Құдайлар анасы қозғалысы: Әйелдік руханиаттың жаңаруы

Кіріспе

Құдай әйел немесе әйелге бағытталған руханилықтың қазіргі жаңғыруы

Құдай әйел қозғалысы – рухани сенімдер мен тәжірибелерді қамтитын, жаңадан жаңғырған неопагандық діни қозғалыс. Бұл қозғалыс негізінен Батыс әлемінде пайда болды. Ол Құдай әйелге табыну және әйелдік бастауды құрметтеумен байланысты, сондай-ақ әйелдерге немесе гендерлік немесе әйелдік ұғымдардың біріне немесе бірнешеуіне назар аударуы мүмкін. Құдай әйелге табынушылардың сенімдері мен тәжірибелері әртүрлі – олардың атауы мен саны, сондай-ақ қолданылатын нақты рәсімдер мен ғұрыптар да әртүрлі. Өзінің ерекшеліктеріне байланысты, Құдай әйел қозғалысы мәдени діннің әртүрлі, географиялық тұрғыдан кең таралған, эклектикалық және үнемі дамитын түрі ретінде де қарастырылады.

Өмірбаян

19 ғасырда Матильда Жослин Гейдж және Элизабет Кэди Стэнтон сияқты бірінші толқын феминистері әйел құдайларды сипаттаған идеяларын жариялады, ал Иоганн Якоб Бахофен сияқты антропологтар Жерорта теңізі аймағындағы тарихи алдындағы матриархалдық Құдай мәдениеттерінің идеяларын зерттеді. Сондай-ақ, әйелдер теологиясы ежелгірек, Үстіңгі Палеолит кезеңінде немесе 30 000 жыл бұрын Тарихқа дейінгі Еуропада және оның төңірегінде пайда болды деп мәлімдейтін дәстүрлі емес әйел феминистері бар: Ұлы Құдай гипотезасы. Бұл теологиялар батыста христиандық, христиандық емес діндердің барлығын тыйым салған кезде, Теодосий I-нің бірқатар бұйрықтары арқылы басып тасталды. Оның кітабы "Аналар мен Амазонкалар: Әйелдер империяларының сызбасы" алғаш рет 1932 жылы неміс тілінде жарық көрді; Мэри Эстер Хардинг (1935), АҚШ-тағы алғашқы маңызды Юнгиан психоаналитигі; Элизабет Гулд Дэвис (1971); және Мерлин Стоун (1976). 1970 жылдардан бері Құдай руханилығы танымал халықаралық мәдени қозғалыс ретінде қалыптасты. 1978 жылы Кэрол П. Кристостың "Неге әйелдерге Құдай керек" атты мақаласы, жоғары Құдайдың ежелгі діні болғанын қолдай отырып, Санта-Круздағы Калифорния университетінде өткен "Ұлы Құдай қайта жандануы" конференциясында 500-ден астам көрерменге арналған негізгі сөз ретінде ұсынылды; ол алғаш рет "Ұлы Құдай мәселесі: өнер мен саясат туралы феминистік жарияланым" (1978) журналында жарияланды. Кэрол П. Кристос классикалық феминистік дін антологияларын бірлесіп құрастырды: "Көріністерді тоқу: Феминистік руханилықтағы жаңа үлгілер" (1989) және "Әйел рухының оянуы" (1979/1989); соңғысына "Неге әйелдерге Құдай керек" атты мақаласы енді. "Белтайн қағаздары" журналы да шамамен сол кезде жарық көріп, 2011 жылдың ортасына дейін басылып шықты. 1983 жылы Джейд Ривер және Линни Леви Висконсин штатының Мэдисон қаласында Халықаралық Құдайлар қауымын қайта құруды (RCG I) құрды. RCG I бүгінде көптеген АҚШ елді мекендерінде "Шеңберлер" деп аталатын топтармен, сондай-ақ білім беру бағдарламасы, діни қызметкерлерді даярлау және діни лауазымға бекітумен жалғасуда. Құдай әйелдер қозғалысы әртүрлі фильмдерде және жеке басылымдарда, мысалы, Канаданың Ұлттық кино кеңесі үшін Донна Рид түсірген "Әйелдер және руханилық" трилогиясында өз даусын тапты.

In the 19th century, some first wave feminists such as Matilda Joslyn Gage and Elizabeth Cady Stanton published their ideas describing a female deity, whilst anthropologists such as Johann Jakob Bachofen examined the ideas of prehistoric matriarchal Goddess cultures in the Mediterranean region. There are also post traditional Goddess feminists who claim that female theologies are more ancient, having emerged in and around Prehistoric Europe during the Upper Paleolithic period or 30,000 years ago: the Great Goddess hypothesis. It is said that these theologies were suppressed in the west when Christianity outlawed all pre Christian religions through a series of edicts by Theodosius I. whose book Mothers and Amazons: An Outline of Female Empires was first published in German in 1932; Mary Esther Harding (1935), the first significant Jungian psychoanalyst in the United States; Elizabeth Gould Davis (1971); and Merlin Stone (1976). Since the 1970s, Goddess Spirituality has emerged as a recognizable international cultural movement. In 1978 Carol P. Christ's widely reprinted essay "Why Women Need the Goddess," which argues in favor of the concept of there having been an ancient religion of a supreme goddess, was presented as the keynote address to an audience of over 500 at the "Great Goddess Re emerging" conference at the University of California, Santa Cruz; it was first published in The Great Goddess Issue of Heresies: A Feminist Publication on Art and Politics (1978). Carol P. Christ also co edited the classic feminist religion anthologies Weaving the Visions: New Patterns in Feminist Spirituality (1989) and Womanspirit Rising (1979/1989); the latter included her essay "Why Women Need the Goddess." The journal The Beltane Papers, which started publication at about the same time, continued until mid 2011. In 1983, Jade River and Lynnie Levy founded the Re formed Congregation of the Goddess, International (RCG I) in Madison, Wisconsin. RCG I continues today with groups called "Circles" in many U. S. localities, as well as an educational program, priestess training, and ordination. The Goddess movement has found voice in various films and self published media, such as the Women and Spirituality trilogy made by Donna Read for the National Film Board of Canada.

Теология

Құдайша руханилығы әдетте әртүрлілікті көрсетеді: оның догмасын анықтайтын орталық орган жоқ. Дегенмен, кейбір мәселелер бойынша пікір білдіруге келісім пайда болуда, мысалы: Құдайшаның көпқұдайлық, монотеизм және пантеизммен қатынасы; сондай-ақ, ішкілік және сыртқылық, соған қоса Құдайшаның мәнін түсінудің басқа да жолдары. Әйелдерді күшпендеудің және әртүрлі халықтардың, сондай-ақ адамдар, жануарлар мен табиғат арасындағы этикалық және үйлесімді қарым-қатынастарды дамытудың негізгі функцияларын Құдайша атқарады деген де келісімге қол жеткізілуде.

Бір немесе бірнеше?

Бір жиі қойылатын сұрақ – Құдайшаны жақтаушылар бір Құдайшаға сенетіні ме, әлде көптеген құдайшаларға сенетіні ме: Құдайша руханияты монотеистік пе, әлде политеистік пе? Бұл, Құдайша қозғалысының көптеген өкілдері үшін мәселе емес, олардың құдайлық туралы түсінігі одан да кеңірек. "Құдайша" немесе "Ұлы Құдайша" терминдері жекеше түрде қолданылуына қарамастан, монотеистік көрінуі мүмкін. Дегенмен, бұл терминдер көбінесе мыналардың бірін немесе барлығын білдіру үшін код немесе қысқаша түрде қолданылады: ежелгі заманғы құдайшаларды атау; барлық құдайшаларды қамту (хенотеизмнің бір түрі); әйелдік құдайдың қазіргі заманғы метафоралық түсінігіне сілтеу; энергияның бір түрін немесе процесті сипаттау. Біртұтас құдайлықтың көптеген түрде көрініс беруі жаңа идея емес: бұл Үндістанда көп ғасырлар бойы, кем дегенде 5 ғасырдан бері маңызды тақырып болып келді, тіпті ертедегі Ведалардағы гимндер де бір Құдайшаның көптеген құдайшалар туралы ұғымын айтады.

Ішкі немесе сыртқы?

Тағы бір талқылау мәселесі – Құдай әйелдің имманентті ме, трансцендентті ме, әлде екеуі де ме, немесе басқаша ма екендігі. Стархок Құдай әйелді имманентті (барлық табиғатқа сіңген) деп айтады, бірақ кейде сонымен қатар трансцендентті (материалдық әлемнен тәуелсіз) екенін де көрсетеді. Кэрол П. Крист (2003) Құдай әйел теологиясы мен процестік теология арасындағы ұқсастықтарды сипаттап, Құдай әйел теологтары процестік көзқарасқа көбірек назар аударуын ұсынады.

Тәңір мен метафора

Құдай әйел қозғалысын сипаттайтын теологиялық айырмашылықтарды да екіге бөлуге болады: Құдай әйелді метафора ретінде түсіндіретін көзқарастар және Құдай әйелді құдай ретінде қарастыратын көзқарастар. Біріншісі еврей және христиандық сенімдерден туындады және Құдай туралы сөйлеу, қиялдау немесе рухани байланыс құрудың тәсілі ретінде Құдай әйелдің рөлін көрсетеді, бұл Кинаптар мен тарихи дереккөздерге негізделген Құдайдың әйелдік бейнесін қалпына келтіруге ұмтылыста көрінеді. Өздерін виккан деп жариялайтын Құдай әйел руханиятына қатысушылар көбінесе «Ешкімге зиян келтірмесең, қалағаныңды істе» деген виккандық Ережеге сенеді («an» сөзі көне ағылшын тілінде «егер» немесе «сондай-ақ» деген мағынаны білдіреді). Сонымен қатар, көптеген адамдар «Не жіберсең, соны үш есе қайтарасың» деген Үштік заңға да сенеді. Оның «Ескі Еуропадан» қазба жұмыстарынан табылған артефакттарды интерпретациялауы неолиттік Еуропаның «аналыққа бағытталған» немесе «құдай әйелге бағытталған» қоғамдарына нұсқау береді, олар үш негізгі аспектісі бар әйел құдайға табынып, кейбір неопагандық үш құдайға табынушыларға шабыт берді. 1970-1980 жылдары жұмыс істеген Хайде Гөтнер Абендрот бұл мәдениеттерді «аналық билік құрған қоғамдар» деп атады, соның нәтижесінде «Заманауи аналық билік құрған қоғамдарды зерттеу» атты феминистік сала пайда болды. Ол тарихи алдындағы мәдениеттердің өзгеруі туралы теория ұсынды, онда жергілікті құдай әйел басты орынды иеленді, ал еркек құдай, болған жағдайда, өз күшін одан алды. Ол «Құлау» деп атаған құбылыста, әртүрлі мәдениеттерде әртүрлі уақытта құдайлар әйел құдайларды жеңіп, бағындырды. Гөтнер Абендроттың терминологиясы ерекше. Бұл мәдениеттерді сипаттау үшін «аналық билік құрған қоғам» терминін көптеген Құдай әйел қозғалысының ғалымдары, әсіресе Солтүстік Америкадағылар қабылдамады, себебі ол патриархаттағы ерлер үстемдігіне қарсы әйелдер үстемдігін білдіреді. Бұл ғалымдар мұндай өзгеріске қарсы тұрып, осы тарихи алдындағы мәдениеттер теңдікке негізделгенін, бірақ мүліктік және туғандық құқықтар аналық желі арқылы берілгенін мәлімдейді. Риан Эйслердің пікірінше, әйелдер мен ерлер билікті бөліскен және әйел құдайларға табынған мәдениеттер патриархалды қоғамдарға қарағанда бейбіт болды. Иан Ходдердің Гимбутастың жұмысын қайта қарауына қарамастан, мифолог Джозеф Кэмпбелл Гимбутастың еңбектерінің маңыздылығын египет иероглифтерін түсіндірудегі Розетта тасының тарихи маңыздылығымен салыстырды. 1990 жылдары көбінесе «Құдай әйел қозғалысының анасы» деп аталған Мария Гимбутасқа бүгінгі таңға дейін көптеген феминист жазушылар, соның ішінде Макс Дашу сүйенеді. Джоан Марлер және Маргарита Риголиозо сияқты көптеген ғалымдар оның жұмысын қолдайды. Дегенмен, Гимбутастың теориялары олардың мерзімдемесі, археологиялық контексті және типологиясы тұрғысынан қате деп кеңінен сынға алынды. Кейбір археологтар оның әйел құдай туралы гипотезасын сенімсіз деп санайды, ал басқалары оның жұмысын псевдоғылым деп есептейді.

The theological variations that characterize the Goddess movement can also be classified into two: the views that describe the Goddess as a metaphor and those that consider the Goddess as a deity. The former emerged from among Jewish and Christian adherents and maintains that the Goddess serves as the means of talking about, imagining, or relating to the divine and this is demonstrated in the push to recover the feminine face of God based on scriptural and historical sources. Those participants in Goddess spirituality who define themselves as Wiccan, usually follow what is known as the Wiccan Rede: " 'An it harm none, do what ye will", ("an" being an archaic English word understood to mean "if", or "as long as"). Many also believe in the Threefold Law, which states that "what you send (or do), returns three times over". whose interpretation of artifacts excavated from "Old Europe" points to societies of Neolithic Europe that were "matristic" or "goddess centered" worshipping a female deity of three primary aspects, which has inspired some neopagan worshippers of the Triple Goddess. Heide Göttner Abendroth, working in the 1970s to mid 1980s, called these cultures "matriarchies", introducing a feminist field of "Modern Matriarchal Studies". She presented a theory of the transformation of prehistoric cultures in which the local goddess was primary and the male god, if any, derived his power from the goddess. In what she terms the "Downfall", which occurred at varying times throughout a multitude of cultures, the gods overcame and subjugated the goddesses. Göttner Abendroth's terminology is idiosyncratic. The term "matriarchy" to describe these cultures has been rejected by many Goddess movement scholars, especially those in North America, because it implies female domination as the reverse of male domination in patriarchy. These scholars deny such a reversal, asserting these prehistoric cultures were egalitarian, though matrilineal inherited assets and parentage traced through the maternal line. According to Riane Eisler, cultures in which women and men shared power, and which worshiped female deities, were more peaceful than the patriarchal societies that followed. Ian Hodder's reinterpretation of Gimbutas However, mythologist Joseph Campbell compared the importance of Gimbutas' output to the historical importance of the Rosetta Stone in deciphering Egyptian hieroglyphs. Marija Gimbutas, often dubbed "Grandmother of the Goddess Movement" in the 1990s, continues to be cited by many feminist writers, including Max Dashu. Many other scholars, including Joan Marler and Marguerite Rigoglioso, support her work. Still, Gimbutas' theories had been widely criticized as mistaken in their dating, archaeological context, and typologies. Some archaeologists consider her goddess hypothesis implausible, others dismissing her work as pseudo scholarship.

Вика

Викка "Құдайшаны" және оның серігі – Мүйізді Құдайды ең маңызды құдай ретінде қарастырады. Викканың алғашқы жарияланымдарында Құдайшаны колдовство қауымының рулық әйел құдайы ретінде сипаттаған, ол шексіз күшті де, жалпыға бірдей емес. Викканың көптеген түрлері Құдайшаны жалпыға бірдей құдай ретінде қарастырады, бұл оның Құдайшаның айыптауындағы сипаттамасына сәйкес келеді – Викканың негізгі мәтіні. Осы бейнеде ол "Жаспанның патшайымы", мысырлық Изис құдайына ұқсас; ол сондай-ақ барлық тіршілікті қамтиды және жаратады, грек құдайы Гайя сияқты. Изис сияқты, ол әртүрлі мәдениеттердегі әртүрлі есімдер мен аспектілерді білдіретін барлық басқа құдайлардың жиынтығы саналады. Құдайша көбінесе Диана, Гекэте және Изис сияқты түрлі құдайларға сүйене отырып, ай символикасымен бейнеленеді және Роберт Грейвс танымал еткен Қыз, Ана және Қарт үштігі ретінде суреттелген (төмендегі Үш Құдайшаны қараңыз). Оның көптеген бейнелері кельт құдайларына да қатты сүйенеді. Кейбір виккандар көптеген құдайшалар бар деп санайды, ал Викканың кейбір түрлерінде, әсіресе Дианика Виккасында, тек Құдайшаға ғана табынады. Құдайлар қозғалысының кейбір, бірақ барлығы емес, қатысушылары өзін виккандар немесе "колдовство жасаушылар" деп атайды. Құдайлар қозғалысының басқа қатысушылары өздерін құдайлар деп атайды, ал басқалары өзін жалпы "мәжүсилер" деп атайды. Кейбір виккандар, әсіресе дианиктер, өз сенімдерінің тарихи бастауын неолиттік христиандық мәдениеттерге дейін іздеуге тырысады, Виккандықты көптеген мәдениеттердің басында, егер барлығы болмаса, діннің тазаланған түрі ретінде қарастырады. Олар дана әйелдер мен жеңілдетушілерді алғашқы Викка колдовство жасаушылары деп санайды. Дианикалық Викка алғаш рет 1970-ші жылдары Зюзанна Будапешттің жазбаларымен бірге көріне бастады. Оның феминистік колдовствоны түсіндіруі 1940 жылдары Джеральд Гарднердің Викканы құрғаннан кейін бірнеше онжылдықтардан кейін болды. Бүгінде Солтүстік Америкада өзін Викканың ізбасарлары немесе колдовство жасаушылар деп санайтын кем дегенде 800 000 адам бар. Гарднер мен Валиенте Викканың Құдайы мен Құдайшасына қызмет ететін діни қызметкер әйелдердің протофеминистік идеалын қолдады. "Дәстүрлі" Виккадағы (яғни Гарднер мен Валиенте сипаттаған бағыттар бойынша жұмыс істейтіндер) ковендер діни қызметкер мен діни қызметкердің тең басшылығына ие болды және бар; бірақ Стюарт пен Джанет Фаррардың "Сиқыршылардың Киелі кітабы" кітабына сәйкес діни қызметкерді "біркелкілердің арасында бірінші" деп санайды. Дорин Валиенте Ұлыбританияда "Көркемдіктің анасы" ретінде танымал болды және Викканың жазба дәстүріне үлкен үлес қосты. Ол "Сиқыршылардың Иықыласы" кітабының авторы, онда Викканың діни сенімі мен философиясының негіздері баяндалады; оның ішінде Құдай мен Құдайшаның екі үлкен "Табиғат күші" және діннің екі "мистикалық тірегі" ретіндегі полярлығы. Виккадағы орталық еркек-әйел құдайлық диадасын сипаттаудың бір жолы – бұл еркек пен әйелдің құдайлық жыныстық полярлығына негізделген теологиясы бар дуотеистикалық дін. Колдовство туралы идеяны алғаш рет Маргарет Мюррейдің "Батыс Еуропадағы Колдовство культы", "Құдайлардың Құдайы" (1933) және "Англиядағы Құдай патша" атты кітаптары кең оқырмандарға ұсынды. Оның еңбектері басқа ғалымдар тарапынан күмәнді деп танылды, бірақ Викка мәдениетінде феминистік мұра қалдырды. Викка мен неопаганизм, сондай-ақ белгілі бір дәрежеде Құдайлар қозғалысы 19-ғасырлық оккультизмнің әсерінен болды, мысалы, Алтын таңның герметикалық ордені, сондай-ақ романтикалық қозғалыста еркек пен әйел қасиетті ретінде бағаланып, құрметтелді, бұл негізгі христиандық руханилыққа қарама-қарсы және мүмкін реакция, әсіресе егер Мәриямға құлшылық ету христиандардың көпшілігімен қарастырылмаса. Мұндай көзқарастар, мысалы, Роберт Грейвстің еңбегінде, әсіресе Ақ Құдайша (неопагандық "Үш Құдайша" тұжырымдамасының шығу тегі) және Мамон мен Қара Құдай. Виккаға алхимиялық символизм идеялары да қатты әсер етті, ол еркек пен әйелдің маңызды толықтыратын полярлығын атап өтті және бұл негізгі дуалдық немесе гендерлік полярлықты күн (еркек) және ай (әйел) серіктестігі ретінде сипаттады. Виккада Ай – Құдайшаның және Күн – Құдайдың символы; ал орталық литургиялық құпия және рәсімдік акт – "Ұлы ырым" немесе Hieros Gamos, бұл Құдай мен Құдайшаның символдық бірігуі, космостың алғашқы еркек және әйел күштері ретінде. Алхимияда бұл күн мен айдың "химиялық үйлену тойы" деп аталды. Сонымен қатар, дәстүрлі Викка Батыс герметикалық дәстүрінен және оның Каббалалық Өмір ағашындағы тамырларынан да қатты әсер алады; онда еркек және әйел құдайлық күштерінің екі тірегі орталық тірекпен біріктіріледі, ол еркек пен әйелдің екеуін де қамтиды және олардан жоғары тұрады. Бұл "екі тірек" таро колодаларында көрсетілгендей, Валиентенің Құдай мен Құдайшаны екі "мистикалық тірек" ретінде бейнелеуімен аналогты. Әйелді еркектің тең және толықтыратын полярлы қарсылығы ретінде баса назар аудару арқылы Викка Каббалалық көздерден ғана емес, сондай-ақ таоизмдегі инь мен ян – әйел және еркек – полярлығынан да үн қосады. Дианикалық көзқарас бойынша, гендерлік рөлдердің қатаң түрде анықталған әлемде сепаратизм кейде қауіпті деп есептеледі, өйткені ол Батыс мәдениетінің патриархалдық болжамдарын олардың көзқарасынан бұзуға тырысады. Виккандар еркек мүшелерді де қабылдаса да, дианиктер өзін "әйелдер діні" деп атады және осылайша өз қатарынан еркектерді жобалады.

Wicca regards "the Goddess", along with her consort the Horned God, as a deity of prime importance. The earliest Wiccan publications described the Goddess as a tribal goddess of the witch community, neither omnipotent nor universal. Many forms of Wicca have come to regard the Goddess as a universal deity, more in line with her description in the Charge of the Goddess, a key Wiccan text. In this guise she is the "Queen of Heaven", similar to Egyptian goddess Isis; she also encompasses and conceives all life, much like the Greek goddess Gaia. Much like Isis, she is held to be the summation of all other goddesses, who represent her different names and aspects across the different cultures. The Goddess is often portrayed with strong lunar symbolism, drawing on various deities such as Diana, Hecate, and Isis, and is often depicted as the Maiden, Mother, and Crone triad popularized by Robert Graves (see Triple Goddess below). Many depictions of her also draw strongly on Celtic goddesses. Some Wiccans believe there are many goddesses, and in some forms of Wicca, notably Dianic Wicca, the Goddess alone is worshipped. Some, but not all, participants in the Goddess movement self identify as Wiccans or 'witches'. Other participants of the Goddess movement call themselves goddessians while others identify as the more generic "pagans". Some Wiccans, especially Dianics, attempt to trace the historical origins of their beliefs to Neolithic pre Christian cultures, seeing Wiccanism as a distillation of a religion found at the beginning of most, if not all, cultures. They regard wise women and midwives as the first Wiccan witches. Dianic Wicca first became visible in the 1970s, alongside the writings of Zsuzsanna Budapest. Her feminist interpretation of witchcraft followed a few decades after the founding of Wicca by Gerald Gardner in the 1940s. Today, there are at least 800,000 individuals who consider themselves Wiccan followers or witches in North America. Gardner and Valiente advocated a proto feminist ideal of priestess authority in service to the Wiccan God and Goddess. Covens in "traditional" Wicca (i. e., those run along the lines described by Gardner and Valiente) had and have pretty much equal leadership both of a priest and of a priestess; but often consider the priestess "prima inter pares" (first among equals) according to the book A Witches' Bible, by Stewart and Janet Farrar. Doreen Valiente became known in Britain as the 'Mother of the Craft' and contributed extensively to Wicca's written tradition. She is the author of The Witches' Creed, which lays out the basics of Wiccan religious belief and philosophy; including the polarity of the God and the Goddess as the two great "powers of Nature" and the two "mystical pillars" of the religion. One way to characterize the central male female divine dyad in Wicca is to say that it's a duotheistic religion with a theology based on the divine gender polarity of male and female. The idea of witchcraft as the remnants of an old pagan religion was first suggested to a wide readership by Margaret Murray's books, The Witch Cult in Western Europe, The God of the Witches (1933) and The Divine King in England. Her works have since been discredited by other scholars but have left a feminist legacy upon Wiccan culture. Wicca and Neopaganism, and to some extent the Goddess movement, were influenced by 19th century occultism, such as the Hermetic Order of the Golden Dawn, as well as the Romantic movement in which both male and female were valued and honored as sacred, in contrast to and perhaps in reaction to mainstream Christian spirituality, especially if veneration of Mary by most Christians is not considered. Such views are described, for example, in the work of Robert Graves, especially The White Goddess (the origin of the neopagan 'Triple Goddess' concept) and Mammon and the Black Goddess. Wicca was also heavily influenced by the ideas of alchemic symbolism, which emphasized the essential complementary polarity of male and female, and that characterized that basic duality or gender polarity as a partnership of the solar (male) and the lunar (female). In Wicca the Moon is the symbol of the Goddess and the Sun is the symbol of the God; and the central liturgical mystery and ritual act is "The Great Rite" or Hieros Gamos, which is a symbolic union of the God and the Goddess, as the primal male and female powers of the cosmos. In alchemy this was known as "the Chymical Wedding" of the Sun and the Moon. In a parallel vein, traditional Wicca also draws heavily upon the Western Hermetic Tradition and its roots in the Kabbalistic Tree of Life; where the twin pillars of masculine and feminine divine forces are joined by a Middle Pillar that encompasses and transcends both male and female. These "twin pillars" as they are shown in tarot decks are analogous to Valiente's depiction of the God and the Goddess as the two "mystical pillars." In this emphasis on the feminine as the equal and complementary polar opposite of the masculine, Wicca echoes not only Kabbalistic sources but also the polarity of yin and yang—feminine and masculine—in Taoism. blockquote|The Dianic view is that separatism, in a world where gender roles were once strictly defined, is sometimes considered dangerous because it challenges what they see as patriarchal assumptions of Western culture. While Wiccans also accept male members, the Dianics called themselves a "wimmin's religion" and, thus, rejected males from their ranks.

Жер - құдай

Құдай әйелдер қозғалысына қатысушылардың көптегені Жерді тірі Құдай әйел ретінде қарастырады. Біреулер үшін бұл метафоралық, ал енді біреулер үшін – нақты сенім. Бұл нақты сенім Гайя гипотезасымен ұсынылғанға ұқсас, және Гайя есімі кейде Жердің синонимі ретінде қолданылады. Құдай әйелдер қозғалысының жақтаушылары үшін Гайя – бүкіл жер экожүйесін бейнелейді және табиғи әлем мен физикалық ортаның үйлесімді симбиозына, толықтығына және тепе-теңдігіне жету құралы болып табылады. Құдай әйелдер қозғалысының жақтаушылары адамдарға Жер (және табиғат) үстемдігін беретін иерархиялық жүйе Жерге деген құрметсіздік пен бейжайлыққа соқтырды, нәтижесінде ғалымдар экологиялық дағдарыс деп атап жүрген жағдай туды деп санайды. Олардың екеуі де өзін қадірлі және қасиетті санаумен айналысады. Құдай әйелдер қозғалысы, сонымен қатар, қоршаған ортаны, оның ішінде адамдар мен басқа да тіршілік иелерін бағалауға да бірдей мән береді.

Қайта өңдеу

Сиқырды қайтару – феминистік, қазіргі заманғы сиқыршылық ұйымы, мақсаты – Құдайлар қозғалысын саяси белсенділікпен (бейбітшілік және ядролық қаруға қарсы қозғалыстарда) үйлестіру. "Reclaiming" 1979 жылы, "Reclaiming Collective" (1978–1997) аясында, еврей тегіндес екі неопаган әйел – Стархок (Мириам Симос) және Дайан Бейкер құрған. Олар феминистік неопаган азаттық ритуалдарын зерттеп, дамытуды көздеді. Ұйымның құрылу кезеңін 1970-ші жылдардағы Diablo Canyon наразылығына дейін баруға болады, онда ядролық электр станциясының салынуына қарсылық көрсетілді. Бүгінде ұйым прогрессивті әлеуметтік, саяси, экологиялық және экономикалық белсенділікке баса назар аударады. "Reclaiming" саяси белсенділігіне сиқырлы ритуалдар мен оқытуды интеграциялайды. Мысалы, оның жақтастары Дүниежүзілік сауда ұйымы мен жаһандану агенттіктеріне қарсы наразылықтарда спиральды билер орындады. "Reclaiming" өз мүшелерін қозғалыстан тыс білім мен рухани жаңару іздеуге шақырады, себебі ол "Викка шындығы" деп аталатын монополияны талап етпейді.