Дюсак – 16-17 ғасырларда Германияда қолданылған бір жақты қылыш. Ол фехтовальдық жаттығу құралы ретінде де, сондай-ақ Норвегия мен Швейцарияда да таралған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дусак (дузагге және басқа нұсқалары, чех тіліндегі "тесак" – "шабу; аңшылық қылышы", әдеби мағынасында "тіс") – 16-17 ғасырларда Германияда және Габсбург монархиясында қолға ұсталатын қару ретінде, сондай-ақ осы қару үлгісіндегі жаттығу қылышы ретінде қолданылған бір жақты қылыш. Неміс сабыры және "тессак" атауы Норвегияда қабылданды. Оған ұқсас қару – шнепф немесе ерте заманауи Швейцарияда қолданылған швейцариялық сабыр.
A dusack (also dusägge and variants, from Czech tesák "cleaver; hunting sword", lit. "fang") is a single edged sword of the cutlass or sabre type, in use as a side arm in Germany and the Habsburg monarchy during the 16th to 17th centuries, as well as a practice weapon based on this weapon used in early modern German fencing. The German sabre together with the name tessak was adopted in Norway. A closely related weapon is the schnepf or Swiss sabre used in Early Modern Switzerland.
Қолданбалық қару
Жоахим Мейер 1570 жылы Дусеккті кең, иілген жапырағы және қарапайым сопақша тұтқасы бар жаттығу қаруы ретінде бейнелейді. Дусак – жаттығу ортасында қолданылатын қысқа, бір жақты кескіш қаруды білдіретін еді. Дусактарды қолдану кеңірек таралған сайын, түрлі мектептер оны нағыз қаруға дайындаудың орнына спортқа айналдырды. Жаттығуға арналған дусактардың жапырағы қысқа, жуан, бір жақты кескіш болып, аралық ұзындықта өлшенетін. Әдетте, дусак ағаштан жасалатын. Сонымен қатар, дусактардың былғарыдан да жасалғаны туралы бір дерек бар, және сақталған қарапайым металл дусактардың саны аз. Дусактың жапырағы сәл иілген және ұшына қарай үшкірленген. Көбінесе дусақтың салмағы болмады. Оның орнына, тұтқа жапырақтың ішінде жасалған тесіктен тұратын, тұтқасы немесе жоғарғы қорғанысы жоқ, қайшыны ұстауға арналған үлкен тесік сияқты көрінетін. Эгертон Каслдің сөзіне сүйенсек, француз теңіз күштері 19 ғасырға дейін дусакты қолданған. Ағаштан (немесе былғарыдан) жасалған жаттығу дусактары сақталған жоқ, бұл олардың тез тозуын ескере отырып, таңқаларлық емес, ал сол дәуірдегі суреттер мен оқулықтар олардың бар екенін куәландырады.
Joachim Meyer in 1570 depicts the Dusäck as the practice weapon with broad, curving blade and a simple oval grip. The dussack represented a short, single edged weapon in a training environment. As usage of the dussack became more widespread, various schools turned use of the dussack into a sport as opposed to training for a real weapon. Practice dussacks had a short, thick, single edged blade measuring between long. A dussack was usually made of wood. Additionally there is a single reference to dussacks also being made from leather, and there are a small number of simple metal dussacken known to survive. The dussack was gently curved and brought to a point at the tip. The dussack often lacked a hilt. Instead, the handgrip was merely a hole cut inside of the blade; without a pommel or upper guard, it looked something like a large hole for gripping scissors. Egerton Castle claimed that dussacks were used by the French Navy up through the 19th century. No wooden (or leather) practice dussacks are known to have survived; unsurprising given the perishable nature of these dussacks, and only woodcuts and training manuals from the period document their existence.