Кіріспе
Бергендегі футбол стадионы, Норвегия
Бранн стадионы – Норвегияның Берген қаласында орналасқан футбол стадионы. Ол 1919 жылы салынған және содан бері Бранн футбол клубының үй стадионы болып табылады. Стадион қала орталығынан оңтүстікке қарай, Ульрикен тауының етегінде орналасқан. Рекордтық көрермен саны 1961 жылдың 1 қазанында, Бранн кубок жартылай финалында Фредрикстад командасын қабылдағанда 24 800 адамды құрады. Лигадағы рекордтық саны 1978 жылы Лиллестрём командасын қабылдағанда 23 900 көрерменді құрады. 2009 жылғы мәліметтер бойынша, Бранн стадионының сыйымдылығы 17 317 орынды құрайды. Сыйымдылығын 20 000-нан астам орынға жеткізу мақсатында реконструкция жобасы жүргізіліп жатыр, бірақ ол уақытша тоқтатылған. Бранн стадионы Норвегиядағы үшінші ең үлкен сыйымдылыққа ие. Бранн стадионының 49% үлесі Бранн клубына, ал 51% үлесі Stor Bergen Boligbyggelag компаниясына тиесілі болған. Алайда, жергілікті патриотизмнің иесі ретінде Stor Bergen Boligbyggelag компаниясы стадионның реконструкциясының нәтижесінде артқан құнына қарамастан, акцияларын Бранн клубына олар сатып алған сомаға сатты (2006 жылдың желтоқсаны).
Тарих
Бранн стадионының тарихы спорт комитетінің мүшесі және Бранн клубының негізін қалаушылардың бірі Кристен К. Гранмен басталады. 1917 жылы Бранн клубының Арстад ауданындағы Фридаленде жаңа стадион салу идеясы оның ойынан туды. Оның ұсынысы бастапқыда күмәнмен қабылданды, бірақ ол клуб үшін осы жобаны іске асыруға бекінді және қажетті қаражатты алуға кірісті. Дәстүр бойынша, 1917 жылғы Норвегия кубогының финалында Бранн пен Сарпсборг командалары арасындағы матч алдындағы қайырымдылық көмегі жерді сатып алуға қажетті соңғы қаржыны қамтамасыз етті. Құрылыс келесі жылы басталды және 1919 жылдың 25 мамырында стадион Бранн мен Норвегия құрама командасы арасындағы матчпен салтанатты түрде ашылды. Алғашқыда стадионда жүгіру жолдары және алаңның әр жағында террасалар болды, ал батыс және «Сағат аяғы» бөліктері дамытылмаған күйде қалды. Клуб үйі оңтүстік жақтағы алаңның ортасы тұрды. 1930 жылдары клуб үйі басқа жерге көшіріліп, қазіргі Бас трибуна салынды. Бастапқыда ол алаңның толық ұзындығын қамтымады. Жылдар өте келе ол екі басында кеңейтілді, әр кеңейтудің дизайны ерекшеленді. Нәтижесінде бүгінгі трибунаның сыртқы түрі біртекті емес. Орталық бөлігінде туннельдің үстінде орналасқан құрметті орын – «Бранн балкон» (Brannaltanen) бар. Солтүстік жағы 1978 жылы қайта жаңартылды, бастапқы террасалардың артына шатыры бар қабат қосылды. Трибунаның төменгі бөлігінде 3000 тұрған көрерменге арналған орын болды, ол «Store Stå» (Ұлы трибуна) деп аталды. Бұл жердегі жанкүйерлер, клубтың ең сергек қолдаушылары, керемет атмосфера жасады. Жоғарғы қабатта 2620 орындық бар. Umbro 2002 жылы клубтың формасын жасаушы болғанда трибунаның атау құқығын сатып алды. 2006 жылдың қарашасында солтүстік трибуна жаңа, толық орындықтармен және жақсартылған VIP-бөлмелермен жабдықталған жаңа трибунаның құрылысы үшін бұзылды. 1989 жылғы Хиллсборо трагедиясынан және одан кейінгі Тейлор есебінен кейін Еуропадағы футбол клубтары стадиондарын толық орындықтармен жабдықтауға көшті. Норвегиялық клубтар, мысалы, ағылшын клубтары сияқты үлкен қысымды сезінбесе де, Чемпиондар лигасы және УЕФА кубогы сияқты құрлықтық жарыстардың талаптары олардың ойындарында толық орындықтар болуын қажет етті. Бранн Еуропалық жарыстарға қатысқанда, үй матчтарын азайтылған сыйымдылықпен өткізуге мәжбүр болды. Соңында, Норвегия футбол қауымдастығы да отандық лигада орындықтарсыз көрермендерге шектеулер қоя бастады. 1990 жылдардың соңында стадионды жаңғырту бойынша ірі жоспарлар жасалды (олар клубты ауыр қарызға батырды). 1997 жылы Бас трибунаның соңғы кеңейтуі аяқталып, оның сыйымдылығы 4339 орынға жетті. Келесі жылы батыс жағында 3892 орындық Frydenbø Stand трибунасы салынды. Бұрын «Сағат аяғы» деп аталған шығыс трибунасы толық орындықтармен жабдықталған трибунаға айналдырылды және «BT» трибунасы деп аталды. Қазіргі уақытта солтүстік жағында жаңа трибунаның құрылысы жүріп жатыр. 2012 жылы Норвегиялық футболшылар қауымдастығының команда капитантары арасында жүргізген сауалнама бойынша Бранн стадионы лига стадиондары арасында сегізінші орынды иеленді, бірден беске дейінгі шкалада 3,47 балл жинады.
Since the Hillsborough disaster in 1989 and the ensuing Taylor Report, football clubs in Europe have been converting their stadiums to all seaters, and although Norwegian clubs have not felt the same pressure as, for example, English clubs, they have been hampered by the fact that continental competitions such as the Champions League and UEFA Cup demand that their games be all seaters. Whenever Brann have entered European competitions, home games have had to be played with a reduced capacity. Eventually, the Football Association of Norway also began to impose restrictions on non seated attendance in the domestic league. At the end of the 1990s major plans were drawn up for the modernization of the stadium (plans which ultimately left the club heavily indebted). In 1997, the final expansion of the Main Stand was completed, putting its capacity at 4,339. The Frydenbø Stand seating 3,892 was built at the west end the following year. The Eastern stand formerly known as the Clock End has been redeveloped into an all seated stand, which has been given the name The BT stand. At present, a new stand at the northern end is being developed. In a 2012 survey carried out by the Norwegian Players' Association among away team captains, Brann Stadion was ranked eighth amongst league stadiums, with a score of 3.47 on a scale from one to five.
Кеңейту
2001 жылы «Бранн» стадионын жаңартуға немесе жаңа стадион салуға тура келетіні анық болды. «Бранн» стадионы әлі де шамамен 20 000 көрерменді қабылдай алатын, бірақ отырмаған жанкүйерлерге қатысты қатаң талаптар терассаның сыйымдылығын жыл сайын азайтып отырды. «Фриденбо» трибунасынан басқа, стадионның көп бөлігі ескірген еді, сондықтан көптеген адамдар ескі стадион орнынан мүлдем жаңа арена салуды ұсынды. Шешім қабылдау кезеңінде «Бранн» 2004 жылы «Сағат аяғында» уақытша трибуналар орнатып, отыру орындарының санын арттыруға мәжбүр болды. Сонымен қатар, «Фриденбо» трибунасына 160 орын қосылды, осылайша орын саны 12 211-ге жетті. Стадионның жалпы сыйымдылығы 17 500 көрерменге дейін шектелді. Ақырында, сынға ұшырағанмен, «Бранн» өзінің бастапқы стадионында қалуға шешім қабылдады және 2008 жылға дейін үш жаңа трибуна салуды жоспарлады. «Сағат аяғы», ресми түрде «BT» трибунасы деп аталады, 2006 жылдың 16 мамырында «Бранн» пен «Тромсё» командаларының ойынында ашылды. 3 200 жаңа орындық және 500 тұруға арналған орынмен стадионның сыйымдылығы 18 500-ден асты. Соңғы бұрыш аяқталғаннан кейін «BT» трибунасының сыйымдылығы 6 000 көрерменге жетеді. «Тромсёға» қарсы өткен ойын кезінде «BT» трибунасындағы қатарлардағы орындықтардың құлауына байланысты дау туды. Орындықтардың әрбір қатары алюминий рельске бекітілген, ал рельс бетон еденге орнатылған. Көрермендер отыра бастағанда, кейбір бекіткіштер халықтың салмағына шыдамай, сынды. Жаңа «Уэмбли» стадионында орнатылған 90 000 орындықтың дизайны да осыған ұқсас. «Umbro» трибунасы 2006 жылғы маусымның соңында бұзылып, орнына 4 136 орындықтан тұратын жаңа бас трибуна салынды. Бұл трибунада жақсартылған VIP-зоналар, соның ішінде 35 атқарушы ложасы (бас трибуна мен «Сағат аяғы» арасындағы бұрышта сегіз ложа) бар. Оңтүстік трибуна қайта жаңартылғаннан кейін стадионның барлық орындықтары 20 000-нан астам көрерменді қабылдай алады.
Халықаралық матчтар
Бранн стадионы 1933 жылдан бері 17 халықаралық матчқа төңкерілді. Алғашқы матч Уэльс командасына 1–2 есебімен ұтылды, бірақ содан бері Норвегия Бергенде өткен ешқандай ойында жеңіліс көрген жоқ (P17 W12 D4 L1). Стадион 1922, 1930 және 1947 жылдары үш Норвегия кубогы финалына, сондай-ақ 1920 жылы ұлттық жеңіл атлетика чемпионатына ұйымдастырылды.