Кіріспе

Телогендік эфлувиум – шаштың телогендік фазаға (шаш түбіршелерінің тоқырау кезеңіне) ерте кіруінен туындайтын шаштың жұқаруы немесе түсіп кетуімен сипатталатын шаш терісінің бұзылысы. Осы кезеңде телогендік шаштардың түсуі күшейеді, ал қалыпты жағдайда шаштың түсу қарқыны (сыртқы түріне әсер етпейтін) тәулігіне шамамен 125 шашқа жетеді. Шаштың түсуіне әкелуі мүмкін шаш өсу циклының 5 өзгерісі бар: анагендік фазадан бірден шығу, анагендік фазаның кешігуі, қысқа анагендік синдром, телогендік фазадан бірден шығу және телогендік фазаның кешігуі. Анагендік фазадан бірден шығу – түбіршелер анагендік фазаны тастап, ертерек телогендік фазаға өтуге ынталандырылады. Нәтижесі 2-3 айдан кейін көрінеді, телогендік эфлувиумның күшеюімен. Анагендік фазаның кешігуі, көбінесе жүктілікпен байланысты, жүктілік гормондарының әсерінен анагендік фазаның ұзаруын қамтиды, нәтижесінде босанғаннан кейін шаштың кешігіп, бірақ синхронды және көп мөлшерде түсуіне әкеледі. Қысқа анагендік синдром – себебі анықталмаған және тұрақты телогендік шаштың түсуімен, сондай-ақ шаштың ұзын өспеуімен сипатталады. Бұл анагендік фазаның ұзақтығының қысқаруының салдары, яғни кез келген уақытта телогендік шаштардың санының көп болуы және созылмалы телогендік эфлувиумның көп жағдайларына себеп болады. Телогендік фазадан бірден шығу әдетте дәрілік препараттардың әсерінен телогендік фазаның қысқаруы кезінде пайда болады, бұл түбіршелердің анагендік фазаға ерте қайта кіруіне және клуб тәрізді (телогендік) шаштардың жаппай түсуіне әкеледі. Миноксидил сияқты препараттар телогендік фазадан бірден шығуды жеделдетеді. Телогендік фазаның кешігуі ұзаққа созылған телогендік фазаны және одан кейін анагендік фазаға кешігіп ауысуды қамтиды. Бұл кейде жануарларда маусымдық шаштың түсуіне себеп болады. Сонымен қатар, бұл адамдарда маусымдық шаштың түсуіне де жауапты болуы мүмкін. Эмоционалдық немесе физиологиялық стресс шаш өсу циклының қалыпты өтуін бұзуы мүмкін және бұл бұзылысқа әкелуі мүмкін, оның себептеріне тамақтану бұзылыстары, қатаң диеталар, жүктілік және босану, созылмалы аурулар, ірі хирургиялық операциялар, анемия, ауыр эмоционалдық бұзылыстар, гипотиреоз және дәрі-дәрмектер жатады. Диагнозды растау үшін жүргізілетін диагностикалық тесттерге трихограмма, трихоскопия және биопсия кіреді. Гистологиялық зерттеулерде дермада телогендік шаш түбіршелері, эфлувиум кезінде аздап қабыну және альпеция тоталис кезінде тығыз перибульбар лимфоциттік инфильтрат көрінеді. Д витамині деңгейі шаш өсу циклының қалыпты жүруіне де әсер етеді. Көптеген жаңа косметикалық емдер туралы хабарланды, олардың ішінде стемоксидин, ниоксин, миноксидил және келесі технологиялық комбинация: кофеин, ниацинамид, пантенол, диметикон және акрилат полимері (CNPDA). Бұл емдеу шаш терісіндегі жеке шаш талшықтарының диаметрін 2-5 мкм-ға дейін арттырады, нәтижесінде әрбір шаштың көлденең қимасының ауданы шамамен 10%-ға ұлғаяды. Сонымен қатар, CNPDA арқылы қалыңдатылған шаштар қалың талшықтардың механикалық қасиеттерінің өзгеруін де көрсетеді: иілгіштігінің/серпімділігінің артуы және сынбай күштің әсеріне төтеп беру қабілетінің жоғарылауы.