Кіріспе

Мосс аралы, Норвегия.

Елёя – Норвегияның Эстфолл округіндегі Мосс муниципалитетіне қарасты арал.

Тарих

Jeløya іс жүзінде Ослофьордтағы жарты аралы болды, бірақ 1855 жылы Мосс каналы (Mossekanalen) арқылы құрлықтан бөлінді. Канал көпірі (Kanalbrua) – Jeløya мен Мосс арасындағы материкке жалғасқан байланыс. Бұл бастапқыда төменгі, жылғыш көпір болса, 1957 жылдан бері қарапайым жапырақты көпірге айналды, бірақ 1990 жылдардың басынан бері жабылып, ашылмайды. Мосс қаласының бір бөлігі Jeløya-ның оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. 19 км² аумақты алып жатқан Jeløya Ослофьордтағы ең үлкен арал. Геологиялық тұрғыдан алғанда, Jeløya көбінесе Перм кезеңіне жататын жас лава тау жыныстарынан тұрады. Осы кезеңде пайда болған Ослофьордтағы басқа аралдарға Ревлинген, Эльдойя, Миссинген және Сёстерёйен кіреді. Кейбір жерлерінде рингерит сандары табылған. Мұз дәуірінен қалған Норвегияның ең ірі моренасы Jeløya арқылы өтіп, Мосс пен Рюггеден шығысқа қарай Швеция арқылы Финляндияға дейін созылады. 1990 жылға дейін Мосс қаласының ең ірі өнеркәсіптік аймақтары Jeløya-ның оңтүстік бөлігінде орналасқан – Moss Glassverk және Moss Verft. Moss Glassverk 1898 жылдан 1999 жылға дейін шыны ыдыстар өндірді. Moss Verft – 1870 жылы құрылған, 1987 жылға дейін кеме жасаумен айналысқан кеме жасаушылық кәсіпорын, тарихи тұрғыдан муниципалитеттегі ең ірі жұмыс берушілердің бірі болды. Бұл аймақтар қазірде қымбат пәтерлер мен өнеркәсіптен кейінгі бизнестерге айналып жатыр. Jeløya бүгінде өз жағажайларымен, табиғатымен, қайықтармен толы портымен және атақты асханасы бар Refsnes Gods қонақ үйімен танымал. Jeløya-да Grønli gård және Kubberød gård сияқты шаруа қожалықтары бар. Torderød gård қазір Мосс муниципалитетіне тиесілі, жаз айларында экскурсиялар ұйымдастырылады. Grimsrød gård бірнеше жыл бойы Эдвард Мунктің үйі болды. Roed gård өнер және мәдениет орталығы ретінде құрылды. Alby gård Норвегиядағы ең танымал галереялардың бірі – Galleri F 15 орналасқан жер.