Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлттық трансконтиненттік темір жол (NTR) – Канададағы Виннипег пен Монктон қалалары арасындағы тарихи темір жол. Қазір осы жолдың көп бөлігі Канаданың Ұлттық темір жолы компаниясымен пайдаланылады.
The National Transcontinental Railway (NTR) was a historic railway between Winnipeg and Moncton in Canada. Much of the line is now operated by the Canadian National Railway.
"Ұлы түпкілікті серіктестік"
1885 жылғы 7 қарашада Канаданың алғашқы трансконтинентальдық темір жолы – Канадалық Тынық мұхиты темір жолының (CPR) құрылысы аяқталды. Бұл, 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Батыс Канадада үлкен экономикалық өсім мен иммиграциялық жарылысқа әкелді. Алайда, CPR-дің монополиялық саясаты және оның оңтүстік бағыты (жаңа ғылыми жаңалықтар дәнді дақылдардың өсу шегін солтүстікке жылжытты) темір жолға және федералдық көлік саясатына батыстың наразылығын күшейтті. 1870 жылдары федералды үкімет Гранд-Транк темір жолы (GTR) жүйесінен трансконтинентальдық темір жол салуды қарастыруды сұрады. Сол кезде Санфорд Флеминг басқаратын үкіметтік экспедициясы жобаланған темір жол бағыттарын зерттеу үшін Канаданы кезікті. "Канадалық Тынық мұхиты зерттеуі" деп аталған бұл экспедиция Тынық мұхитының жағалауындағы бірнеше пункттерге (Ванкувер аралындағы Виктория қоса алғанда) бағыттарды зерттеді. Гранд-Транк зерттеу нәтижелерін пайдаланып темір жол салуға келіспеген соң, үкімет жеке меншікке өткен Канадалық Тынық мұхитына жүгінді. CPR директорларының бірі Миннесотадан келген Джеймс Хилл (соңынан АҚШ-Канада шекарасының оңтүстігінде орналасқан Ұлы Солтүстік темір жолын салған) оңтүстікке қарай бағытталған темір жол АҚШ-тың солтүстік штаттарынан жүк ағынын тартуға мүмкіндік береді деп үміттенеді. Осының салдарынан, CPR Роджерс және Кикинг-Хорс жоталарын таңдағандықтан, Канадада АҚШ шекарасына жақын бір ғана трансконтинентальдық бағыт қалды, ал сарапшылар бұрын Yellowhead жотасын ұсынған болатын. 1900 жылдардың басында GTR үкіметтен көмек алған жағдайда ел үшін екінші трансконтинентальдық жүйені салуға дайын екенін білдірді, бұл CPR-мен жасалған келісімге ұқсас болатын. Алайда, үкімет пен GTR жобаны іске асыру мүмкіндігін және шарттарды талқылап жатқанда, Канаданың Солтүстік темір жолы (CNoR) екінші трансконтинентальдық темір жол желісін салуға кірісті. 1899 жылы Манитобада Уильям Маккензи мен Дональд Манн кәсіпкерлері бастамасымен бірнеше шағын тармақ желілерін біріктіру арқылы құрылған CNoR, далалық аймақ үшін жаңадан пайда болған өңірлік жүйе болды. CNoR 1903 және 1912 жылдар аралығында Канаданың екінші трансконтинентальдық жүйесін салу процесін бастады. Жүйе Виннипегтен батысқа қарай Ванкуверге, ал шығысқа қарай Торонто мен Монреальге дейін салынды. Далалық провинциялардағы кең тармақ желілеріне қоса, CNoR-дың Онтарио, Квебек және Теңіз провинцияларында да көптеген тармақ желілері болды. Бірақ Маккензи мен Манн 1903 жылы CNoR-ды кеңейту үшін федералды үкіметтен көмек алудан бас тартты, нәтижесінде премьер-министр Уилфрид Лориер басқаратын федералды үкімет GTR-мен серіктестікке келісіп, трансконтинентальдық жүйе құруға міндеттенді. Темір жолдардың жаңа аумақтарды игеру дәстүріне сәйкес, үкімет қолдаған "транскон" Британдық Колумбиядағы Принс-Руперт портынан даланың солтүстік бөлігі арқылы Виннипегке, одан соң Солтүстік Онтарио мен Квебек арқылы Квебек қаласына, ал одан Сент-Лоуренс өзенін кесіп, Жаңа Брансуиктің орталық бөлігі арқылы Монктонға дейін жететін еді. GTR директорлар кеңесі жүйенің тек Виннипегтің батысындағы бөлігінің қаржылық тәуекелдерін қабылдауға ниет білдірді, сондықтан келісім нәтижесінде екі темір жол жүйесі үкіметтен қаржыландырылды: Виннипегтен Принс-Рупертке дейін жүретін және GTR-дің еншілес компаниясы ретінде салынған және басқарылатын Grand Trunk Pacific Railway, сондай-ақ үкіметтің меншігіндегі және салынған Ұлттық трансконтинентальдық темір жол (NTR), Виннипегтен Монктонға дейін жүретін және аяқталуынан кейін GTR басқаратын еді. GTPR/NTR келісімі Канаданың темір жол өрісінің соңғы күндерінде жасалды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канаданың темір жол индустриясының арқасын сындырған қаржылық факторға айналды. Канада көп жылдар бойы екі трансконтинентальдық темір жол жүйесін қолдады, бірақ тіпті 1914 жылы үш жүйеге жететін жүк көлемі бар екені анық емес еді. GTPR/NTR жүйесі 1905 жылы зерттелді және құрылысы басталды, ал жүйенің құрылысы 1913 жылы аяқталды (Квебек көпірінен басқа). Бұл үлкен жұмыс болды, сондықтан темір жолдың ең аз еңістігі мен қисықтығын қамтамасыз ету үшін ешқандай шығын аяланбады. Квебектің шығысындағы және Жаңа Брансуиктің солтүстігіндегі Аппалачи тауларын кесіп өтетін NTR кең аңғарларды аралайтын Кап-Руж сияқты үлкен көпірлерді пайдаланды. Сент-Лоуренс өзенінің үстіндегі Квебек көпірі, әлемдегі ең үлкен консольді аралық, жобаның жалпы құны 170 миллион доллардың 40 миллион долларын құрады. Солтүстік Квебек пен Онтариодан Виннипегке дейінгі аумақ, Канада қалқанының жүрегі арқылы өту, өте қиын құрылыс кедергісін тудырды. Сонымен қатар, ол өте аз көлік қызметін өндірді. Grand Trunk Pacific/National Transcontinental бағыты Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бірнеше жыл ғана сақталды. GTP Yellowhead жотасы арқылы салынды, бұл бағыт кейін Солтүстік Канадалық темір жолымен салыстырылды, бірақ Маунт Робсонның жанында GTP Принс-Рупертке қарай бұрылды. Принс-Руперт – бұл бағыт үшін қарастырылған бірнеше мүмкін Тынық мұхитының соңғы нүктелерінің бірі болды. Бастапқыда Аляска шекарасындағы Порт Симпсон таңдалды, бірақ 20 ғасырдың басында АҚШ-пен болған шекаралық дау Канаданы Тынық мұхитының кез келген темір жол терминалының қорғаныс қабілеті туралы алаңдатты, сондықтан GTP терминалы оңтүстікке қарай Принс-Рупертке көшірілді. Бұл шешім Азиядан және Азияға бағытталған кемелер үшін бір күндік сапарды үнемдеуге мүмкіндік берді. Yellowhead жотасы арқылы салынған көптеген GTP жолдары Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін тік тұрмады. Францияда қолдануға болатын рельстерді жинау мақсатымен үкімет жүргізген соғыс шарасы ретінде 1917 жылы Альбертадағы Lobstick пен Британдық Колумбиядағы Red Pass Junction арасындағы жолдар Солтүстік Канадалық темір жолымен біріктірілді және жаңа салынған GTP-ден рельстер алынып тасталды.
The completion of construction of Canada's first transcontinental railway, the Canadian Pacific Railway (CPR) on November 7, 1885, preceded a tremendous economic expansion and immigration boom in western Canada during the late 19th and early 20th centuries, but the monopolistic policies of the CPR, coupled with its southerly routing (new scientific discoveries were pushing the northern boundary of cereal crops), led to increasing western discontent with the railway and federal transportation policies. The federal government had encouraged the Grand Trunk Railway (GTR) system in the 1870s to consider building the transcontinental rail line. During the same time, a government survey party under the direction of Sandford Fleming set out across Canada to survey routes for the proposed railway. The "Canadian Pacific Survey", as it was called, surveyed routes to a number of Pacific Coast destinations (including Victoria on Vancouver Island). When Grand Trunk balked at building a railway using the survey, the government turned to the privately owned Canadian Pacific. The CPR, one of whose directors was James J. Hill, from Minnesota (and eventual builder of the transcontinental Great Northern Railway located just south of the US/Canada border), favoured a route farther south, as Hill hoped to tap into freight flows from the northern US states. That left Canada with a single transcontinental route close to the US border, since CPR chose to use Rogers and Kicking Horse Passes rather than the surveyed route over the Yellowhead. By the early 1900s, the GTR was willing to consider building a second transcontinental system for the country if it received government assistance, similar to the CPR's deal. However, while the government and GTR were considering whether to proceed and negotiating terms, the Canadian Northern Railway was already building a second transcontinental rail line. The Canadian Northern Railway (CNoR) was an upstart regional system for the prairies that had begun in Manitoba under entrepreneurs William Mackenzie and Donald Mann in 1899 through their amalgamation of several smaller branch lines. The CNoR started the process of building Canada's second transcontinental system between 1903 and 1912. The system was built from Winnipeg westbound to Vancouver and eastbound to Toronto and Montreal. In addition to an extensive network of branch lines in the prairie provinces, CNoR had many branch lines in Ontario, Quebec, and the Maritime Provinces. But Mackenzie and Mann had spurned the federal government's offer for assistance to expand the CNoR in 1903 and in doing so, the federal government under Prime Minister Wilfrid Laurier committed to building a transcontinental system in partnership with the GTR. In keeping with the trend of railways to exploit virgin territories, the government backed "transcon" would run from the port of Prince Rupert, British Columbia, across the northern portion of the prairies to Winnipeg, and from there across northern Ontario and Quebec to Quebec City where it would cross the St. Lawrence River and continue on to its eastern terminus at Moncton, New Brunswick, by way of a route directly across central New Brunswick. The GTR board of directors wished to assume the financial risks only for the portion of the system west of Winnipeg and so the agreement resulted in two railway systems being funded by government: the Grand Trunk Pacific Railway, which would run from Winnipeg to Prince Rupert and be built and operated by GTR as a subsidiary, and the government owned and built National Transcontinental Railway (NTR) would run from Winnipeg to Moncton and be operated by GTR upon completion. The GTPR/NTR deal came in the heady final days of Canada's railway boom and would soon prove to be the financial straw that broke the back of Canada's railway industry during the First World War. Canada has supported two transcontinental railway systems for many years, but even in 1914 it was not clear that there was enough traffic for three. The GTPR/NTR system was surveyed and construction began in 1905 and the entire system was finished (except for the Quebec Bridge) in 1913. The task was monumental and no expense was spared in building a railway system of minimal grades and curvature. In crossing the Appalachian Mountains of eastern Quebec and northern New Brunswick, the NTR used massive bridges, such as the Cap Rouge trestle to span wide valleys. The Quebec Bridge over the St. Lawrence River, the largest cantilever span in the world, took $40 million of the $170 million total project cost alone. The territory across northern Quebec and Ontario to Winnipeg, through the heart of the Canadian Shield, posed an extremely difficult construction obstacle. It also generated very little traffic. The Grand Trunk Pacific/National Transcontinental route remained intact for only a few years during World War I. The GTP had built through the Yellowhead Pass on a route paralleled later by Canadian Northern, but near Mount Robson, GTP headed toward Prince Rupert. Prince Rupert was one of several possible Pacific termini for the line. Originally, Port Simpson on the Alaska border was selected, but a border dispute with the United States in the early 20th century left Canada concerned about the defensibility of any Pacific rail terminal, and the terminal for GTP was moved south to Prince Rupert. That selection potentially saved a day of steaming for ships to or from Asia. Much GTP track through the Yellowhead Pass did not last even to the end of World War I. As a government imposed war measure to garner rails for potential use in France, trackage was consolidated between Lobstick, Alberta, and Red Pass Junction, British Columbia with Canadian Northern in 1917, and rails were lifted from the nearly brand new GTP.
Канаданың мемлекеттік темір жолдары
GTR федералды үкіметпен шығыс бөлімін (NTR) пайдалану жөніндегі келісімінен бас тартты, ал үкімет оны Канаданың колонияаралық темір жолымен (IRC), Принс-Эдвард аралы темір жолымен (PEIR), Гудзон шығанағы темір жолымен (сондай-ақ бірнеше шағын желілермен) бірге 1915 жылы әкімшілік және қаржылық мақсаттар үшін Канада үкіметтік темір жолдарына қосты, бірақ жеке жүйелер өздерінің дербес аттарын сақтап қалды. CGR және оның еншілес компаниялары 1918 жылға дейін өмір сүрді.
The GTR reneged on its deal with the federal government for operating the eastern section (the NTR) and the government folded it, along with the Intercolonial Railway of Canada (IRC), the Prince Edward Island Railway (PEIR), and the Hudson Bay Railway (as well as some smaller lines) into the Canadian Government Railways in 1915 for administrative and financial purposes, although the individual systems maintained their independent names. The CGR and its subsidiaries would last until 1918.
Канадалық ұлттық теміржолдар
1918 жылдың 6 қыркүйегінде CNoR төлемге қабілетсіздіктен мемлекеттік меншікке алынды және үкімет тағайындаған директорларына CGR жүйесін басқару тапсырылды. 1918 жылдың 20 желтоқсанында федералды үкімет Канаданың Ұлттық темір жолдарын (CNR) құрды, оның құрамында CNoR және CGR жұмыс істеді. Бірнеше жыл өткен соң, 1920 жылдың 12 шілдесінде GTPR мемлекеттік меншікке алынып, CNR құрамына енді. GTR өзі бірнеше апта бұрын, 1920 жылдың 21 мамырында үкімет бақылауына көшті; алайда GTR 1923 жылдың 23 қаңтарында ғана CNR-мен біріктірілді.
On September 6, 1918, the CNoR was nationalized after becoming insolvent and its government appointed directors were ordered to assume operation of the CGR system. On December 20, 1918, the federal government created the Canadian National Railways (CNR) under which the CNoR and CGR were to be operated. Several years later, on July 12, 1920, the GTPR was nationalized and entered the CNR fold. The GTR itself was placed under government control several weeks earlier on May 21, 1920; however, GTR was not merged into the CNR until January 23, 1923.
Мұра
NTR / GTPR құрылысындағы айтарлықтай шығындар 1911 жылы Лориердің Либералдық партиясының күйреуіне себеп болды, бірақ Роберт Борденнің Консервативтік партиясы жобаны аяқтауға мәжбүр болды, оның ішінде Квебек көпірі арқылы Сент-Лоуренс өзенін апатты түрде кесіп өту де осыған кірді. Квебек пен Онтарионың солтүстігінен өтетін NTR бағыты, ірі елді мекендерден шалқап жатқандықтан, Лориер үкіметі негізінен оның Квебек фракциясының Квебек қаласын батыс астығының тасымалдануы үшін басым портына жасай алуына қолдау көрсетуінің нәтижесінде мақұлданды. Бұл провинцияларда NTR трафик көлемін күтілгендей арттыра алмады, бірақ бір кезде солтүстік Онтарио мен солтүстік-батыс Квебектің бай ресурстарға ие кен өндіруші қауымдастықтарына көмектесті. CNR (CN 1960 жылдан кейін) кезінде Квебек пен Онтарионың солтүстігінен өтетін NTR бағыты маңызды емес, екінші деңгейдегі басты желіге айналды, жүк және жолаушылар тасымалының көлемі азайып кетті. Накинада CNR Longlac Nakina Cut Off құрылысын жүргізді, бұл NTR-ді Канаданың Солтүстік темір жолымен байланыстыратын 29,4 миль (47 км) болатын учаске, ол 1924 жылы аяқталды. 1986 жылы Накина мен Калсток, Онтарио арасындағы NTR магистралінің 122 мильдік (196 км) бөлігі пайдаланылмай қалды, ал Онтарионың Солтүстік темір жолы 1993 жылы Калсток пен Кокрейн, Онтарио арасындағы NTR магистралінің бөлігін сатып алды. 1997 жылы магистральдің 82 мильдік (132 км) бөлігі Кокраннан шығысқа қарай Ла-Сарре, Квебекке дейін де тоқтатылды. Накинаның батысында NTR/GTPR біріктірілген желісі CN трансконтиненталдық магистралінің Британдық Колумбиядағы Tête Jaune Cache-ге дейінгі бөлігін құрайды және өте қарбалас. Tête Jaune Cache (Yellowhead Pass) -тен GTPR желісі Принс-Рупертке дейінгі екінші деңгейдегі магистраль болып табылады, себебі CNoR желісі оңтүстік-батысқа қарай Tête Jaune Cache-ден Ванкуверге дейін CN магистралін құрайды. Соңғы онжылдықтарда Солтүстік Американың батыс жағалауындағы порттардағы тығырындар GTPR-дің Принс-Рупертті дамытуын тартымды балама ретінде қарастыруға мүмкіндік берді. Қазір жеке корпорация болып табылатын Канаданың Ұлттық темір жолдары жақында Принс-Рупертте жылына екі миллион 20 футтық эквивалентті контейнерді (TEU) қабылдауға қабілетті портты аяқтады және Жасперден Принс-Рупертке дейінгі желідегі өтпелі учаскелерді ұзартуда. CNR қазір Принс-Руперт, Чикаго, Иллинойс және Мемфис, Теннесси арасында күнделікті контейнерлік пойыз қызметін ұсынады. Ла-Сардан Квебек қаласына дейін шығысқа қарай бұрынғы NTR магистралі Квебек қаласының солтүстігіндегі CN тармақтарын қолдайды, бірақ Квебек көпірі және Квебек қаласы аймағындағы байланысты жолдар Квебек қаласының бөлігі ретінде жүк және жолаушылар тасымалы үшін кеңінен қолданылады. Квебек қаласының шығысынан Пеллетьеге дейін, Квебекке дейін бұрынғы NTR магистралі 1980 жылдары Rivière du Loup-тан батысқа қарай Сент-Лоуренс өзенінің аңғарында CN-нің бұрынғы колонияаралық темір жолының соңғы станциясына дейінгі 30 мильдік (48 км) "қырқудың" аяқталуынан кейін тоқтатылды. Алайда, Пеллетьеден шығысқа қарай Монктонға дейін, Нью-Брансуиктің орталық бөлігі арқылы өтетін NTR магистралі, соның ішінде Аппалачи тауларындағы алып көпірлер әлі де жиі қолданылады, өйткені ол CN-нің Монреаль-Халифакс магистралінің негізгі бөлігін құрайды.
The significant cost overruns in construction of the NTR/GTPR contributed to the downfall of Laurier's Liberal Party in 1911, but Robert Borden's Conservative Party was forced to finish the project, including the disastrous spanning of the St. Lawrence River with the Quebec Bridge. The NTR route across northern Quebec and Ontario, far from the major population centres, had been approved by Laurier's government largely because of the support of his Quebec caucus to make Quebec City the preferred port for western grain shipments. The NTR in those provinces never lived up to its expectations for creating traffic, but for a time, it aided the resource rich mining communities of northern Ontario and northwestern Quebec. Under CNR (CN post 1960), the NTR route across northern Quebec and Ontario became a marginal secondary main line, with little in the way of through freight or passenger traffic. At Nakina, the CNR had constructed the Longlac Nakina Cut Off, a 29.4 mile (47 km) section of track linking the NTR with the Canadian Northern line at Longlac, which was completed in 1924. A 122 mile (196 km) section of the NTR mainline between Nakina and Calstock, Ontario, was abandoned in 1986, and the Ontario Northland Railway purchased the section of NTR mainline between Calstock and Cochrane, Ontario, in 1993. The mainline was also abandoned by CN for 82 mile (132 km) east of Cochrane to La Sarre, Quebec in 1997. West of Nakina, the combined NTR/GTPR line forms CN's transcontinental mainline through to Tête Jaune Cache, British Columbia, and sees very heavy traffic. From Tête Jaune Cache (Yellowhead Pass), the GTPR line to Prince Rupert is a secondary mainline, as the CNoR line southwest from Tête Jaune Cache to Vancouver forms the CN mainline. In recent decades, congestion at many ports along the west coast of North America has made the GTPR's development of Prince Rupert an attractive alternative. Canadian National Railways, now a private corporation, recently completed port facilities at Prince Rupert capable of handling two million 20 foot equivalent units (TEU) per year and is lengthening passing sidings on the line from Jasper to Prince Rupert. The CNR now offers daily container train service between Prince Rupert; Chicago, Illinois; and Memphis, Tennessee. East of La Sarre to Quebec City, the former NTR mainline supports a network of CN branchlines in northern Quebec, but the Quebec Bridge and related trackage in the Quebec City area is heavily used by freight and passenger traffic as part of the Quebec City–Windsor Corridor. From Quebec City east to Pelletier, Quebec, the former NTR mainline was abandoned in the 1980s after the completion in 1976 of a 30 mile (48 km) "cutoff" from the latter station to CN's former Intercolonial Railway mainline in the St. Lawrence River valley west of Rivière du Loup. However, from Pelletier east to Moncton, the NTR mainline across central New Brunswick, including the massive bridges in the Appalachian Mountains, is still heavily used since it forms the core of CN's Montreal Halifax mainline.