Кіріспе

2003 жылғы канадалық фильм

«Қорқыттылар тізе бүгіп алады» (сондай-ақ «Көк қолдар» деп те аталады) – Гай Мэддиннің 2003 жылғы фильмі. Мэддин «The Saddest Music in the World» фильміне дайындық кезінде «Қорқыттылар тізе бүгіп алады» фильмін түсірді, түсіру Super 8 мм пленкада, 30 000 долларлық бюджетпен жүзеге асырылды. Бұл толық метражды фильм бастапқыда он қысқа фильмнен тұратын серия ретінде әзірленді, олар Торонтодағы «The Power Plant» көркем галереясының (кураторы Филип Монк) инсталляциялық жобасының бөлігі ретінде тапсырыс берілді. «Қорқыттылар тізе бүгіп алады» – Мэддиннің «автобиографиялық «Мен трилогиясының» алғашқы фильмі, кейінгілері «Brand Upon the Brain!» (2006) және «My Winnipeg» (2007). Мэддин фильмнің сюжетін шартты түрде «Иданың қолдары» әңгімесі мен Еврипидтің «Медея» пьесасы негізінде құрды, бірақ фильмді автобиография ретінде қарастыруға болатынын айтады (дегенмен, оның өміріндегі оқиғалар оның ішкі әлеміндегі оқиғалармен салыстырғанда аз көрсетілген).

Сюжет

Cowards Bend the Knee фильмнің оқиғалары 1930 жылдары деп жарияланған сценарийде және DVD-де айтылған, бірақ фильмдегі кейбір оқиғалар (мысалы, Виннипег Марундары Аллан Кубогын жеңіп алған) 1960 жылға дейін орын алмады. Гей Маддин (Дарси Фэрр ойнады), Виннипег Марунс хоккей клубының жұлдызды ойыншысы, команданың дикторы, оның әкесі Маддин Сэр (Виктор Коуи) ауруханада жатқан анасына барып қалуды айтады, өйткені ол ауыр науқастанып жатыр. Операция кезінде Гай Верониканы ұмытып, Лилиомның қызы Метамен (Мелисса Дионисио) бірге кетеді. Вероника құрсақ көтерген кездегі сәтсіз әсері және мүмкін, оның тастап кетуіне байланысты үмітсіздікпен көз жұма. Мета өзінің әкесі Часты Лилиомның полиция капитаны Шейкидің көмегімен өлтіргенін айтады, ол да Гаймен хоккей ойнайды. Частың шашын бояудан көк боялатын қолы қылмыс кезінде кесілген, ал Мета оларды өзімен бірге банкада сақтайды. Ол Гайдың жыныстық қатынасқа түсуін қабылдамайды, ол Лилиом мен Шейкиді Час үшін кек алу үшін өлтіргенше, ол оның бола алмайды дейді. Хоккей командасының дәрігері доктор Фузи (Луи Негин) Гайдың қолын кесіп, Частың қолын тігуге келіседі. Алайда, Гайды емінше қысылғанда және Мета кеткенде, доктор Фузи қолдарды лақтырып тастайды және Гайдың өз қолын көк түске бояйды. Өзін Частың кісі өлтіруші қолынан ұсталды деп сенген Гай Лилиомды өлтіруге бел буған, бірақ оның орнына оны азғыруға тырысып, ақырында сұлулық салонында "жалаңазады". Осы уақыт аралығында Верониканың арманы қайта тіріліп, Гай сияқты сұлулық салонында жұмыс істейді. Гай Верониканың арбасына құмарды, оны операциялық үстелде өлуге тастаған қыз ретінде танымайды (ол осы уақытқа дейін Верониканы мүлдем ұмытып кетті). Қиындыққа ұшыраған Гай Виннипег хоккей аренасының төсеніштеріне жасырылған және ұмытылған балауыз музейін табады. Музейде Час сияқты әйгілі Виннипег марундарының балауыз мүсіндері бар. Мета Гайды өзінің қайырымдылық жоспарын жүзеге асыруға мәжбүрлеуді жалғастырады. Гай хоккей матчы кезінде Шейкиді өлтіреді және өзін кінәлі сезініп, қылмысын полиция қызметкері Моға мойындауға тырысады, бірақ Мо Гайды тұтқындаудан бас тартып, мойындауды тоқтатуға тырысады. Кейіннен ол Моны полиция бөлімшесінің ортасында өлтіріп өлтіреді, бірақ басқа офицерлер байқамайды. Осы уақыт аралығында Верониканың арманы Гайдың әкесі, аға Мэддинмен кездесе бастайды, өйткені Гайдың анасы қайтыс болғаннан кейін, оны ешкім көрмеген. Гай қазір Метамен де, Лилиоммен де (Метаны өлтіремін деп уәде берген) бірге, бұрынғы қыз досы Верониканың арбасына ғашық, оның өліміне ол біршама жауапты және қазір өз әкесімен байланысты. Жағдайдың қысымы, сонымен қатар оны Частың кісі өлтіруші қолы ұстады деген алдау, Гайды Лилиомды ақыры ұрлауға итермелейді, ол Верониканың арбағын белгісіз шығу тегінің екінші абортын тоқтатуға тырысқанда (бәлкім, оның әкесі баласын және осылайша оның бауырын немесе мүмкін оның баласын екінші рет абортқа салу керек). Мета осы уақытқа дейін Гайға ашуланып, Фузиден әкесі қолын қайтаруды талап етеді. Содан кейін доктор Фузи Гайді қайтадан хлороформмен зақымдайды және оның көк боялған қолын кесіп тастайды. Қолсыз, Гай хоккей аренасына барады және үлкен ойынға киінеді, хоккей қолғаптарын жаңадан топырақтарына таспалайды. Партнер ойын алдындағы шұңқырға барады, бірақ қолсыз шұңқыр шашуды қиын деп санайды. Суық үйде ол әкесі Мәдин ағаны кездестіреді және оның пенисі ерекше үлкен екенін (өзінен әлдеқайда үлкен) көреді. Ойын барысында, Мэддин аға әйелдің көкірек пішініне оюланған мұз блогын сылап, хабар береді. Осыдан қобалжыған Верониканың арманы сахнаның мұз үстіндегі подиум арқылы радио кабинасына қарай жүреді. Сонымен қатар, ол аренаның басына шығып, балауыз музейіне кіреді, онда таро карталары "құпия апокалипсис" болжайды. Маддин аға мен Верониканың арманы Гайдың бұрынғы қызын жаңа анасы етіп жариялауға кіріседі. Қиындыққа ұшыраған Гай хоккейдің бауыршақ батырларын өзіне көмекке шақырады, олар шын мәнінде оянады, олар өздерін бауыршақ батырлар емес, өмірден қашу үшін қозғалмайтындықты таңдаған қорқыныштылар деп танытты. Гай мен хоккейшілердің арулары Меддин аға мен Верониканың арбасын бөлмеден алып шығып, подиумға шығады. Мета әкесі Чэсті балауыз өшпестердің арасында көріп, онымен кездесуге жүгіреді. Ол Час пен Мета ойнайтын балалық ойынын қайталауға тырысады. Ол ұшып кетті, ол оны ұстады. Бірақ Час енді қолы жоқ болғандықтан, ол оны ұстай алмайды және ол құлап қалады. Кейін Г�...

Үй бейнесі

Cowards Bend the Knee 2005 жылы Zeitgeist Video компаниясы арқылы DVD форматында үйде көрсетуге шығарылды. Cowards Bend the Knee сонымен қатар Zeitgeist Video компаниясы шығарған «The Quintessential Guy Maddin: 5 Films from the Heart of Winnipeg» DVD жинағына, «Archangel», «Dracula: Pages from a Virgin's Diary», «Twilight of the Ice Nymphs» және «Careful» фильмдерімен бірге енгізілген.

Кітап

Гай Мэддин "Қорқыт тізе бүгіп" көркем фильміне егжей-тегжейлі сценарий жазды, оны The Power Plant галереясы арқылы кітап ретінде басып шығарды. Кітапта Уэйн Бэрвальдттың (содан кейін The Power Plant директоры) алғы сөзі және кітапты редакциялаған және Мэддиннің инсталляциясын ұйымдастырған Филип Монктың кіріспесі бар. Негізгі мәтіннен кейін Роберт Энрайт жүргізген Гай Мэддинмен сұхбат келтіріледі. Кітапта фильмнен алынған кадрлар мен фильмнің титрлері де бар. Энрайтпен сұхбатта Мэддин кітаптың тууына себеп болғанын, оның фильмдерінің мазмұнын түсіндіру ниеті болғанын айтады, себебі "адамдар көбінесе "бізге сіздің фильмдеріңіз ұнайды, олар сюжетсіз" дейтін, бұл әрқашан мақтау болған. Сондықтан мен ойладым, адамдар танитын, жақсы дамыған оқиға жасаймын. Грек трагедиясын, "Электраны", "Медеяны" және басқаларын оқыдым, негізінен осы өте берік оқиғалардан кейбір идеяларды алдым. Осы мықты негіздердің үстіне салған нәрселерімнің бәрі дерлік таза автобиографиялық болып шықты [. .] Еврипидтің қалдықтарынан арылғаннан кейін, менің өзімнің негізгі үлгім қалды". Мэддиннің кітаптағы сценарийі, әдеттегі сценарийлерге тән емес, өте әдеби стильде жазылған, сондықтан мәтін фильмнің жоспарына қарағанда әдеби туынды сияқты оқылады: "Бұл [Виннипег] Маруондардың кеңестік командаға қарсы алғашқы ойынына бір күн қалған түні. Мета мен Гай төсекте жатыр, өзін-өзі аяудың ЛИМБО БИІ деп аталатын ерекше әдемі қойылымының ортасында – жақын адамдар бір-бірін күрделі, шындықтан алыс сезімдер арқылы манипуляциялайтын сөздік хореография. Қатысушылар қарым-қатынастарындағы айтылмаған талаптарды өзгерту үмітімен Лимбоға кіреді".

Сыни қабылдау

Cowards Bend the Knee өте жағымды пікірлер алды, Rotten Tomatoes шолулар жинағышы 19 шолу негізінде 95% мақұлдау рейтингін көрсетті, ал орташа бағасы 8/10 болды. Киносыншылардың пікірлеріне 100 балдық шкала бойынша салмақталған орташа балл беретін Metacritic, 10 шолу негізінде 82 балл рейтингін жариялады. The Village Voice газетінің сыншысы Дж. Хоберман бұл фильмді "Маддиннің шедеврі" деп атап, фильмнің "тек арман сияқты ойнамай, сонымен бірге арман секілді сезілетінін" айтты.