Кіріспе
Тасман аймағындағы өзен – Дарт өзені (ресми атауы Дарт өзені / Те Ава Уакатипу) Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының оңтүстік-батысындағы қалың орманды таулы жерлер арқылы ағады. Оның бір бөлігі Маунт-Аспиринг ұлттық паркіне кіреді, ол Оңтүстік Альп тауларындағы бастауынан және Дарт мұздығынан оңтүстік-батысқа, содан кейін оңтүстікке қарай ағып, Гленорчи маңындағы Вакатипу көлінің солтүстік жағына құяды. Аймақта көптеген танымал саяхат жолдары бар. Рис-Дарт жолы – бес күндік айналымды саяхат, ол Те Ава Уакатипу аңғары мен жақын орналасқан Рис өзенін біріктіреді. Өзенде жылдамдық қайықтары жүзеді. Дарт өзені, Гленорчи және Куинстаун аймақтарындағы көптеген басқа жерлер сияқты, "Сақиналардың иесі" фильмінің трилогиясы үшін түсірілген көптеген сахналарға орын болды. Мысалы, Дананың шабындығында түсірілген Изенгард және солтүстікке қарайғы орман ішіндегі Лотлориен. Гленорчиден солтүстікке қарай өзен арқылы салынған жалғыз көпір, сондай-ақ Рутберн жолының басталуына баратын жол 2020 жылғы "Бір жолақты көпір" телесериалында сол аттас көпір ретінде қолданылды. Жоғарғы аңғарда 1989 жылы Жаңа Зеландиядағы ең ауыр авиаапаттың бірі орын алды, сол кезде Aspiring Air Britten Norman Islander ұшағы құлап, борттағы он адамның барлығы қаза тапты.
The Dart River (officially Dart River / Te Awa Whakatipu from ) flows through rugged forested country in the southwestern South Island of New Zealand. Partly in Mount Aspiring National Park, it flows south west and then south for from its headwaters in the Southern Alps and the Dart Glacier, eventually flowing into the northern end of Lake Wakatipu near Glenorchy. There are many popular tramping tracks in the region. The Rees Dart Track is a five day loop which combines the valley of Te Awa Whakatipu with the nearby Rees River. Jetboats operate on the river. The Dart River, as many other areas in and around the Glenorchy and Queenstown area, was the location for many scenes filmed for The Lord of the Rings film trilogy. Examples are Isengard, filmed at Dan's Paddock, and Lothlórien in the forests slightly further north. The only road bridge across the river, north of Glenorchy and en route to the start of the Routeburn Track, was used as the eponymous bridge in the 2020 television drama series One Lane Bridge. The upper valley was the site of one of New Zealand's worst light aircraft accidents in 1989, when an Aspiring Air Britten Norman Islander crashed, killing all ten people on board.
Атауы
Өзен алғаш рет маори тілінде Те Ава Уакатипу деп аталды, «те ава» сөзі тікелей «өзен» дегенді білдіреді. Уакатипу атауы Уакатипу көлі және Уакатипу Ка Тука (Холлифорд өзені) сияқты жақын жердегі бірнеше географиялық нысандармен ортақ, бірақ бұл атау көне сөз болып саналады және оның бастапқы мағынасы қазір белгісіз. 1860 жылдары шаруа Уильям Гилберт Рис өзеннің жылдам ағысынан әсер алып, оған Дарт деп ат қойды. 1998 жылы өзен 1998 жылғы «Нгай Таху талаптарын реттеу туралы» заңның аясында екі аталы ресми түрде тағайындалған 90-ға жуық географиялық нысанның біріне айналды, бұл Нгай Таху мен Корольдік арасындағы Уаитангі шартының бір бөлігі болды. Бұл екі атау екі атаудың да маңыздылығын мойындау мақсатында Дарт өзені атауын маори атауымен біріктірді.