Мотивациялық маңыздылық және мінез-құлық процестері
Motivational salience
Мотивациялық маңыздылық – мінез-құлқымызды ынталандыратын, мақсатқа жетудегі күш-жігерді реттейтін және тәуекелге баруға әсер ететін когнитивтік процесс.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Когнитивтік процесс
Cognitive process
Мотивациялық маңыздылық – бұл когнитивтік процесс және назардың бір түрі, ол адамның белгілі бір объектіге, қабылданған оқиғаға немесе нәтижеге қарай немесе одан алшақтатуға бағытталған мінез-құлқына ықпал етеді немесе оны жетелейді. Мотивациялық маңыздылық белгілі бір мақсатқа жетуді жеңілдететін мінез-құлықтың қарқындылығын, белгілі бір мақсатқа жету үшін адам жұмсауға дайын уақыт пен энергия мөлшерін, сондай-ақ белгілі бір мақсатқа жету үшін жұмыс істеу кезінде адам қабылдауға дайын тәуекел мөлшерін реттейді. Жағымсыз мотивациялық маңыздылық – бұл мотивациялық маңыздылықтың кері түрi, ол қашқындау мінез-құлқына себеп болады және ол оперативтік жазалаумен, жағымсыз нәтижелермен және жағымсыз стимулдармен байланысты.
Motivational salience is a cognitive process and a form of attention that motivates or propels an individual's behavior towards or away from a particular object, perceived event or outcome. Motivational salience regulates the intensity of behaviors that facilitate the attainment of a particular goal, the amount of time and energy that an individual is willing to expend to attain a particular goal, and the amount of risk that an individual is willing to accept while working to attain a particular goal.) is the aversive form of motivational salience that causes avoidance behavior, and is associated with operant punishment, undesirable outcomes, and unpleasant stimuli.
Көтермелеудің маңыздылығы
Ынталандырудың тартымдылығы – марапаттаушы стимулға мотивациялық компонент қосатын, "қалау" немесе "керек" сипаттамасын беретін танымдық процесс. Ынталандырудың тартымдылығындағы "қалау", "ұнатудан" өзгеше, себебі ұнату – марапаттаушы стимулды алу немесе пайдалану кезінде бірден сезілетін ләззат.
Incentive salience is a cognitive process that grants a "desire" or "want" attribute, which includes a motivational component to a rewarding stimulus. The "wanting" of incentive salience differs from "liking" in the sense that liking is the pleasure that is immediately gained from the acquisition or consumption of a rewarding stimulus;
Есірткі
Тәуелділікте стимулдарға ынталандыру маңыздылығын бекіту бұзылады. Тәуелділік даму кезінде, бұрын бейтарап, тіпті пайдасыз стимулдардың есірткі қолданумен қайталап байланысуы, осы бұрынғы бейтарап стимулдарды тәуелділік тудыратын есірткіні қолдануды нығайтатын шартты оң күш ретінде әрекет етуге итермелейтін ассоциативтік оқыту процесін тудырады (яғни, бұл стимулдар есірткінің белгілері ретінде жұмыс істей бастайды). Шындығында, егер есірткіге деген ынталандыру патологиялық түрде күшейсе, қолданушы есірткіге көбірек құмар болады, бірақ есірткінің ұнату әсеріне төзімділік дамыған сайын, оны аз ұната бастайды. Амфетаминнің нығайту және мотивациялық ынталандыру әсерлері негізінен мезолимбикалық жол бойындағы дофаминергиялық белсенділіктің күшеюіне байланысты.
The assignment of incentive salience to stimuli is dysregulated in addiction. During the development of an addiction, the repeated association of otherwise neutral and even non rewarding stimuli with drug consumption triggers an associative learning process that causes these previously neutral stimuli to act as conditioned positive reinforcers of addictive drug use (i. e., these stimuli start to function as drug cues). In fact, if the incentive salience associated with drug taking becomes pathologically amplified, the user may want the drug more and more while liking it less and less as tolerance develops to the drug's pleasurable effects. The reinforcing and motivational salience promoting effects of amphetamine are mostly due to enhanced dopaminergic activity in the mesolimbic pathway.