Кіріспе

Фазандар туысы Грек мифологиясында Катрей немесе Катреус (/'//k////eɪ//t//r//i//.//ə//s/, /'//k//eɪ//t//r//uː//s/; ) – Минос пен Пасифаенің үлкен ұлы және Миноспен Крит патшасының орнына келген адам. Катрейдің бір ұлы Алтаэмен және үш қызы болды: Апемосина, Аэропа және Климена. Катрейді оның ұлы Алтаэмен қателікпен өлтіріп, оракулдың болжамын орындады.

Мифология

Аполлодордың айтуынша, оракул Катрейге балаларының бірі оны өлтіретінін айтқан. Катрей пайғамбарлықты құпия сақтағанмен, оның ұлы Алтамен бұл туралы біліп, әкесін өлтірермін деп қорқып, қарындасы Апемосинаны алып, Криттен Родосқа кетті. Катрей қалған қыздарын Науплийге шетелге сатуға берді, ал Аэропа Плейстенге (немесе Атрейге) үйленді, бірақ Науплий Климениді өзіне әйел етіп алды. Көп жылдар өткен соң, қартайған Катрей ұлын іздеп теңіздерді шарлады, оған патшалық билігін тапсыру үшін. Оның кемесі Родосқа тоқтады, онда кейбір малшылар оны қарақшылар кемесі деп жаңылыстырды. Катрей кім екенін түсіндіруге тырысты, бірақ малшылардың иттерінің қауғарынан сөзі естілмеді. Алтамен келді де, әкесін сөге жөнелтіп, пайғамбарлықты орындады. Алтамен не істегенін түсінген соң, дұға етіп, жердің жарығына құлап кетті. Диодор Сицилий оқиғаның сәл басқаша нұсқасын келтіреді, ол бойынша Алтаменге оның әкесін өлтіруге тағдырланғаны туралы оракул берілген екен. Катрейдің қызы Аэропаға қатысты тағы бір дерек, Еврипидтің жоғалған «Крессай» пьесасында және мүмкін Софоклдің «Аякс» пьесасында кездеседі: Катрей Аэропаны бір құлмен бірге жатып жатқан күйінде тауып, оны Науплийге суға батыруға жіберген. Екінші ғасырдағы грек географы Паузаний есімді ежелгі крит қаласы Катрей, криттіктердің пікірінше, Катрейдің негізін салған қала екен. Аполлодордың айтуынша, Катрейдің немересі Менелай (Аэропаның ұлы) Критте Катрейдің жерлеу рәсіміне қатысып отырғанда, Парис Еленаны Трояға алып кеткен.

Параллель оқиға

Катрей туралы әңгіме Тегея патшасы Алей туралы айтылатын әңгімелермен ортақ белгілерге ие. Осы әңгімелерде Алеусқа оның немересі Алеустың ұлдарын өлтіретіні туралы болжам жеткен, сондықтан Алеус қызы Аугені бойжеткен қыз ретінде сақтау үшін шаралар қолданды. Дегенмен, Ауге (Гераклдан) жүкті болып қалды, ал Алеус (Катрей сияқты) қызын Нэуплиусқа батыруға тапсырды, бірақ Нэуплиус оны Мизия патшасы Тетрасқа сатты. Тетрас Аугенің ұлы Телефты өзінің мұрагері ретінде қабылдады. Ересек болғаннан кейін Телеф Тегеяға оралып, беймәлім түрде өз еркек туыстарын өлтірді.