Кіріспе

Музыкада "кезең" термині шағын масштабтағы формальды құрылымдағы белгілі бір қайталану түрлерін білдіреді. ХХ ғасырғы музыка ғылымында бұл термин әдетте "Оксфорд музыкаға жолдасы" анықтамасы бойынша қолданылады: "кезең екі өрнектен тұрады – бастапқы және қорытынды, олардың әрқайсысы бірдей негізгі мотивпен басталады". Алдыңғы қолданыс шамалы өзгеше болған, бірақ көбінесе симметрия, қайталану және аяқталу туралы ұқсас түсініктерді білдірген. Музыкалық кезең түсінігі кем дегенде 16 ғасырда музыкалық құрылым мен риторика арасындағы салыстырудан бастау алады.

Қоңырау үлгілері

Музыканың «Жаңа Гарвард музыкалық сөздігіндегі» екінші анықтамасында: «Қайталанатын музыкалық элемент» делінеді, бұл «музыканың кез келген параметрінің бірліктеріне қатысты, кез келген деңгейде қайталануды қамтиды» дегенді білдіреді. Сахара аймалынан оңтүстікке қарайғы музыкада және Африка диаспорасының музыкасында қоңырау үлгісі осы кезеңнің анықтамасына сәйкес келеді. Қоңырау үлгісі (негізгі үлгі, бағыттаушы үлгі, фразалық сілтеме, уақыт осі немесе асимметриялық уақыт осі деп те аталады) тұтас шығарма бойына қайталанады және барлық басқа элементтердің орналасуын анықтайтын музыкалық уақыт пен ырғақтық құрылымның негізгі бірлігі болып табылады. Кезең көбінесе бір такт (төрт негізгі соққы) құрайды. Жеті соққыдан тұратын стандартты қоңырау үлгісі – Сахара аймалындағы музыка кезеңдерін бейнелеудің ең көп қолданылатын түрінің бірі. Қоңыраудың алғашқы үш соққысы бастауыш, ал қалған төртеуі – қорытынды болып табылады. Қорытынды бастауышқа қарама-қарсы келеді.

Кляв

Кубалық музыкатанушы Эмилио Гренет осы кезеңді 2/4 өлшеміндегі екі такт арқылы көрсетеді. Гренет музыка құрылымын түсіндіргенде, Кубада «клаве» деп белгілі бес соққылы африкалық қоңырау үлгісін (испан тілінде «кілт» немесе «код») пайдаланады. Гренет кезеңнің анықтамасы болып саналатын мынаны қолданады: «Біз оның барлық мелодиялық құрылымы екі такттан тұратын ырғақтық үлгіде құрылғандығын байқаймыз, олар екеуі де біртұтас болғандай, біріншісі бастама, күшті, ал екіншісі – қорытынды, әлсіз». Гренет пен көптеген басқалар сипаттағандай, кезеңдегі қиылысқан ырғақтық бастама («тресильо») күшті, ал ырғақтық шешім әлсіз болады. Бұл Батыс гармониялық теориясымен қарама-қайшы, онда шешім күшті деп есептеледі. Осы айырмашылыққа қарамастан, гармониялық және ырғақтық кезеңдердің екеуінде де қорытынды бар. Ең қарапайым түсіндірмесінде, бұл қорытынды гармонияда тоника дыбыстағанда, ал клаве негізіндегі ырғақта – соңғы басты соққы дыбыстағанда пайда болады. Метриялық үйлесім клавенің соңғы соққысы келесі такттың соңғы басты соққысымен (соңғы төрттік нотасымен) сәйкес келгенде қол жеткізіледі. Бастама тактында үш соққы бар, ол клавенің үш жақты бөлігі деп аталады. Қорытынды тактта екі соққы бар және ол клавенің екі жақты бөлігі деп аталады. Үш жақты бөлік сұрақ қою сезімін береді, ал екі жақты бөлік оған жауап береді. Клавенің екі жақты бөлігі қайталанатын шақыру-жауап түрінде айналады. [Клаве] екі такт бір-біріне қарсы емес, керісінше, оң және теріс, кеңейіп және тарылу сияқты, немесе магниттің полюстері сияқты теңдестірілген қарама-қарсылықтар. Үлгі қайталанғанда, бір полюстің екіншісіне ауысуы импульс пен ырғақтық күшті тудырады. Егер үлгі кенеттен кері қайрылса, ырғақ бір сериядағы магниттің кері бұрылуы сияқты бұзылады. Үлгілер барабандар арасындағы ішкі қатынастарға және клавеге қатысты байланыстарына сәйкес ұсталады. Егер барабандар клаведен шығып кетсе (қазіргі заманда мұндай жағдайлар кездеседі), ырғақтың ішкі импульсі жойылып, тіпті бұзылуы мүмкін. – Амира мен Корнелиус (1992). Нақты клаве үлгісі ойналмаса да, клаве үлгісі кезеңді анықтай алады.