Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Америкалық жеңіл атлетикашы (1885–1913)
Австралиялық регби футболшысы
American track and field athlete (1885–1913)
the Australian rules footballer
Ральф Уолдо Роуз (17 наурыз 1885 – 16 қазан 1913) – американдық жеңіл атлетикашы. Ол Калифорния штатының Хелдсбург қаласында дүниеге келген.
Ralph Waldo Rose (March 17, 1885 – October 16, 1913) was an American track and field athlete. He was born in Healdsburg, California.
Өмірбаян
Роуз 197 см биіктікте және 115 кг салмақта 50 футты (15 м) бұзған алғашқы дорба тастаушы болды. Оның 1909 жылы орнатылған 15,5 метрлік әлемдік рекорды 16 жыл бойы сақталды. 1904 жылы Мичиган университетінде оқып жүргенде, ол Big Ten чемпионатында дорба тастау және дискіні лақтырудан жеңіс одісін жеңіп алды. Кейіннен ол Сан-Францискодағы «Олимпик» клубы үшін жарысқа қатысып, дорба тастау, дискіні лақтыру және найза тастаудан жеті ұлттық AAU титулын жеңіп алды. Үш Олимпиада ойынына қатысқан Роуз үш алтын, екі күміс және бір қола медаль жинады. 1904 жылы Миссури штатының Сент-Луис қаласында өткен Олимпиада ойындарында ол дорба тастаудан жеңімпаз атанды, дискіні лақтыруда екінші, балғамен лақтыруда үшінші және 56 фунттық (25 кг) салмақты лақтыруда алтыншы орын алды. Төрт жыл өткен соң, 1908 жылы Лондонда өткен жазғы Олимпиада ойындарында ол дорба тастаудан қайтадан жеңімпаз атанды. Ашылу салтанатында АҚШ туын алып жүрген Роуз (көптеген ирланд-американдық командаластарының қолдауымен) басқа елдердің спортшылары сияқты туды патшалық ложаға қарай иіп салудан бас тартты. Оның әріптесі Мартин Шеридан Роуздың бұл әрекетін «Бұл ту ешқандай жер бетіндегі патшаға бас ие алмайды» деген қысқа сөзбен түсіндірді. Аңыз бойынша, бұл АҚШ пен Ұлыбритания арасында алауыздық тудырды. Ойындар кезінде британдық төрешілердің бірнеше шешімдері американдық спортшыларға қарсы болды, ал АҚШ өкілдері бұл шешімдердің туғанына британдық көрермендердің Роуздың әрекетіне наразылық білдіргеніне және Шериданнің осы сөзін 1952 жылға дейін жарияламағанына сенімді дәлелдер жоқ. 1908 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Роуз арқан тартысынан өтті, бірақ сәттілікке жете алмады. 1912 жылы Швецияның Стокгольм қаласында өткен Олимпиада ойындарында ол екі қолмен дорба тастаудан жеңімпаз атанды (оң және сол қолымен 27,70 м (90 фут 10,5 дюйм) лақтырды), әдеттегі дорба тастаудан екінші, балғамен лақтырудан тоғызыншы және дискіні лақтырудан он бірінші орын алды. 28 жасында ол Сан-Францискода қызбадан қайтыс болды.
Standing 6 ft 5.5 in (197 cm) and weighing 250 pounds (115 kg), Rose was the first shot putter to break 50 feet (15 m). His world record of 51 ft 0 in (15.5 m), set in 1909, lasted for 16 years. In 1904, while at the University of Michigan, he won both the shot put and discus at the Big Ten championships. He subsequently competed for the Olympic Club in San Francisco, California and won seven National AAU titles in the shot, discus, and javelin. A competitor in three Olympic Games, Rose compiled a medal total of three golds, two silver, and one bronze. At the 1904 Summer Olympics in St. Louis, Missouri, he won the shot, was second in the discus, third in the hammer throw, and sixth in the 56 pound (25 kg) weight throw. Four years later at the 1908 Summer Olympics in London, he repeated as the shot put champion. At the opening ceremony Rose, the U. S. flag bearer, refused (supported by a majority of his mostly Irish American teammates) to dip the flag towards the royal box, as athletes from other countries did. Fellow athlete Martin Sheridan supposedly explained Rose's action with the terse statement, "This flag dips to no earthly king." According to legend, this caused acrimony between the United States and Great Britain. Several decisions by British judges went against American athletes during the games, and U. S. spokesmen felt they stemmed from bias, caused in part by the flag incident. However, there is no reliable evidence that the British spectators objected to Rose's action, nor that Sheridan ever uttered his famous quote, which did not appear in print until 1952. At the 1908 Summer Olympics Rose competed in the tug of war but was not successful. In the 1912 Olympics in Stockholm, Sweden, he won the two handed shot put (throwing a total of 27.70 m (90 ft 10.5 in) with his right and left hands), took second in the regular shot, ninth in the hammer and 11th in the discus. At the age of 28 he died of typhoid fever, in San Francisco.