Кіріспе

Мексика штатындағы муниципалитет, Мексика.

Наукалпан, ресми түрде Наукалпан де Хуарес, Мексика штатының солтүстік-батысында, Мексика қаласына жақын орналасқан 125 муниципалитеттен бірі. Муниципалитет орталығы – Наукалпан де Хуарес қаласы, ол көршілес Хуиксикуликан муниципалитетіне дейін созылады. Наукалпан атауы науатль тілінен шыққан және «төрт ауданның жері» немесе «төрт үй» деген мағынаны білдіреді. 1874 жылы Бенито Хуарес құрметіне ресми атауға Хуарес қосылды. Аймақтың тарихы б.з.д. 1700-600 жылдары Хондо өзенінің жағасына қоныстанған тлатилика тайпасымен басталады. Бірақ, 15 ғасырдан бастап Мешика тайпасы билік құрған кезде, аймаққа қазіргі Наукалпан атауы берілді. Наукалпан 1520 жылы Теночтитланнан қашқан Эрнан Кортестің «Қайғылы түн» демалыс алған жері деп есептеледі, бірақ бұл мәселе даулы. Бұл – Лос Ремедиос Әзіресінің мекені, Испанияның жаулауымен байланыстырылатын Киелі Марияның кішкентай бейнесі, оның осы жерде қалғаны айтылады. Бүгінде Наукалпан қаласының аумағы муниципалитеттен гөрі үлкен, оның бір бөлігі көршілес Хуиксикуликан муниципалитетіне дейін созылады. Бірақ Наукалпан муниципалитетінің шегінде Наукалпан қаласынан тыс жерлерде орналасқан басқа да елді мекендер бар. Бұл Мексиканың маңызды өнеркәсіп орталығы. Дегенмен, ол 1960 жылдардағы Ciudad Satélite және 2010 жылдары Торео Парк Централь көп мақсатты кешенін салу үшін бұрынғы Торео де Куатро Каминос бұқа шабу аренасының орны ретінде көбірек танымал. Муниципалитеттің қалашықталмаған аймақтары – Лос Ремедиос ұлттық паркі және бірнеше эхидолар, бірақ тұрғын үй тапшылығы осы аймақтарға қысымды күшейтуде.

Тарих

Мексиканың Наукалпан аймағы 20 мың жылдан бері адамдармен мекенделген. Ғимарат 2009 жылы сауда орталығына орын ашу үшін бұзылды. Муниципалитет қаланың өзінде 119 аудан, 18 шағын ауыл, 71 тұрғын үй кешені және екі ауылдық тұрғын үй құрылысынан тұрады. Өнеркәсібінің өсуіне байланысты Наукалпан елдегі ең маңызды муниципалитеттердің бірі болып табылады. Қоршаған ортаны қорғау ережелері күшейтілді және қатаң түрде сақталды, бірақ бұл ірі өнеркәсіптердің солтүстік және батысқа көшіп кетуіне әкелді. 200-ден астам компания осы жерден және көршілес Тлалнепантла мен Экатепек муниципалитеттерінен көшіп кетті. Наукалпаннан кеткен өнеркәсіптердің ішінде металлургия, цемент, шыны және көп энергия тұтынатын өндірістер бар. Өндіріс орындарындағы мекемелердің шамамен жиырма пайызы жабылды, ал алты өнеркәсіптік парк бос тұр. Қоршаған ортаны қорғаудан басқа, жер мен жалдама бағасының өсуі, экономиканың баяулауы және Азиядан келе жатқан бәсеке де осының себебі. Бірнеше маңызды тас жолдар қала мен муниципалитет арқылы өтеді, олар Мехико аймағын солтүстік және батысқа, сондай-ақ агломерацияның басқа бөліктерімен байланыстырады. Anillo Periférico жолының солтүстік бөлігі Сиудад Сателлите арқылы өтеді. Бұл жолға екінші қабат салу жоспарланған, бірақ жергілікті тұрғындар оған қарсы тұрып келеді. Олардың алаңдаушылығы, жаңа жол жақын маңдағы "Спутник мұнараларына" зақым келтіруі мүмкін. Жақында салынған Виадукто Бицентарио тас жолы Мехиконы батыс Мексика штатымен байланыстырып, Наукалпан арқылы өтеді және ол пайдалануға берілген алғашқы бөлім болды. Бұл бөлім Ломас-Вердес аймағын Мехико қаласының шекарасындағы Куатро-Каминоспен байланыстырады. Бұл жолдардың салынуы қаланың қалалық ландшафтына өзгерістер әкелуі күтілуде, кеңсе ғимараттары мен сауда орталықтары сияқты жобаларды тартуға мүмкіндік береді. Бірқатар жобалар қазірдің өзінде жүзеге асырылуда. Мақсат – Санта-Фе және Интерломас сияқты аймақтарды құру. Наукалпан автокөлік және басқа да моторлы көліктерге күшті тәуелді. Велосипедтерді пайдалануға ынталандыру үшін велосипед жолдары мен тегін велосипедтер ұсынылды, бірақ бұл шаралар сәтті болған жоқ. Наукалпанның ең танымал аудандарының бірі – Сиудад Сателлите, оның ерекше белгісі – "Спутник мұнаралары" мүсіні. Сиудад Сателлите 1950-1960 жылдары Мексика қаласы аймағындағы федералды үкімет жүзеге асырған ірі жобалардың бірі болды, сондай-ақ Tlaltelolco тұрғын үй кешені мен Universitaria қалашығы да осы қатарға жатты. 1940 жылдардың соңынан бастап 1950 жылдардың басына дейін Мексика қаласы Федералды округтің солтүстік шекарасына қарай өсе бастады, соның салдарынан урбанизация Мексика штатының іргелес аймақтарына тарады. Наукалпанның қала маңындағы аймағы үшін жоспарланған жобалардың бірі – Сиудад Сателлите құрылысы болды. Жобаны 1958 жылы сәулетші Луис Барраган басқарды, ал қаржылық қолдауды Banco Internacional Hipotecario көрсетті. Қаланың дизайны мен үйлестіруін сәулетші Марио Пани қадағалады. Бұл қала Мексика қаласымен байланыстыратын "жасыл дәліз" (парктермен қатар орналасқан тас жол) бар қала маңындағы қауымдастық ретінде жоспарланды. Жер бағасының тартымдылығы 1960 жылдардың ортасында алғашқы бірліктер сатылғаннан кейін тез өсімге алып келді, ал келесі он жылда жасыл дәліз жоғалып кетті. "Спутник мұнаралары" UNESCO-ның сәулеттік мұрасы ретінде тізілген. Автобус маршруттарының көп бөлігі бұзу және қайта құру үшін басқа жерге көшірілді, сондай-ақ аймақта автобус терминалын салу мәселесі қарастырылуда. Наукалли паркі қырық үш гектар аумақты алып жатыр және ағаштар мен басқа өсімдіктерге толы үлкен табиғи аймақ болып табылады. Сонымен қатар, мұнда коньки тебу алаңдары, велосипед жолдары, ойын алаңдары (наукалли) және Наукалли мәдениет үйі сияқты демалыс және спорттық нысандар бар. Наукалпанның симфониялық оркестрі өз концерт залында үнемі өнер көрсетеді. Наукалпанда басқа да білім беру мекемелері бар, олар: Universidad Nuevo Mundo; Universidad de Norteamérica, Alta Dirreción Empresarial колледжі және Universidad del Valle de Mexico. Мексиканың автономиялық университеті 2010 жылы кеңейту шараларының бір бөлігі ретінде мұнда кампус салуды жоспарлап отыр. Пафунунсио Падильяда екі бес қабатты ғимарат бар, олар жергілікті тұрғындар "Лос Эскелеттос" немесе "Скелеттер" деп атайды. Бұл ғимараттар 35 жылдан бері иесі құрылыс кезінде қайтыс болғаннан кейін бос тұр. Содан бері олар кедейлер мен вандализммен күресіп, көршілерді қорқытады. Заң бойынша ғимараттар иесінің ұлдарына өтеді, бірақ олар оларды иелену үшін қажетті құжаттарды рәсімдемеген.