Кіріспе

Шпановица, Югославия Социалистік Федеративтік Республикасы кезінде Ново Село деп аталған, Хорватияның Пакрач қаласындағы ауыл. Ол Батыс Славониядағы Папук тауының оңтүстігінде, Пакрач–Пожега тас жолында орналасқан. 2011 жылғы Хорватия халық санағы бойынша халқы 23 адамды құрайды.

Тарих

Шпановица XIX ғасырдың екінші жартысында Горски Котар таулы аймағындағы Равна Горадан хорваттар қоныстанған кезде құрылды. Айналасындағы ауылдарда сербтер тұрды. Шпановица тұрғындары мен олардың серб көршілері Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін бейбіт өмір сүрді, бірақ содан кейін ауыл фашистік усташе қозғалысының бекінісіне айналды, ол сербтерді тұтқындауға кірісті. 1942 жылдың жазында усташе өкілі Векослав Любурич айналасындағы серб ауылдарын "тазалау" операциясын қадағалады, нәтижесінде жүздеген серб ауыл тұрғыны қаза тауып, көптеген басқалары тұтқынға алу лагерлеріне жіберілді. Бұл операцияларға Шпановицаның бірқатар тұрғындары қатысты. Сол күзде Югославия партизандары усташтардан Шпановицаны басып алды. Бұрын усташелердің туыстарын өлтірген серб ауыл тұрғындары, кейіннен ауылдың көп бөлігін өртеп, белгісіз саны хорват азаматтарын өлтіріп, аман қалғандарын жақын маңдағы Пакрач қаласына қашуға мәжбүр етті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Шпановица Ново-Село деп аталды және Босниядан келген сербтермен қоныстандырылды. Бұрынғы хорват тұрғындарына қайта оралуға тыйым салынды. Хорватия Тәуелсіздік соғысы кезінде Ново-Село бастапқыда хорват сербтерінің бақылауында болды. 1991 жылдың желтоқсанында ол Хорватия армиясымен басып алынды, ал серб тұрғындары қашып кетті. Кейіннен ауылдың бұрынғы атауы қайта жаңартылды. 2020 жылға қарай Шпановицаның бұрынғы тұрғындарының онға жуық адам ғана ауылға оралды. Сол жылы режиссер Ядран Бобан "Оно другое село" ("Басқа село") атты Шпановица және оның тарихы туралы деректі фильм шығарды.