеген кезде Джон Ломакс ковбой әндері туралы зерттеулері бойынша лекция оқыды. Ол оған және оның кішкентай ұлы Аланға Коммерсті көрсеткеннен кейін, ол оларды бала күтіміне алды. Он жылдан кейін, жесір Джон Ломакс Остин қаласындағы Техас университетінде Террилл ханыммен қайта кездесті. Университеттің бұрынғы студенті және қызметкері болған ол бұл жолы атасы ретінде келді, ал ол Алан Ломаксқа латын тілін оқытты.

Аумақтық жазбалар

1933 жылдың жазында Джон мен Алан Ломакс Оңтүстік штаттарды аралап, халық әндерін жинап жүргенде, Джон пошта арқылы Руби Терриллге уақыт өткізіп, оның қызығушылығын оятып, бірге өмірінің жұмысы туралы әңгімеледі. Шынымен, ол классикаға деген құштарлығын американдық халықтық өнерді сақтап қалуға деген оның құштарлығында көріп отырған шығар; мүмкін, олардың Техасқа деген ортақ сүйіспеншілігі танысуларын махаббатқа айналдырған болар. Джон Ломакс екі ересек баласы Ширли мен Джонның батасын алғаннан кейін, 1934 жылдың 31 наурызында Остинде өткен әсем тойда олардың никелерін жариялады. Бұл оқиға «штаттық маңызы бар шара» ретінде келесі күні Техастың барлық ірі газеттерінде жарияланды. Джон мен Руби Ломакс 1934 жылдың 21 шілдесінде Комерс қаласында (Техас штаты) үйленді, бұл олардың алғашқы кездескен жері болды. Олар батыста бал айына сапар шекті, содан кейін Остинге қайтып келді, онда ол университеттің қызметін жалғастырды және Ломакс отбасының Бесс пен Алан есімді екі ұлының тәрбиесін өз мойнына алды, олар өгей аналарын «Дини» деп лақаптайтын. Ол университетте оқытумен және басқарумен айналысып, түрлі ұйымдарға қатысып, үй шаруасын және отбасын басқарды, сонымен қатар күйеуінің зерттеулеріне қатысты көптеген жұмыстарды атқарды, ал ол әндерді жинау, дәріс оқу және баспагерлермен, демеушілермен кездесулерін жалғастырды. 1937 жылы ол Остиндегі академиялық өмірінің қарбаласын және тығырықтан шығудың қиындығын, баллада іздеушімен бірге жолға шығудың интеллектуалдық қуанышымен және оның дайындығымен ауыстырды. Ломакс отбасы Далластан тысқарыдағы «Ормандағы үйге» көшіп, тұрақты мекендеді, содан кейін Оңтүстік штаттарын аралап шығу үшін оның Plymouth көлігімен саяхатқа шықты. Бұл Руби Ломакс үшін «жүргізуші, валет, көмекші, машина операторы, диджей, күзетші, дәрігер және медбике, әйел және серік» ретіндегі алғашқы сапары болды, ол осы рөлді кейінірек, соның ішінде 1939 жылғы Оңтүстік штаттарына жасаған экспедициясында да қайталады. Руби Террилл Ломакс 1939 жылғы Оңтүстік штаттарына жасаған экспедицияның табысына зор үлес қосты. Жинаққа қатысты барлық жазбалар оның қаламынан туған. Оның пластинкалардың мұқабаларындағы жазбаларын, ән мәтіндерін аударғандағы еңбегін және далалық күнделіктерін оқыңыз. Оның үстіне, оның дауысын көптеген жазбаларда естіп тануға болады, ол орындаушының атын, жазбаның жасалған күні мен орнын мұқият жариялайды. Джон Ломакс 1939 жылдың 12 мамырындағы Музыка бөлімінің бастығы Харольд Спиваккеге жолдаған хатында әйелінің кітапхананың американдық халық әндерінің мұрағатына жасаған еріктілік үлесін атап өтеді: «Көбінесе мисс Террилл әрбір пластинкадағы сөздердің баспаға басылған көшірмелерін қосады; сондай-ақ әннің жаргоны мен әншілер туралы мәліметтерді де береді. Бұл кітапхана үшін үлкен үнемдеуге мүмкіндік береді. Пластинкадан әнді тыңдап, сөздерін жазып алу – ұзақ және қиын жұмыс». Күйеуі байланыстарға, Құрметті кеңесші және американдық халық әндерінің мұрағатының мұрағатшысы атағына және іздеп, жинаған материал туралы білімге ие болғанымен, Руби Ломакс ұзақ жылдар бойы әкімшілік және оқыту тәжірибесіне ие ұйымдастырушылық және мұрағаттық дағдыларын, өмір бойы білім іздеушінің жаңа зерттеулер әлемін ашуға деген құштарлығын және көптеген командалардағы маңызды тұлға болған парламентарийдің әлеуметтік дағдыларын көрсетті.

Кейінгі өмірі

1948 жылы Джон Ломакс қайтыс болғаннан кейін Руби Ломакс көп жылдар бойы "Ормандағы үйде" тұрды. Ол 1961 жылғы 28 желтоқсанда Техас штатының Хьюстон қаласындағы қарттар үйінде жетпіс бес жасында дүние салды және Далластағы Гроув Хилл естелік саябағына жерленді. Оның мұрасы Delta Kappa Gamma Society International және ол үлес қосқан басқа да прогрессивті ұйымдарда сақталады, сондай-ақ оның белгілі күйеуімен бірге жинаған және құжаттаған мыңдаған әндер мен әңгімелер Конгресс кітапханасында сақталған.