Роберт Стивенсон: режиссер және сценарист өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Британдық-американдық кинорежиссер (1905–1986)

Роберт Эдвард Стивенсон (31 наурыз 1905 – 30 сәуір 1986) – британдық-американдық сценарист және кинорежиссер. Ол бірқатар британдық фильмдерді, оның ішінде «Соломон патшаның кеніштері» (1937) фильмін түсіргеннен кейін, Дэвид О. Селзникпен келісімшарт жасасып Голливудқа көшті, бірақ басқа студияларға беріліп, «Джейн Эйр» (1943) фильмін түсірді. 1950-ші, 1960-шы және 1970-ші жылдары ол «Уолт Дисней» компаниясы үшін 19 көркем фильм түсірді. Стивенсон ең көп есте қалатыны – Джули Эндрюс қатысқан «Мэри Поппинс» (1964) мюзиклінің режиссерлігі, осы рөлі үшін Эндрюс «Үздік әйел актер» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, ал Стивенсон «Үздік режиссер» номинациясына ұсынылды. Оның «Дисней» компаниясымен түсірген басқа фильмдеріне алғашқы екі «Герби» фильмі – «Сүйкімді көлік» (1968) және «Герби қайтадан жолға шықты» (1974), сондай-ақ «Сиқырлы таяқшалар мен сыпырғыштар» (1971) кіреді. Оның үш фильмінде ағылшын актері Дэвид Томлинсон ойнады.

Білім

Шрусбери мектебінде білім алған Стивенсон Кембридждегі Сент-Джон колледжінде оқуға стипендия жеңіп алды. Кембриджді бітірген соң, ата-анасы оған жұмыс іздеуге алты апта уақыт берді, ол Майкл Балконның ассистенты болып жұмысқа қабылданды.

Британдық фильмдер

Стивенсон сценарийлер жаза бастады, «Балаклава» тарихын ұсынды (1928). Ол сондай-ақ «Грекия көшесі» (1930), «Жылқышы» (1931), «Монмартрдағы түн» (1931), «Келісімшарт» (1931), «Майкл мен Мэри» (1931) Эдна Бест пен Герберт Маршаллмен және «Суншайн Сюзи» (1931) Джек Хулбертпен, «Лорд Бэбс» (1932), «Иманды жүрек» (1932) Бест пен Маршаллмен және «Көрсектердегі махаббат» (1932) Хулбертпен жұмыс істеді. Стивенсонның режиссерлік дебюттік көркем фильмі Джек Хулберт-Сисли Кортнидж мюзиклі «Happy Ever After» (1932) болды, ол Германияда түсірілген және Эрик Поммер өндірген. Ол сонымен қатар британдық-неміс бірлесіп жасаған «F. P.1» (1933) және «Early to Bed» (1933) фильмдерін жазды. Стивенсон Хулберт пен Кортниджбен бірге «Falling for You» (1933) фильмін жазып, режиссерлік етті, ал «The Camels Are Coming» (1934) фильмінде Хулбертпен бірге режиссерлік жұмысын атқарды. Сол фильмде ол 1935 жылы әйелі болған Анна Лимен танысты. Ол «Кішкентай досым» (1934) фильмінің продюсері болды. Стивенсон Чарльз Бойермен бірге «Шығыстағы күн күркірі» (1934) және «Бірден-бір қыз» (1933) фильмдерінің сценарийін жазды. Стивенсон «Тюдор Роза» (1936) үшін мақтау алды, бұл Стивенсон жазған және режиссерлік еткен Леди Джейн Грей оқиғасының фильмі. Ол Борис Карлофф пен Анна Лимен бірге «Ой-санасын өзгерткен адам» (1936) фильмін, содан кейін Хулбертпен бірге «Барлық кәсіптің Джекі» (1936) фильмін түсірді. Стивенсон Уилл Хей үшін «Диңгезші желке» (1936) және Хулберт үшін «Екіге арналған жұмақ» (1937) жазды. Стивенсон Ли, Седрик Хардвик және Пол Робсонмен бірге «Соломон патшаның кен орындары» (1937) атты әрекетке толы саяхаттық фильмін түсірді. Ол Лимен бірге ғылыми фантастикалық «Non Stop New York» (1937) фильмін түсірді. Селзник фильмдерді үзіліс-үзіліспен түсірсе де, таланттарды ұзақ мерзімді келісімшарттарға тұрақты түрде қол қойып, басқа студияларға жалға беріп отырды. Ол Стивенсонды RKO-ға жалға берді, ол «Том Браунның мектеп күндері» (1940) фильмін түсірді. Ол Чарльз Бойермен бірге «Бэк-стрит» (1941) фильмінің жаңа нұсқасын түсіру үшін Universal-ға барды, содан кейін RKO-ға Мишель Морганмен бірге «Жоан Париждің» (1942) фильміне оралды, бұл үлкен сәтті болды. Стивенсон Орсон Уэллс пен Джоан Фонтейннің қатысуымен «Джейн Эйр» (1943) романының бейімделуін Сельзник үшін жазды және режиссерлік етті. Ол сонымен қатар «Мәңгілік және бір күн» (1943) фильмінің бірнеше режиссерлерінің бірі болды. Стивенсон Хеди Ламаррды «Арсыз әйел» (1947) фильмінде, ал Дик Пауэллді «Жердің шеттеріне» (1948) фильмінде режиссерлік етті. Ол Говард Хьюзтың бақылауындағы RKO-ға «The Woman on Pier 13» (алғашқыда «Мен коммунистке тұрмысқа шықтым», 1949) фильмін түсіру үшін оралды. Ол одан кейін Джозеф Коттенмен бірге «Жайлап жүр, бейтаныс» (1950), Роберт Митчем және Ава Гарднермен бірге «Менің тыйым салынған өткенім» (1951) және Джейн Рассел мен Виктор Матурмен бірге «Лас-Вегас тарихы» (1952) фильмдерін шығарды. Ол «Макао» (1952) фильмінде де режиссерлік рөлді атқарды.

Stevenson started to write scripts, providing the story of Balaclava (1928). He also worked on the scripts for Greek Street (1930), The Ringer (1931), Night in Montmartre (1931), The Calendar (1931), Michael and Mary (1931) with Edna Best and Herbert Marshall and Sunshine Susie (1931) with Jack Hulbert, Lord Babs (1932), The Faithful Heart (1932) with Best and Marshall, and Love on Wheels (1932) with Hulbert. Stevenson's debut feature film as director was a Jack Hulbert–Cicely Courtneidge musical, Happy Ever After (1932), a co production shot in Germany and produced by Eric Pommer. He also wrote the British German co productions F. P.1 (1933) and Early to Bed (1933). Stevenson went on to write and direct Falling for You (1933) with Hulbert and Courtneidge, and did some uncredited direction on The Camels Are Coming (1934) with Hulbert. On that film he met Anna Lee, who became his wife in 1935. He was a producer on Little Friend (1934). Stevenson worked as writer on Thunder in the East (1934) and The Only Girl (1933) with Charles Boyer. Stevenson received acclaim for Tudor Rose (1936), a film of the Lady Jane Grey story which Stevenson wrote and directed. He directed The Man Who Changed His Mind (1936) with Boris Karloff and Anna Lee, then another with Hulbert, Jack of All Trades (1936). Stevenson wrote Windbag the Sailor (1936) for Will Hay and Paradise for Two (1937) for Hulbert. Stevenson directed the action adventure movie King Solomon's Mines (1937) with Lee, Cedric Hardwicke and Paul Robeson. He did a science fiction film with Lee, Non Stop New York (1937). Selznick only made films intermittently, but he regularly signed talent to long term contracts and loaned them out to other studios. He loaned Stevenson to RKO he directed Tom Brown's School Days (1940). He went to Universal to direct a new version of Back Street (1941) with Charles Boyer then went back to RKO for Joan of Paris (1942) with Michèle Morgan, a big hit. Stevenson wrote and directed an adaptation of Jane Eyre (1943) for Selznick starring Orson Welles and Joan Fontaine. He was also one of several directors on Forever and a Day (1943). Stevenson directed Hedy Lamarr in Dishonored Lady (1947) and Dick Powell in To the Ends of the Earth (1948). He returned to RKO, now under the control of Howard Hughes, to make The Woman on Pier 13 (originally, I Married a Communist, 1949). He followed it with Walk Softly, Stranger (1950) with Joseph Cotten, My Forbidden Past (1951) with Robert Mitchum and Ava Gardner, and The Las Vegas Story (1952) with Jane Russell and Victor Mature. He also did some uncredited directing on Macao (1952).

Теледидар

Стивенсон теледидар режиссерлігіне көшті және Gunsmoke сериалының бірінші маусымындағы 6 эпизодты түсірді, осы арқылы ол алғаш рет теледидар рейтингтерінің жоғарғы сатысына шықты. Стивенсон Disney-дің "Зорро" сериалының эпизодтарын режиссерлік етті, содан кейін Ирландия туралы "Дарби О'Гилл және кішкентай халық" (1959) фильмін және "Қашқын" (1960) романының бейімделуін түсірді. Ол "Абайсыздан туған профессор" (1961) комедиясымен және "Жоғалғандарды іздеу" (1962) приключенческий фильмімен коммерциялық сәттілікке қол жеткізді. "Флаббердің ұлы" (1963) "Абайсыздан туған профессордың" танымал жалғасы болды, ал "Мерлин Джонстың басынан өткендер" (1964) жасөспірімдерге арналған комедия күтпеген сәттілікке ие болды, нәтижесінде "Мәймылдың інісі" (1965) түсірілді. "Мэри Поппинс" (1964) фильмі сияқты кассада табыс тапқан фильм болған жоқ, ол 45 миллион долларлық ішкі кіріс алып, бес "Оскар" сыйлығына ие болды. Стивенсонның Disney фильмдерінің арасында Хейли Миллстің "Сол шалақ мысық!" (1965) комедиясы да бар еді. Стивенсон мен Disney комедияларға баса назар аударды: Уолтер Бреннанмен бірге "Гноммобиль" (1967), Питер Устинов пен Дин Джонспен бірге "Қара сақалдың әуесі" (1968) және Джонспен бірге "Махаббат кернегі" (1968), ол тағы бір сәттілікке жетті. "Жұптасқан кешек пен сыпырғыш" (1971) – "Мэри Поппинстің" табысын қайталауға жасалған әрекет болды. Стивенсон Кен Берри мен Хелен Хейзбен бірге "Herbie Rides Again" (1974) және "Әлемнің ең биік жеріндегі арал" (1974) приключенческий фильмін түсірді. "Біздің динозаврларымыздың бірі жоғалып кетті" (1975) Хейс пен Устиновтың қатысуымен түсірілген комедия болды. Стивенсонның соңғы фильмі "Шалқар прокурор" (1976) Дин Джонспен бірге болды. 1977 жылдың шілдесінде Variety журналы оның Disney-дегі жетістіктері оны "фильм тарихындағы ең коммерциялық сәтті режиссер" еткенін хабарлады. 1976 жылдың соңында Variety журналының барлық уақыттағы ішкі кинопрокат тізімінде оның 16 фильмі болды, бұл кез келген басқа режиссерден көп, ал екінші орындағы режиссерде тек 12 фильм болды. "Шалқар" оның 17-ші фильмі болды, барлығы Disney фильмдері. Осы 17 фильмнен АҚШ және Канада бойынша алынған жалпы кіріс 188 миллион долларды құрады, Variety журналының мәліметінше, бұл әлемдік кинопрокатта шамамен 250 миллион долларға, ал болжамды әлемдік кассалық кіріске 750 миллион долларға тең.

Stevenson went into directing television and directed 6 episodes of the first season of Gunsmoke during which it first went to the top of the TV ratings. Stevenson did episodes of Disney's Zorro, then directed a film about Ireland, Darby O'Gill and the Little People (1959), and an adaptation of Kidnapped (1960). He had a commercial success with the comedy The Absent Minded Professor (1961) and the adventure film In Search of the Castaways (1962). Son of Flubber (1963) was a popular sequel to The Absent Minded Professor, and The Misadventures of Merlin Jones (1964), a teen comedy, was an unexpected hit, leading to a sequel, The Monkey's Uncle (1965). None did as well at the box office as Mary Poppins (1964), which gained domestic rentals of $45,000,000 and won five Oscars. Also among Stevenson's Disney films was the Hayley Mills comedy That Darn Cat! (1965). Stevenson and Disney focused on comedies: The Gnome Mobile (1967) with Walter Brennan, Blackbeard's Ghost (1968) with Peter Ustinov and Dean Jones, and The Love Bug (1968) with Jones, which was another hit. Bedknobs and Broomsticks (1971) was an attempt to repeat the success of Mary Poppins. Stevenson directed Herbie Rides Again (1974) with Ken Berry and Helen Hayes, and the adventure story The Island at the Top of the World (1974). One of Our Dinosaurs Is Missing (1975), with Hayes and Ustinov, was a comedy. Stevenson's last feature was The Shaggy D. A. (1976) with Dean Jones. In July 1977, Variety reported that his track record at Disney made him "the most commercially successful director in the history of films." At the end of 1976, he had 16 films on Varietys list of all time domestic rental films, more than any other director at the time, with the second most successful having only 12. The Shaggy D. A. was to become his 17th, all being Disney films. The total US and Canadian rentals for these 17 pictures was $188,000,000, which Variety said translated into roughly $250 million in world rentals or an estimated world box office gross of $750 million.

Жеке өмір

Стивенсон алғашқы әйелі Сесилиядан ажырасып, 1934 жылы ағылшын актрисасы Анна Лиге үйленді. Олар бес жыл бойы Лондонның Банксайд аймағында тұрды, 1939 жылы Голливудқа көшіп, көп жылдар бойы сонда тұрды. Олардың Венеция және Каролина есімді екі қызы болды, кейін 1944 жылдың наурыз айында ажырасып кетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол америкалық азаматтыққа өтіп, Франк Капрамен бірге АҚШ Армиясының Сигнал корпусында қызмет етті. 1944 жылдың 8 қазанында Франсис Холиок Хауардқа үйленді, бірақ кейін олар ажырасып кетті. Олардан Хью Хауард Стивенсон есімді ұл туды. 1963 жылы ол Урсула Хендерсонға үйленді және Стивенсон 1986 жылы қайтыс болғанға дейін олар бірге өмір сүрді. Роберт Стивенсонның жесірі Урсула Хендерсон 2007 жылы "Locked in the Tower: The Men behind Jane Eyre" деректі фильмінде өзінің ролінде түсті.