Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мерсисайдтағы қала, Англия
Town in Merseyside, England
Мортон – Англияның Мерсисайд графтығындағы Уиррал метрополитендік округіндегі қала. Уиррал түбегінің солтүстік жағалауында орналасқан, Уоллсиден шамамен батысқа қарай жатыр. Тарихи тұрғыдан Чеширдің бір бөлігі болған және қазір Уиррал метрополитендік округіне кіретін бұл қала 2004 жылы Лизоу және Моретон-Ист, Моретон-Вест және Согалл-Масси атты жергілікті басқару бөлімдері арасында бөлінді. Мортон сондай-ақ Уоллси парламенттік сайлау округінің құрамына кіреді. 2001 жылғы халық санауы бойынша халқы 17 670 адамды құрады.
Moreton is a town in the Metropolitan Borough of Wirral in Merseyside, England. Located on the north coast of the Wirral Peninsula, it is approximately to the west of Wallasey. Historically part of Cheshire and now within the Metropolitan Borough of Wirral, the town was divided in 2004 between the local government wards of Leasowe & Moreton East and Moreton West & Saughall Massie. Moreton is also part of the parliamentary constituency of Wallasey. In the 2001 census it had a population of 17,670.
Тарих
Нормандық жаулап алудан бұрын Моретонның Лингем аймағы, Эгилдің сағасында Брунанбур шайқасына қатысты айтылған Дингесмирдің болуы мүмкін жері болды. Domesday Book жазылған кезде, бұл аймақ Виррал жүзінің құрамындағы Бидстон приходының шағын қалашығы еді. Он екінші ғасырда ол Хамо де Массидің иелігіне кірді. Моретон деген ат алғаш рет 1278 жылы Меретун деп тіркелген, ол көлдің (mere) жанындағы елді мекен (tun) дегенді білдіретін аңглосаксон сөздерінен шыққан. Ауыл көршілес Лингхаммен бірігіп, он тоғызыншы ғасырдың соңында Моретон-кум-Лингхам приходын құрады. 1928 жылы ол Уоллси округінің құрамына енді.
Prior to the Norman conquest, the Lingham area of Moreton was a possible location for Dingesmere, mentioned with regard to the Battle of Brunanburh, in Egil's Saga. At the time of the Domesday Book, the area was a township in the parish of Bidston, within the Wirral Hundred. In the twelfth century, it formed part of the estates of Hamo de Mascy. The name Moreton was first recorded in 1278, as Meretun, and derives from Anglo Saxon words meaning a settlement (tun) beside a lake (mere). The village joined with neighbouring Lingham to form the parish of Moreton cum Lingham in the late nineteenth century. It was absorbed into the County Borough of Wallasey in 1928.
География
Қала батыста Ұлы Меолспен, ал оңтүстік және шығыста Бидстон мен Аптон арасында орналасқан. Теңіз бөгеті салынбастан бұрын, аймақта теңіз деңгейінен бір-екі метр төмен жатқан 3000 акрлық тасқын лагунасы болды, ал қалған бөлігінің көп бөлігі теңіз деңгейінен бір метрден сәл жоғары болды. Мортон жағалауы Меолстан Лисоуге дейін созылатын құмды жолақтың бөлігі болып табылады, ол Мокбеггар Уорф деп аталады және Мокбеггар Холлдың құрметіне аталған, басқаша айтқанда Лисоу қамалы. "Мокбеггар Холл" Мортон қаласындағы Ветхерспунз пабының да атауы (Мокбеггар атауының ескі теңізшілерде жалғыз үйді білдіргені айтылады). Солтүстік Вирал жағалау паркі де осы жағалау бойымен төрт мильге созылады, оның құрамында ашық кеңістіктер, жалпы пайдаланымдағы жерлер, табиғи жағалау және құм төбелер бар. Парк түрлі демалыс мүмкіндіктерін ұсынады; ең танымалдары – желкендесу, теңіз балық аулау, жүзу, велосипедпен жүру, пикник, серуендеу, жүгіру, доп ойындары, құс қадағалау және атпен саяхаттау. Жағалаудың артындағы төмен жатқан жерді үлкен бетон бөгет қорғайды. Жағалаудың бір бөлігі Моретон табиғат қорғау аймағына кіреді және маңызды табиғи ортаны қамтамасыз етеді. Бөгет су тасқыны кеткен кезде әртүрлі су құстарын көруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, Бидстон және Калди төбелерінің әдемі көрінісі де бар. Алда, Ливерпульден тыс жерде Қыс тауы көрінеді, ал қарсы бағытта Моэль Фаму, Сноудония, Ұлы Орме және Англсиді қоса алғанда, Солтүстік Уэльстің көп бөлігін көруге болады. Ашық күндері Камбриядағы Блэк Комбты да көруге болады. Ароу бұлағы Моретон қаласында Биркетпен бірігеді. Биркет содан кейін бұрынғы Уоллэйзи бассейні орналасқан Батыс Флоатқа қарай жалғасады.
The town is located between Great Meols to the west and Bidston and Upton to the south and east. Before the sea embankment was constructed, the area included 3000 acres of tidal lagoon, at between one and two metres below sea level, with most of the remainder little more than one metre above. The coast at Moreton is part of a stretch of sand that runs from Meols to Leasowe known as Mockbeggar Wharf, named after Mockbeggar Hall, otherwise known as Leasowe Castle. 'Mockbeggar Hall' is also the name of Moreton's Wetherspoons pub (The name Mockbeggar apparently being an old sailors' term for a lone house). The North Wirral Coastal Park also runs for four miles along this coast, including public open space, common land, natural foreshore and sand dunes. The park provides a wide variety of recreational activities; some of the more popular being sailing, sea angling, swimming, cycling, picnicking, walking, jogging, ball games, bird watching and horse riding. The low lying land behind the coast is protected by a large concrete embankment. Some of the coastal land is in the Moreton Conservation Area and provides important natural habitat. The embankment gives a good view at low tide to see a variety of wading birds. There are also good views of Bidston Hill and Caldy Hill. Further afield, Winter Hill is often visible beyond Liverpool and, in the opposite direction, much of North Wales can be seen from the embankment, including Moel Famau, Snowdonia, the Great Orme and Anglesey. On clear days, Black Combe in Cumbria can also be seen. Arrowe Brook merges with the Birket at Moreton. The Birket then continues towards West Float at the site of the former Wallasey Pool.
Демография
1801 жылы халық саны 210 адамды, 1851 жылы 350 адамды, ал 1901 жылы 597 адамды құрады. Уиррал метрополитендік округінің бөлінген округтерін бөлісіп, үлкен аумақты қамтыса да, Лизоу және Мортон Шығысында 13 735 адам (6 442 еркек, 7 293 әйел), Мортон Батысында және Согалл Массиде 14 423 адам (6 879 еркек, 7 544 әйел) тіркелді. 2011 жылғы халық санағы бойынша, халық саны Уиррал метрополитендік округінің бөлінген округтерін бөліседі, үлкен аумақты қамтиды, Лизоу және Мортон Шығысында 14 640 адам (7 005 еркек, 7 635 әйел), Мортон Батысында және Согалл Массиде 13 988 адам (6 732 еркек, 7 256 әйел) деп тіркелді.
The population was 210 in 1801, 350 in 1851 and 597 in 1901. although sharing split wards of the Metropolitan Borough of Wirral, encompassing a larger area, it was recorded as 13,735 (6,442 males, 7,293 females) for Leasowe and Moreton East, and 14,423 (6,879 males, 7,544 females) for Moreton West and Saughall Massie. At the 2011 Census, the population is solely recorded as sharing split wards of the Metropolitan Borough of Wirral, encompassing the larger area, being recorded as 14,640 (7,005 males, 7,635 females) for Leasowe and Moreton East, and 13,988 (6,732 males, 7,256 females) for Moreton West and Saughall Massie.
Басқару
Моретон – Мэрсисайд метрополиялық графтығына жататын Уиррал метрополиялық округінің бір бөлігі. Моретон сондай-ақ Уоллси парламенттік сайлау округінің құрамына кіреді. Қазіргі парламент мүшесі – 1992 жылдан бері осы мандатты иеленген Лейбористтік партия өкілі Анжела Игл. Бұл қызметтің бұрынғы иесі – Консервативтік партияның депутаты Линда Чалкер болды. Аймақ Уиррал метрополиялық округінің екі жергілікті әкімшілік бөліміне бөлінген: Leasowe & Moreton East және Moreton West & Saughall Massie. Моретон Уиррал метрополиялық округтік кеңесінде алты кеңесшімен өкілдік етіледі: үш кеңесші Лейбористтік партиясынан (Моретон Шығыс) және үш кеңесші Консервативтік партиясынан (Моретон Батыс). Соңғы жергілікті сайлау 2021 жылдың 6 мамырында өтті.
Moreton is part of the Metropolitan Borough of Wirral, in the metropolitan county of Merseyside. Moreton is also part of the parliamentary constituency of Wallasey. The current Member of Parliament is Angela Eagle, a Labour representative who has held the seat since 1992. The previous incumbent of the post was Lynda Chalker, a Conservative MP. The area is also split amongst two of the local government wards of the Metropolitan Borough of Wirral. These being Leasowe & Moreton East and Moreton West & Saughall Massie. Moreton is represented on Wirral Metropolitan Borough Council by six councillors: three from the Labour Party (Moreton East) and three from the Conservative Party (Moreton West). The most recent local elections took place on 6 May 2021.
Тамақ өндіру
Мортон сонымен қатар Бертон фабрикасының орналасқан жері ретінде белгілі, қазір оған Дьюк Стрит Капитал иелік етеді. Бұл фабрика бұрын Cadbury's печеньелерін де шығарған. Манор Бейкерри, бұрынғы Cadbury торттар бөлімі (қазір Premier Foods Group иелігінде), Ридс-Лейн көшесінде, Лизоу теміржол станциясына жақын жерде орналасқан. Мортон Typhoo Tea компаниясына да үйі болып табылады, Typhoo шайын өндіретін зауыт Бертон фабрикасының қасында орналасқан.
Moreton is also known for being the home of the Burton's factory, and now owned by Duke Street Capital. This factory was also the producer of Cadbury's biscuits. Manor Bakeries, the former Cadbury's cakes department, (now owned by Premier Foods Group) is located in the town at Reeds Lane, near to Leasowe railway station. Moreton is also home to Typhoo Tea, with the factory which manufactures Typhoo, being located next to the Burton's factory.
Дәрілік заттар
1990 жылға дейін «Бристоль Майерс Сквибб» жергілікті жұмыс күші үшін маңызды жұмыс беруші болды, оның ірі зауыты Ридс-Лейн көшесінде, «Бёртон» зауытының қарсы жағында, «Лизау» станциясының жанында орналасқан. Бірақ 90-жылдардың ортасында өндіріс Мортоннан шығарылып, зауыт жабылды. Сонымен бірге, осы аумақта заманауи дәрілерді әзірлеу және зерттеу зертханаларына ауқымды инвестиция жасалды, және олар әлі де «Бристоль Майерс Сквибб» компаниясымен жұмыс істеп келеді. 2009 жылы компания осы нысанға тағы да инвестиция құйды.
Until the 1990s, Bristol Myers Squibb was also a major employer to the local workforce, with a large factory located on the opposite side of Reeds Lane to Burton's, next to Leasowe Station. However, in the mid 90s, manufacturing was moved out of Moreton which led to the closure of the factory. At the same time, there was actually heavy investment into modern drug development and research labs on the site, which are still operated by Bristol Myers Squibb. In 2009, the company provided further investment into the site.
Тарран Уэй өнеркәсіптік аймағы
Тарран Уэй индустриялық аймағында негізінен түрлі автокөлік жөндеу орындары және басқа да жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары орналасқан. Dantec – мұнай-химиялық заттарды тасымалдауға қолданылатын композиттік шлангтарды өндіретін Ұлыбританияның ең ірі өндірушісі. Компания 1969 жылы құрылған, ал кәсіпорны Тарран Уэйде орналасқан.
The Tarran Way Industrial Estate is mainly home to various car repair facilities, and other light industry businesses. Dantec is the UK's biggest manufacturer of composite hoses, which are used in the transfer of petrochemicals. The company was established in 1969, and the business is situated on Tarran Way.
Бұрынғы кірпіш фабрикасы
Дела Роббия қыш құмырасы Мортоннан жергілікті қызыл балшық қолданды. Баркер және Бриско кирпич зауыты ауыл ортасынан батысқа қарай 1 миль (2 км) жерде орналасқан.
Della Robbia Pottery used local red clay from Moreton. Barker and Briscoe Brickworks was situated on Carr Lane, 1 mile (2 km) west of the centre of the village.
Мектептер
Моретон Крайст Чирк КофЭ бастауыш мектебі, Уптон Жолында орналасқан, Англия шіркеуінің мектебі болып табылады және 4-11 жас аралығындағы шамамен 400 оқушыны білім береді. Ол 1861 жылы Мортонның орталығында "Моретон Англия шіркеуінің мектебі" деп ашылды. 1974 жылы қазіргі орналасқан жеріне көшірілді. Басқа мектептерге: Sacred Heart бастауыш мектебі, Lingham бастауыш мектебі, Eastway бастауыш мектебі, Sandbrook бастауыш мектебі, Foxfield мектебі (бұрынғы St Thomas Becket католикалық мектебі, 2012/13 жылдары бұзылған), Orrets Meadow арнайы мектебі және Clare Mount мамандандырылған спорт колледжі (бұрынғы Moreton орта мектебі) жатады.
Moreton Christ Church CofE Primary School, located on Upton Road, is a Church of England school that educates around 400 pupils in ages 4–11. It was opened, as the 'Moreton Church of England School'in 1861, in the centre of Moreton. It was established in its current location in 1974. Other schools include Sacred Heart Primary School, Lingham Primary School, Eastway Primary School, Sandbrook Primary School, Foxfield School (formerly St Thomas Becket Catholic School demolished around 2012/13), Orrets Meadow Special School and Clare Mount Specialist Sports College (formerly Moreton Middle School).
Шіркеулер
Моретонда түрлі діни мекемелер бар, бірақ олардың бәрі христиан діндеріне жатады. Ең ірі ғимарат – Уптон-роудтағы Англия шіркеуінің Христос шіркеуі, ол 1863 жылы салынды және бұрынғы, «жеңіл шіркеу» деп аталған ғимараттың орнын басты. Бұл бұрынғы ғимарат 1690 жылға дейін бұзылып, сол кезде Бидстон приходіне қарасты. Шіркеу, пасторлық үй және мектеп 8000 фунт стерлинг қаржысына салынды, бұл қаражат Уильям Инманның қайырымдылығымен төленді, ал шіркеуді Каннингэм мен Одсли жобалады. Шіркеуде мұнара бар, сонымен қатар 1922 жылы бұзылған пасторлық үй болған. Жанында жастар клубы мен бокс клубы орналасқан. Пастур-роудтағы біршама алыс жерде би клубы бар. Маяк жағалаудағы құмды тілдердің болуына байланысты салынды. Ол қайта жаңартылып, кейде жұртшылыққа ашылады.
Moreton has various religious establishments, though all of Christian denominations. The most substantial building is the Church of England's Christ Church on Upton Road, which was built in 1863 and replaced an earlier building known as a chapel of ease. This earlier building had been pulled down by 1690, and was then within the parish of Bidston. The church, vicarage and school were built at a cost of £8,000, paid for by a donation from William Inman, with the church being designed by Cunningham and Audsley. The church has a spire, and used to have a rectory which was demolished in 1922. with a nearby youth club and boxing club. A dance club is further along Pasture Road, The lighthouse was built because of the sandbanks just offshore. It has been restored and is open to the public at times.
Спорт
Moreton Hills Golf Centre-де Тарран Уэй индустриялық аймағының іргесінде орналасқан оқу алаңы бар. Моретон футбол клубы бұрын Уптон-роудта болған, ал қазір Sandbrook Lane-де, Sandbrook FC ретінде орналасқан.
The Moreton Hills Golf Centre has a driving range which is situated adjacent to the Tarran Way Industrial Estate. Moreton Football Club was on Upton Road, and is now based at Sandbrook Lane, as Sandbrook FC.
Жол
Моретон Бидстон (A553), Лизоу (A551), Меолс (A553) және Аптон (A551) жолдарының қиылысындағы дөңгелек жол торабында орналасқан. A5027 Upton айналма жолы M53 тас жолының 2a тоғысына жалғасады, ол Моретонның оңтүстігінде Моретон шпоры деп белгілі.
Moreton is situated at the roundabout junction of roads from Bidston (the A553), Leasowe (the A551), Meols (the A553) and Upton (the A551). The A5027 Upton bypass continues into Junction 2a of the M53 motorway, known as Moreton Spur, to the south of Moreton.
Қайық
Моретон қаласында әлемдегі алғашқы коммерциялық жолаушылар және пошта тасымалын жүзеге асыратын әуе кеме қызметі іске қосылды. British United Airways компаниясы Vickers Armstrong VA 3 әуе кемесін пайдаланып, Лисоу жағалауынан Солтүстік Уэльстегі Рил қаласына қатынайтын қызмет ұйымдастырды. Қызмет 1962 жылғы 20 шілдеде басталды. Бірақ, нашар ауа-райы және техникалық мәселелер сияқты түрлі себептерге байланысты, 1962 жылғы 14 қыркүйектегі соңғы рейстен кейін қызмет тоқтатылды.
Moreton witnessed the world's first commercial passenger and mail hovercraft service. A Vickers Armstrong VA 3 hovercraft was operated by British United Airways and ran from Leasowe embankment to Rhyl in North Wales. The service commenced on 20 July 1962. However, due to varying reasons including bad weather and technical difficulties the service was cancelled after its final journey on 14 September 1962.
Темір жол
Моретонды екі станция қызмет көрсетеді: Моретон және Лисоу. Екі станция да Уиррал желісінің Батыс Кирби тармағында орналасқан және Мерсирейл операторының тікелей электрлік пойыздары арқылы Биркенхед арқылы Батыс Кирбиге және Ливерпуль орталық станциясына қатынайды. Лисоу мен Моретон екеуінде де машинаны қойып, пойыздан отыру мүмкіндігі бар. Town Meadow / Millhouse аймақтарын қамтамасыз ету үшін үшінші станция ұсынылып отыр, бірақ Ливерпуль қалалық аймағының біріктірілген органы бұл жобаны қазіргі уақытта ұзақ мерзімдік деп санайды.
There are two stations serving Moreton, these are Moreton and Leasowe. Both stations are on the West Kirby branch of the Wirral Line and have direct electric services, operated by Merseyrail, to West Kirby and Liverpool Central via Birkenhead. Both Leasowe and Moreton offer park and ride facilities. A third station has been proposed to serve the Town Meadow / Millhouse areas but this is currently seen as a long term project by the Liverpool City Region Combined Authority.