Кіріспе

Шотландия шіркеуінің епископы – Абердин епискобы (алғашқыда Мортлах епискобы, латын тілінде Murthlacum) – Шотландияның 13 ортағасырлық епископтық епархиясының бірі, Абердин епархиясының рухани басшысы болған. Оның ең алғашқы тіркелген епископы 12 ғасырдың басында Нехтан атымен белгілі дін қызметкері болды. Епископтық орын бұрын Мортлахта (Мортлах) орналасқан, бірақ Шотландия королі Дэвид I билік кезінде Абердинге көшірілді. Мортлахтың үш епискобының есімдері белгілі, соңғы екеуі – "Доннерций" және "Кормах" (Кормак) – тек есімдерімен ғана таныс. Абердин епискобы Шотландия реформациясынан кейін Рим-католик шіркеуімен қарым-қатынасты үзіп, бөлінді. 1688 жылғы революциядан кейін Шотландия шіркеуінде бұл лауазым жойылды, бірақ Шотландия епископ шіркеуінде сақталды. 1878 жылы Абердиннің Рим-католик епархиясы қайта құрылды.

Мортлах епископтарының тізімі

Мортлах епископтары Қызмет мерзімі Ескермелер fl. 1012 Мортлахтың Беоан Мортлахтың белгілі төрт епископының бірі. Басқа дереккөздерден мәлім. 1000-жылдар (онжылдық) "Донерций" Мортлахтың белгілі төрт епископының бірі. Басқа ештеңе белгілі емес. 1000-жылдар (онжылдық) Мортлахтың Кормак Мортлахтың белгілі төрт епископының бірі. Басқа ештеңе белгілі емес. fl. 1131/2 Абердиндік Нехтан 1132 жылдың сәуірінде Абердиннің алғашқы епископы болды. Дереккөздер:

Абердиннің білетін епископтарының тізімі

Абердин епископтығы, Абердин епископтығы ретінде, 1130-шы жылдардан бастап белгілі епископтардың тізімімен бірге тарихта қалған. Реформацияға дейінгі Абердин епископтары:

| Жылдар | Епископ | Ескермелер |
|---|---|---|
| 1131/2 | Абердиндік Нехтан | Бұрын Мортлах епископы, 1132 жылдың сәуірінде Абердинге көшірілді. |
| 1147/51 | Эдвард Абердиндік | |
| 1171 | | |
| 1172 | Матай | |
| 1199 | | |
| 1199 | Джон Келсо | |
| 1207 | | |
| 1207 | Адам де Кальд | |
| 1228 | | |
| 1228 | Шотландиялық Матай (епископ сайланған) | Матай немесе Мата Шотландия королі Арыстан Уильямның канцлері болған. Абердин епископтығына тағайындалды, кейін Дункельдтің жоғары тұрған епископтығына ауыстырылды. Қалай болғанда да, діни қызметке кіріспей қайтыс болды. Аты Гейл тайпасынан екенін көрсетеді, бірақ оның тегі туралы мәлімет жоқ. |
| 1228 | 1239 | Гилберт де Стерлинг | |
| 1239 | 1247 | Радульф де Лэмли | |
| 1247 | 1256 | Питер де Рамсей | |
| 1256 | 1270/2 | Ричард де Поттон | |
| 1272 | 1281/2 | Хью де Бенин | |
| 1282 | 1328 | Генри ле Чен | |
| 1329 | Уолтер Херок (епископ сайланған) | Авиньонда, діни қызметке кіріспей қайтыс болған болуы мүмкін. |
| 1329 | 1343/4 | Александр де Киннинмунд (І.) | |
| 1344 | 1350 | Уильям де Дейн | |
| 1350 | 1354/5 | Джон де Райт | |
| 1355 | 1380 | Александр де Киннинмунд (II.) | |
| 1380 | Саймон де Кетинис (епископ сайланған) | 31 тамыздан кейін сайланды, бірақ 1380 жылы 18 қарашада Абердин деканы болып тағайындалды. |
| 1380 | 1389 | Адам де Тингиме | |
| 1389 | 1421 | Гилберт де Гринлоу | |
| 1422 | 1440 | Генри де Лихтон | Морейден аударған. |
| 1441 | 1458 | Инграм Линдсей | |
| 1458 | 1480 | Томас Спенс | Галлоуэйден аударған. |
| 1480 | 1483 | Роберт Блэкэддер (епископ сайланған) | Галлоуэйге аударылды. |
| 1483 | 1514 | Уильям Эльфинстон | Росс епископтығынан аударған; ортағасырлық шотланд епископтарының ең ұлыларының бірі, Абердин университетінің негізін қалауымен есімдері сақталған. |
| 1514/5 | 1518 | Александр Гордон | |
| 1515 | 1516 | Роберт Форман | Папа тағайындаған, бірақ қызмет етпестен отставкаға кетті. |
| 1518 | 1532 | Гавин Данбар | |
| 1529 | 1531 | Джордж Лирмонд (тек епископ көмекшісі) | 1529 жылы Данбардың мұрагері болып тағайындалды, бірақ Данбардан бұрын қайтыс болды. |
| 1532 | 1545 | Уильям Стюарт | |
| 1545 | 1577 | Уильям Гордон | 1560 жылғы шотландтық реформация салдарынан Римге адалдығын сақтаған соңғы епископ болды. |

Көздер:

Шотландия шіркеуінің мұрагерлігі

Шотландия шіркеуінің Абердин епископтары
1577 1600 Дэвид Каннингэм
1600 1616 Питер Блэкберн
1616 1617 Александр Форбс Кейтнестен аударылған.
1618 1635 Патрик Форбс
1635 1638 Адам Белленден Данбланнан аударылған; 1648 жылы қайтыс болды.
1638 1662 Шотландияда үкіметтік кезеңде епископтық лауазым жойылды.
1662 1663 Дэвид Митчел
1663 1664 Александр Бернет Гласгоуға ауыстырылды.
1664 1682 Патрик Скоугал
1682 1689 Джордж Галибуртон 1689 жылы Шотландия шіркеуінде епископтық билік толығымен жойылғанда, қызметінен алынды. Шотландия епископ шіркеуінде ант қабылдамаған епископ ретінде қызметін жалғастырды.
Көздер:

Шотланд епископтық шіркеуінің мұрагерлігі

Шотланд епископ шіркеуінің Абердин епископтары
1689 1715 Джордж Галибуртон Ұлы революциядан кейін ол дін қызметкері емес, епископ ретінде қызметін жалғастырды.
1715 1721 Вакантты қараңыз.
1721 1724 Арчибальд Кэмпбелл Отставкаға кетті.
1724 1733 Джеймс Гаддерар
1733 1746 Уильям Данбар Морейден келді.
1747 1767 Эндрю Джерард
1768 1786 Роберт Килгур Сондай-ақ, Примус (1778–1788); отставкаға кетті.
1786 1816 Джон Скиннер Сондай-ақ, Примус (1788–1816).
1816 1857 Уильям Скиннер Сондай-ақ, Примус (1841–1857); алдыңғы епископтың ұлы.
1857 1864 Томас Сатер Абердин және Оркни епископы болды.
1865 1883 Томас Сатер Лауазымында қайтыс болды.
1883 1905 Артур Дуглас Лауазымында қайтыс болды.
1906 1911 Роуленд Эллис Лауазымында қайтыс болды.
1912 1917 Энтони Митчелл Лауазымында қайтыс болды.
1917 1943 Фредерик Дине
1943 1955 Герберт Холл Лауазымында қайтыс болды.
1956 1972 Фредерик Иссон
1973 1976 Иан Бег
1976 1991 Фредерик Дарвент
1991 2006 Брюс Камерон 1992 жылы тағайындалды, Примус 2000–2006.
2006 2016 Роберт (Боб) Гиллис
2018 Қазіргі епископ Энн Дайер SEC-тегі бірінші әйел епископ.

Рим-католик мұрагерлік билікті қалпына келтіру

(Курсивпен жазылған кез келген күндер де-факто өкілеттігінің жалғасуын білдіреді. Төменде көрсетілген мерзімнің басталу күні тағайындалу немесе орынбасарлық мерзімі болып табылады. Белгілі болған жағдайда, епископ болып тағайындалу және діни қызметке қабылдану күні мен тағайындалғанға дейін атқарып келген лауазымы жазбаларда көрсетілген.) Қазіргі Абердин епискобы – Сент-Эндрюс және Эдинбург провинциясындағы Абердин Рим-католик епархиясының ординары. Епархияның аумағы 29 068 км²-ді құрайды. Басшылық Абердин қаласында, ал сондағы орындық – Қасиетті Марияның аспанға көтерілу шіркеуінде орналасқан. Солтүстік округтің апостолдық викарияты (бұрынғы Хайленд округінің апостолдық викарияты) 1878 жылғы 4 наурызда епархия мәртебесіне көтерілді. Қазіргі епископ – Абердиннің 11-ші епископы Хью Гилберт.

Апостолдық викарийлер, Хайленд округі

Күннен Күнге Лауазымдағы адам Ескертулер
16 қыркүйек 1727 19 қыркүйек 1727 Александр Джон Грант әкесі қызметте қайтыс болды.
12 ақпан 1731 12 наурыз 1773 Епископ Хью Макдональд Діни қызметкер; қызметте қайтыс болды.
12 наурыз 1773 9 мамыр 1779 Епископ Джон Макдональд Бұрынғы коадъютор Апостольдық викарий; қызметте қайтыс болды.
30 қыркүйек 1779 9 қыркүйек 1791 Епископ Александр Макдональд Діни қызметкер; қызметте қайтыс болды.
8 қараша 1791 8 шілде 1814 Епископ Джон Чишолм Діни қызметкер; қызметте қайтыс болды.
8 шілде 1814 31 шілде 1818 Епископ Эней Чишолм Бұрынғы коадъютор Апостольдық викарий; қызметте қайтыс болды.
27 тамыз 1819 13 ақпан 1827 Епископ Рэнальд Макдональд Батыс округінің Апостольдық викарі болды.

Апостолдық викарийлер, Солтүстік округі

Күннен Күнге Лауазымдағы адам Ескертулер
13 ақпан 1827 23 ақпан 1869 Епископ Джеймс Кайл Діни қызметкер; қызметте қайтыс болды.
23 ақпан 1869 15 наурыз 1878 Епископ Джон Макдональд Бұрын коадъютор Апостольдық викарий; Абердин епископы болды.

Абердиннің Рим-католик епископтары

Күннен Күнге Лауазымдағы адам Ескертулер
15 наурыз 1878 4 ақпан 1889 Джон Макдональд Бұрын Солтүстік округтің апостолдық викарі; қызметте қайтыс болды.
16 шілде 1889 26 қыркүйек 1889 Колин Грант Діни қызметкер; 1889 жылдың 13 тамызында қабылданып, қызметте қайтыс болды.
14 тамыз 1890 29 мамыр 1898 Хью Макдональд CSSR Ең қасиетті Құтқарушы қауымының діни қызметкері; 1890 жылдың 23 қазанында қабылданып, қызметте қайтыс болды.
7 қаңтар 1899 13 қаңтар 1918 Эней Чишолм Діни қызметкер; 1899 жылдың 24 ақпанында қабылданып, қызметте қайтыс болды.
18 маусым 1918 25 желтоқсан 1946 Джордж Беннетт Діни қызметкер; 1918 жылдың 1 тамызында қабылданып, қызметте қайтыс болды.
2 тамыз 1947 5 шілде 1950 Джон Мэтисон Діни қызметкер; 24 қыркүйек 1947 жылы қабылданып, қызметте қайтыс болды.
20 маусым 1951 22 шілде 1963 Фрэнсис Уолш MAfr Африка миссионерлерінің (ақ аталар) діни қызметкері; 12 қыркүйек 1951 жылы қабылданып, орнынан кетті.
8 желтоқсан 1964 28 мамыр 1976 Майкл Фойлан Діни қызметкер; 1965 жылдың 25 наурызында қабылданып, қызметте қайтыс болды.
28 ақпан 1977 15 қаңтар 2002 Марио Конти Абердин діни қызметкері; 3 мамыр 1977 жылы қабылданып, Глазгоға ауыстырылды.
13 қазан 2003 4 маусым 2011 Питер Моран Абердин діни қызметкері; 1 желтоқсан 2003 жылы қабылданып, 4 маусым 2011 жылы орнынан кетті.
4 маусым 2011 – қазіргі уақытқа дейін Хью Гилберт OSB Плюскарднның абысы (1992 – 2011); 2011 жылдың 4 маусымында тағайындалып, 2011 жылдың 15 тамызында қабылданып, діни қызметке қабылданып, қызметте.

Көздер: