Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Автоматты таксографиялық қоршау
| аты = Caiques
| сурет = Black headed Parrot (Pionites melanocephalus)3.jpg
| сурет жазуы = Қара баслы тотық (Pionites melanocephalus)
| таксон = Pionites
| автор = Heine, 1890
| типтік түрі = Psittacus melanocephalus
| типтік түрі авторы = Linnaeus, 1758
| бөлініс қатарлары = Түрлер
| бөлініс = Pionites melanocephalus
Pionites leucogaster
Pionites xanthomerius
Pionites xanthurus) — Оңтүстік Америкадағы Амазонка бассейніне ендемик тотықтардың Pionites туысына жататын төрт түрінің тобы.
Automatic taxobox
| name = Caiques
| image = Black headed Parrot (Pionites melanocephalus)3. jpg
| image caption = Black headed parrot (Pionites melanocephalus)
| taxon = Pionites
| authority = Heine, 1890
| type species = Psittacus melanocephalus
| type species authority = Linnaeus, 1758
| subdivision ranks = Species
| subdivision =
Pionites melanocephalus
Pionites leucogaster
Pionites xanthomerius
Pionites xanthurus) refers to a group of four species of parrots in the genus Pionites endemic to the Amazon Basin in South America.
Атауы
"Каик" термині көбінесе құс шаруашылығында қолданылады, ал орнитологтар оларды әдетте "қара бас тотық" және "ақ кеуде тотық" деп атайды (кейде олар жасыл сан тотық, сары құйрық тотық және қара аяқ тотық деп бөлінетін үш түрге жіктеледі). Бұрын оларды "жеті түсті попугай" деп атаған. Олар салыстырмалы түрде кішкентай және денелі, қысқа, төртбұрышты құйрығы және жарқын түстерге ие; мүмкін, осы себепті олар сипаттамасы ұқсас түрік кемесінің атына байланысты "каик" деп аталған.
The term "caique" is primarily used in aviculture, with ornithologists typically referring to them as the "black headed parrot" and "white bellied parrot" (which is sometimes further split into three separate species green thighed parrot, yellow tailed parrot and black legged parrot) to describe the nominal species. They have historically been called the “seven colored parrot”. They are relatively small and stocky, with a short, square tail and bright colors; this may be why they are referred to as “caique” based on the term for a similarly described Turkish vessel.
Сипаттама
Екі негізгі номиналды түрді қара басты каиктің қара бас бөлігінен жақсы ажыратуға болады; екеуінің де ақ "қарын" бөлігі бар. Олардың салмағы әдетте 150–170 граммды құрайды, соның ішінде ақ қарны бар түрдің салмағы ауыррақ және ірілеу болады. Олар 40 жылға дейін өмір сүре алады, бірақ тұтқындық жағдайында мұндай ұзақ өмір сүру сирек кездеседі.
The two primary nominal species are best distinguished by the black headed caique's black crown; both have white “bellies”. Their typical weight is 150–170 grams, with the white bellied species being the larger and heavier of the two nominal species. They can live up to 40 years, but this is not common in captivity.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Қара бас қаик Амазонка өзенінің солтүстігінде, ал ақ қарны қаик оңтүстігінде табалады; екі ареалдың үлкен бөлігі үстіне түседі. Олар өнімді будандар тудыра алады, бірақ бұл жабайы табиғатта сирек кездеседі, ал тұтқындықта жиі болады. Олар көбінесе орманды аймақтарды ұнатады және жемістер мен тұқымдармен қоректенеді. Қаиктер көбінесе ағаштардың жоғары жағында тіршілік етеді, көп уақытын тамақ іздеуге және ойын-сауыққа арнайды.
The black headed caique is found north of the Amazon River, and the white bellied caique south; there is a large area of overlap between ranges. They can produce fertile hybrids, but this is not common in the wild as it is in captivity. They generally prefer forested areas and subsist on fruit and seeds. Caiques are generally canopy dwellers, spending most of their time in the tops of trees, foraging and playing.
Егемендік және экология
Бұл тотықтар орман шеттерінде және екінші деңгейлі ормандарда кездеседі. Олар әдетте орман қапталының жоғары жағында азықтанады, бірақ орман шеттерінде төменде де табады. Топтың кем дегенде екі мүшесі тамақтану кезінде күзетшілік қызмет атқарады. Олар тұтқындалғанда жәндіктерді жейді. Түріне және орналасқан жеріне байланысты, қазаннан мамыр айына дейін жылдың әртүрлі мезгілдерінде көбейе алады. Қайықтар – биікке орналасқан ұя салатын құстар және үйірліп қыстайды. Олар қауіпке қарсы қорғану кезінде ұсақ мал сияқты мінез-құлық көрсетеді. Бұл олардың басқа тотықтармен салыстырғанда өзіне сенімді болуын түсіндіруге көмектеседі. Қайықтар жыртқыштарға қарсы жедел түрде қорғаныс комитеттерін құратыны белгілі. Топтың саны әдетте 10-нан 30-ға дейін жетеді. Тамбопата ұлттық қорығындағы ақбелді қайықтар геофагиямен айналысатыны байқалған. Ақбелді тотықтар түрі Боливия, Бразилия және Перудегі Амазонка өзенінің оңтүстігіндегі ылғалды ормандар мен орманды жерлерде таралған. Олар өте кең таралған және Перудегі Ману ұлттық паркі мен Тамбопата-Кандамо, Кристалино мемлекеттік паркі (Альта Флорестаның жанында), Бразилиядағы Сингу ұлттық паркі мен Амазония ұлттық паркі және Боливиядағы Мадиди ұлттық паркі сияқты көптеген қорғалған аумақтарда оңай көрінеді. Қарабас тотық Амазонка өзенінің солтүстігінде және Укаяли өзенінің батысында, Бразилия, Боливияның солтүстігі, Колумбия, Эквадор, Француз Гвианасы, Гайана, Перу, Суринам және Венесуэлада орманды жерлерде (әсіресе ылғалды жерлерде) және жақын орманды жерлерде кездеседі. Олар жалпы алғанда кең таралған және таралу аймағындағы көптеген қорғалған аумақтарда кездеседі. Қайықтардың қозғалудың ерекше тәсілдері бар. Олар «серфинг» (төменде сипатталған), «секіру» (қуанғанда немесе ұшпай тез қозғалғанда) және «сырғанау» (көбінесе жылдам, кері бағытта) жасайды. Олар қанаттарын жылдам қозғайды, бұл қанат астындағы қызыл-қоңыр дақты көрсетеді, бұл бір-бірімен немесе басқа жануарлармен байланысу үшін болуы мүмкін. Олар әртүрлі «ысқырық» дыбыстар шығарады; кейбіреулері сақтандыруды, ал енді біреулері қызығушылықты білдіреді. Ішімдік ішкенде тыныш сырғанап жүреді. Кенеттен қорқыту ортадағы барлық қайықтардың бастамашыға қарамастан, кездейсоқ бағытта ұшып кетуіне себеп болады. Қарабас тотығының байланыс шақыруы – түтін детекторындағы разрядталған батареяға ұқсас дыбыс. Күшті қозғанда, қайықтар көздің қарамағын тарылтады және жарқыратады, бұл олардың эмоционалдық күйін анық көрсетеді. Көздері тарылып немесе жарқырап тұрғанда шабуылдап, тістейді. Қайықтар өте дауысты және қатты зақым келтіретін тістеуге қабілетті. Қайықтардың қанат қауырсындары ұшу кезінде ерекше шу шығарады.
These parrots are found in the edges of forests and secondary growth forests. They usually forage on at higher levels in the canopy, although can also be found lower at forest edges. At least two members of the flock act as sentries during feeding time. Their diet consists of flowers, fruit, pulp, and seeds, although in captivity they are known to eat insects. Depending on the species and the location, they can breed from October to May at various times of the year. Caiques are high nesting cavity birds and roost communally. They exhibit pack like behavior when defending against threats. This may help to explain their relative self confidence, compared to other parrots. Caiques are also known to form ad hoc defensive committees in response to predators. The number of the flock is usually around 10 to 30 individuals. White bellied caiques in the Tambopata National Reserve have been observed to be geophagous. The species of the white bellied parrot complex is found in humid forest and wooded habitats in the Amazon south of the Amazon River in Bolivia, Brazil, and Peru. It is generally fairly common throughout its range and is easily seen in a wide range of protected areas, such as the Manú National Park and Tambopata Candamo in Peru, Cristalino State Park (near Alta Floresta), Xingu National Park and Amazônia National Park in Brazil, and Madidi National Park in Bolivia. The black headed parrot is found in forest (especially, but not exclusively, humid) and nearby wooded habitats in the Amazon north of the Amazon River and west of the Ucayali River in Brazil, northern Bolivia, Colombia, Ecuador, French Guiana, Guyana, Peru, Suriname, and Venezuela. It is generally fairly common and occurs in many protected areas throughout its range. Caiques have a few unique ways of moving. They “surf” (described below), “hop” (when excited or to move quickly without flying), and “shuffle” (often in a rapid, backwards direction). They flip their wings rapidly, which exposes their red/orange patch under the wing, to potentially communicate to one another or other animals. They make different types of “purring” noises; some express wariness, others interest. They purr quietly when enjoying a drink. A startle call causes all caiques in the vicinity to take flight in random directions regardless of the initiator. A sound resembling a dead battery on a smoke detector is the typical contact call for the Black headed Parrot. When highly stimulated, caiques pin and flash their pupils, making their emotional state obvious. They are likely to attack and bite when displaying pinning and/or flashing eyes. Caiques are highly vocal and can inflict severely damaging bites. Caiques' wing feathers produce a distinctive whirring sound in flight.
Құс шаруашылығы
Кейктер құс шаруашылығында күннен-күнге танымал болып келеді. Көбінесе кездесетін түрі – қара баслы кейк, себебі ол тұтқындықта алғаш рет көбейтілген, бірақ ақ кеуделі кейктің танымалдығы да жылдам өсуде. Жақсы тәрбиеленген кейктер адамдармен жақын қарым-қатынас орнатып, ойнақы және белсенді құстар ретінде танымал, олар ойыншықтармен ойнауды және арқаларына жатып алуды ұнатады. Осы құстар кейде басқа кейктермен әлдеқандай төбелес сияқты ойын жасап, арқаларына ауыратын сирек кездесетін мінез-құлық көрсетеді – бұл жағдай кейде "күрес" деп аталады. Олар ұшуда аса шебер емес, қысқа ғана қашықтықтан кейін шаршап, дем ала алмай қалады. Басқа құстармен салыстырғанда ауада ұшу кезінде де қимылдары баяу және ұқыпсыз болады. Көбінесе олар жүруді, секіруді, көтерілуді, басқа жануарлардың арқасына мініп жүруді немесе көлік құралы ретінде секіруді артық көреді. Олар өте мықты аяқтары мен тізелері бар тамаша альпинисттер. Кейктерде "серфинг" деп аталатын ерекше мінез-құлық бар, онда құс бетін, қанаттарын және кеудесін жақын маңдағы жұмсақ затқа (мысалы, кілемше, сүлгі, жастық, ұсатылған қағаз, перделер немесе адам шашы) күшпен сүртіп, өзін тарту үшін тұмсығын пайдаланады. Құс дірілдеп қозғалып, бірнеше рет айналып түсуі мүмкін. Бұл мінез-құлық тазалану немесе жуыну әрекеті деп саналады және жасқа немесе жынысқа қарамастан кездеседі. Табиғатта кейктер осы үшін ылғал жапырақтарды пайдаланады. Тұтқындықта кейктер үш жасқа толмастан көбейе алады. Олар әдетте төрт жұмыртқа туады, олардың инкубациясы 24-27 күнге созылады. Көптеген жұптар төрт балапанды да өсіруге тырысады, бірақ көбінесе соңғы туған балапан қолмен күтімге алынбаса немесе ата-аналар бірлесіп баға алмаса, тірі қалмайды. Балапандар екі ата-анасымен қоректенеді және шамамен 70-75 күнге дейін ұяда қалады. Ата-аналар балаларына қатты сүйіспеншілікпен қарады және балапандар ұшып кеткеннен кейін олар әр түнде ата-аналарымен бірге ұяға оралып, отбасы бірлесіп ұйықтайды.
Caiques are growing in popularity in aviculture. The more commonly found species is the black headed caique since it was introduced first in captivity, but the white bellied caique's popularity is growing rapidly. Well raised caiques bond well with humans and have a reputation as playful and energetic birds that enjoy playing with toys and lying on their backs. These birds sometimes perform a behavior unusual for avian species in which they roll over on their backs in apparent play fighting with other caiques—sometimes called "wrestling". They are not particularly good flyers, becoming tired and winded after only a short distance. They also tend to be clumsy and slow in the air compared to other birds. They often prefer to walk, jump, climb, ride other animals' backs, or hop as a mode of transportation. They are excellent climbers, with very strong feet and legs. Caiques also exhibit a unique behavior known as "surfing", where the bird will vigorously rub its face, wings and chest against any nearby soft item (e. g. carpets, towels, cushions, crumpled paper, curtains or human hair) while using its beak to pull itself along. The bird will display jerky movements and may roll over several times. This behavior is thought to be a cleaning or bathing motion and occurs regardless of age or sex. In the wild, caiques use wet leaves for this behavior. In captivity caiques are capable of breeding at under three years of age. They typically lay a clutch of four eggs, with incubation taking between 24 and 27 days. Most pairs will struggle to raise all four chicks; often the last chick to hatch will not survive unless it is taken for hand rearing or co parenting. Chicks are fed by both parents and remain in the nest box for approximately 70–75 days. Parents can be very affectionate towards their offspring and after the chicks have fledged they will return to the nest box each night with their parents where the family will roost as a group.
Қорғау
Қара бас және ақ қарны бар кайк түрлерінің номинативті түрлері CITES-тің 2-қосымшасында «Тәуекел азаматтығы» санатында тізілген, бірақ түршелері жойылу қаупі жоғарырақ; шындығында, көптеген попугайлар сияқты, деректер жеткіліксіз.
The nominal species of black headed caique and white bellied caique are listed on Appendix 2 of CITES as a species of Least Concern but subspecies are more endangered; in reality, data is insufficient as with many parrots.