Кіріспе

Оңтүстік Ланнаркширдегі қала, Шотландия, Жаңа Зеландияның Марлбороудағы жергілікті аймақ.

Карлюк (/kɑrˈluːk/; Cathair MoLuaig) – Шотландияның Оңтүстік Ланнаркшир аймағындағы, Ланнаркшир ауылдық аймағының ортасында, Ланнарк қаласының солтүстік-батысында және Вишоу қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан қала. Карлюк көбінесе жұмыспен жүретін адамдардың қаласы болып табылады, оның орталығында түрлі шағын дүкендер мен супермаркеттер бар. Брейдуд, Форт, Килнкадзов және Лоу секілді айналасындағы ауылдар Карлюктегі әртүрлі дүкендер мен қызметтермен қамтамасыз етіледі.

Бүгінгі Карл

Карлюк – 13 300 тұрғыны бар Клайдсдейлдің ең ірі қаласы. Ол Клайд өзеніне қарайтын биік жазықта, Ланаркширдің жеміс өсіру аймағының ортасында орналасқан. Қаланың жергілікті маңызы бар сауда орталығы бар, сондай-ақ Глазгомен тікелей теміржол байланысының арқасында соңғы кезделерде үй салу қарқынды дамыды. Қала орталығы тартымды сауда ортасын жасау үшін қайта жобаланды және жұмыс 2006 жылы аяқталды. Клайдсдейлдің ірі жеміс өсірушілеріне жақын болғандықтан, Карлюктің ең ірі жұмыс берушілерінің бірі – «Реншоу Скотт» джем компаниясы, ол зауытына шоколад өңдеу цехын қосты. 2006 жылы қаланың көшелерін жаңарту жобасы аясында Карлюктің ең танымал екі ұлына арналған ескерткіштер аяқталды. Жоғарғы көшенің төменгі бөлігіндегі төсемеде атақты геодезист және картограф, генерал-майор Уильям Ройдің құрметіне Тинто Хилл және Жаңа Зеландиядағы Карлюк сияқты Карлюкке қатысты жерлерге бағытталған жебелермен өрнектелген компас суреті салынды. Ройдің Милтонхедтегі туған жері шағын ескерткіш тақтамен белгіленген (Милтонхед фермасының жанында, Милтон жолының батыс жағында). Доктор Дэниел Рид Ранкин Ранкин алаңында гранитке қашалған қазба жәндіктердің суреттері бар тақташа арқылы еске алынады.

Тарих

1315 жылы Роберт I-нің жарғысында Карлюк "Карнелюк" деп жазылған; әр түрлі кезеңдерде ол Карлоук, Карлоук, Карлук, Карлок, Карлоук және Карлюк түрінде кездеседі. "Кар" немесе "Каер" сөздері бұл жердің биік немесе қорғанысқа қолайлы екенін көрсетеді, ал "Лука" атауы сол атпен белгілі қасиетті тұлғаға немесе ерте христиан қасиеттісі Молуагқа (немесе Луагқа) арналғанын білдіруі мүмкін. Алайда, ең алғашқы шіркеунің Әулие Андрейге арналғанына дәлелдер бар, сондай-ақ "Лука" атауы христиан дінінен бұрын құдай деп есептелген Lugus-тан шыққан болуы ықтимал. 1662 жылы қала Кирктон капитаны Уолтер Локхарт және оның әйеліне Баронияның қаласы ретінде берілді. Карлюк өнеркәсіптік дәуірде дамыды, оның тұрғындары астық ұнтақтау, мақта тоқу, көмір өндіру, кірпіш, шыны, кондитерлік және жеміс-жидек тәттілерін жасаумен айналысты.

Қазіргі күн

Бүгінде Карлуке қаласының халқы 15 000 адамды құрайды және 6 бастауыш мектебі бар. Оңтүстік Ланаркшир кеңесі қаржыландырған £2.35 миллиондық Carluke Streetscape қала орталығын жаңғырту жобасы 2006 жылдың сәуір айында аяқталды. Осының нәтижесінде, көп жылдық жаяу жүргіншілерге арналған аймадан кейін, қаланың Хай-стрит және Гамильтон-стрит көшелерінде жұмыс уақытынан тыс бір бағытты көлік қозғалысына рұқсат берілді. 2008 жылы Карлуке орта мектебі де кеңейтіліп, жаңартылды. 2010 жылы Гамильтон көшесінде, бұрынғы «ескі шеберхана» орнында £1.1 миллиондық жабық ойын-сауық орталығы және «The Bubbles Factory» кафесі салынды және ашылды; 2012 жылы ол «Ұлыбританиядағы ең жақсы ойын орталығы» деп танылды. 2011 жылы Ланарк және Шилдхилл жолдары арасында жаңа Tesco дүкені салынды және ашылды.

Білім

Қазіргі уақытта қалада бес бастауыш мектеп бар: Карлюк бастауыш, Хай Милл бастауыш, Кирктон бастауыш, Кроуфорддайк бастауыш және Сент-Афанасий бастауыш; олардың барлығы қайта құрылу немесе жөндеуден өтуде. Орта білімді Карлюк орта мектебі береді, ол сонымен қатар Лоу ауылы, Брейдуд және Форт елді мекендеріне де қызмет көрсетеді. Карлюк орта мектебі қазіргі орнында қайта салынды, ал Кирктон бастауыш мектебі – қайта құрылған соңғы мектеп болып, 2014 жылы аяқталды. Брейдуд бастауыш мектебі Карлюк қаласының жанында орналасқан. Карлюкте мемлекеттік қаржыландырылатын арнайы білім беретін Виктория паркі мектебі де бар. Бұл мектеп Оңтүстік Ланаркшир кеңесінің бүкіл аумағындағы 3-тен 18 жасқа дейінгі арнайы білім беру қажеттіліктері бар бастауыш және орта мектеп оқушыларына білім береді.

Спорт

Карльюк – Шотландияның батыс футбол лигасының «Карльюк Роверс» ФК командасының үйі. Олар «Джон Камминг» стадионында ойнайды, сондай-ақ «Клайдсайд» далалық хоккей клубы мен Ұлыбританиядағы үздік үш флаг-футбол командасының бірі – «Карльюк Кобрасы» да осы қалада орналасқан. Қалада «Карльюк Тистл» және «Карльюк ФК 35’s» сияқты бірнеше ерлердің әуесқой футбол командалары бар. Жастар деңгейінде «Милтон Роверс», «Карльюк Юнайтед» және «Карльюк Бойз Клуб» командалары бар. Бұл қала ең табысты шотландтық американдық футбол командаларының бірі – «Clydesdale Colts» (3 рет Ұлттық финалға қатысып, бір рет жеңіс тойлады) үйі болған. «Colts» командасын Лекс Карсон мен Харви Гордон құрған. Олардың үйіндегі ойындары «Лох Парк» стадионында өткізілді. Карльюктің регби лигасы командасы – «Карльюк Тайгерс». «Джон Камминг» стадионында 400 метрлік кез келген ауа-райына төтеп бере алатын жеңіл атлетика жолы және 11 ойыншыдан тұратын 3G синтетикалық футбол алаңы бар. Сол жерде орналасқан «Carluke Leisure Centre» құрамына спорт залы, бассейн, денсаулық орталығы, балалар бөлмесі және кофехана кіреді. Карльюкте екі газонды боулинг клубы бар: «Кастлхилл Боулинг Клубы» және «Карльюк Боулинг Клубы». «Кроуфорддайк» бастауыш мектебінің жанында бетонды сыртқы скейтпарк орналасқан, онда ширек құбырлар, мануал алаңшасы және иісті бөлімдер бар.

Көлік

Карльюк М74 тас жолының 8-ші қиылысынан, М8 тас жолының 6-шы қиылысынан 8 миль (13 км) және Камбернольд қаласынан М80 тас жолының 17 миль (27 км) қашықтықта орналасқан. Қала сонымен қатар А73 және А721 тас жолдарының тоғысқан жері болып табылады. Қала Ланарк, Матервелл және Глазгоға жиі тікелей пойыз қатынасынан, сондай-ақ қала орталығынан 10 минуттан кем жерде орналасқан Карльюк теміржол станциясынан Эдинбургке (жексенбі күндерін қоспағанда) екі сағат сайынғы қатынастан пайда көреді. Қала орталығын бірнеше жергілікті тұрғын үйлермен байланыстыратын айналма автобус маршруты бар. Ланарк, Вишоу, Матервелл, Гамильтон және Глазго қалаларына тұрақты автобус қатынастары бар, сондай-ақ Матервеллдің шеткі аймағынан М74, М73 және М8 тас жолдары арқылы Глазгоға сағат сайынғы экспресс автобус та қатынайды.