Кіріспе

Еуропаның орталық және шығыс Альпі таулары христиан дінінен бұрынғы заманға дейін қалыптасқан, герман, галл (гало-римдік), славян (карантандық) және рет мәдениеттерінен сақталған фольклорлық дәстүрлерге толы.

Ұзақ уақыт бойы сақталған

Ежелгі әдет-ғұрыптар Австрияның, Швейцарияның, Баварияның, Словенияның, Хорватияның батыс және солтүстік бөліктерінің, сондай-ақ Солтүстік-Шығыс Италияның ауылдық аймақтарында би, өнер, шерулер, рәсімдер және ойындар түрінде сақталды. Бұл жоғары деңгейдегі өңірлік әртүрлілік Альпілік қоғамдардың өзара оқшаулануының нәтижесі болып табылады. Альпіде Рим-католик шіркеуі мен жазықшылдық арасындағы қарым-қатынас күмәнді болған. Кейбір әдет-ғұрыптар шіркеудің ықпалына жетпейтін шалғай аңғарларда ғана сақталса, ал басқалары ғасырлар бойы белсенді түрде қабылданып, өзгертілді. Альпідегі ауылдық халықтың азаюына байланысты көптеген әдет-ғұрыптар заманауи түсініктерге сәйкес жаңа мағыналарға ие болды.

Пасторальдық дәстүрлер

8 қыркүйекке таман, Марияның туған күні мерекесінде, малдарды қыстауға жоталардан түсіру дәстүрі бар. Баварияда әйелдер таудан түсетін жолда жаман рухтарды қорғау үшін қағаздан жасалған раушан гүлдерімен және шағын айналармен әшекейленген шырша гүлдестесін тоқиды. Бұл практика германдық Идунн құдайына арналған жаздың соңғы мерекелерінен пайда болған болуы мүмкін деп болжанады. Дегенмен, Мәриямның туған күнін періштелердің хабарлаған сөзін естіген Иоахим сияқты, еврей шабандарының арасында паналағанда атап өту үшін Альп тауларынан түскен шабандардың да осы күнді таңдауы заңды.

Крамп

Крампус сөзі көне жоғарғы неміс тіліндегі "тырнақ" (Krampen) деген сөзден шыққан. Альпілік аймақтарда Крампус – мифтік мүйізді бейне, ол Әулие Николамен бірге келеді. Крампус – Әулие Николаның қарсы тұратын нұсқасы, ол жақсы балаларға сыйлықтардың орнына, жаман балаларға ескертулер мен жазалар береді. Дәстүр бойынша, желтоқсанның алғашқы екі аптасында, әсіресе 5 желтоқсан кешінде, жас жігіттер Крампус кейпінде киініп, көшелерде тозған тізбектермен, балғалармен және қоңыраулармен балаларды және әйелдерді қорқытады. Осы бейне үйшіктер немесе эльфтер сияқты үй рухтары туралы әңгімелерден пайда болған деп саналады.

Перхтен

Бастапқыда Perchten сөзі (Perchta көпшесі) ежелгі әйел құдайы Frau Perchta немесе Pehta Baba-ның қызметшілерін бейнелейтін әйелдер маскаларына қатысты. Кейбіреулер бұл оқиғаның скандинавиялық Фрейя құдайымен байланысты екенін айтады, бірақ бұл әлі нақты емес. Дәстүр бойынша, маскалар желтоқсанның соңғы аптасында және қаңтардың бірінші аптасында, әсіресе 6 қаңтарда процессияларда (Perchtenlauf) көрсетілді. Киім қоңыр ағаштан жасалған маскадан және қоңыр немесе ақ қой терісінен тұрады. Соңғы уақытта Крампус пен Перхтен жиі бір шарада көрсетіледі, бұл олардың ерекшелігін жоғалтуға алып келді. Перхтендер қыс ортасымен, тағдырмен және қайтыс болғандардың рухтарымен байланысты. Атауы көне жоғары неміс тіліндегі peraht ("керемет" немесе "жарық") сөзінен шыққан. Кейде, дер Тюфель ең шиах ("қорқынышты") Перхт (Перхтеннің еркек түрі) және Фрау Перхта ең schön ("әдемі") Перхтин (Перхтеннің әйел түрі) деп есептеледі.

Көктемгі дәстүрлер

Шаландамарц – Швейцарияның Граубюнден кантонында романш тілінде сөйлейтін халық атап өтетін ежелгі мереке. Ол наурыздың бірінші күні тойланады және қыс мезгілінің аяқталып, көктемнің басталуын білдіреді. Мерекенің мақсаты – қысқы зұлым рухтарды қорқытып, көктемгі жақсы рухтарды ояту.

Бадалистік

Бадалиск – Италияның Валь Камоникадағы Андриста ормандарында мекендейтін "жақсы" мифологиялық жануар. Жыл сайынғы қалалық фестивальде біреу осы жануар кейпінде келіп, "қолға түсіріліп" қалаға әкелінеді. Одан қала халқына сыр-қабарлар айту талап етіледі. Фестиваль аяқталған соң, жануар келесі жылғы салтанатқа дейін босатылады.