Кіріспе

Жартылай мөлдір керамикалық құрылыс материалы

Шыны кірпіш, сондай-ақ шыны блок деп аталады, шыныдан жасалған сәулеттік элемент. Шыны блоктарының сыртқы түрі түсі, мөлшері, текстурасы және пішіні бойынша әртүрлі болуы мүмкін. Шыны кірпіштер жарық өткізе білгенмен, көру қабілетін жасырады. Қазіргі заманғы шыны блок 1900 жылдардың басында өндіріс орындарында табиғи жарық беру мақсатында бұрыннан қолданылып келген призмалық жарықтандыру қағидаларынан дамытылды. Бүгінде шыны блоктар қабырғаларда, шатырлардағы терезелерде және тротуардағы шамдарда қолданылады.

Сыртқы келбеті

Шыны блоктарының текстурасы мен түсі мөлдірліктің әртүрлі деңгейлерін қамтамасыз ету үшін өзгеріп отыруы мүмкін. Әртүрлі эффекттер алу үшін шыны суытылғанда оның ішкі кеңістігіне немесе сыртқы бетіне суреттер басылуы мүмкін. Сонымен қатар, қажетті жекелендірілген немесе декоративтік эффект жасау үшін глазурь немесе кіріспелер қосылуы мүмкін.

Стандарттар мен сыныптау

Еуропадағы шыны блоктар Еуропалық стандарт EN1052 2-ге сәйкес өндіріледі. Халықаралық стандарт – ISO TC 160/SG1. Стандарттар өлшемдердегі ауытқулар мен өндіріс кемистіктерін қабылдайды. Блоктар үш санатқа бөлінеді: 1-санат, 2-санат және 3-санат, 1-санат – ең жоғары сапалы санат, оның жобаланған өлшемдерінен және тікбұрыштылығынан рұқсат етілген максималды ауытқу 1 мм құрайды.

Оқшаулау

Шыны кірпіштің R мәні 1,75 мен 1,96 аралығында, термопанель терезелеріне жақын. Жаңа шыны блоктары аргон газымен толтырылып, екі жағының арасына төмен шығарылымды шыны қабаты қойылған, бұл оқшаулағыш (U) мәнін 1,5 Вт/м²·К-қа дейін арттырады, ол үш қабатты терезелердің (1,8 Вт/м²·К) және жетілдірілген рамасы мен жабындары бар арнайы екі қабатты терезелердің (1,2 Вт/м²·К) арасында болады.

Қабырға блоктары

Шыны блоктар сәулет құрылысына жарық беруге және сәндік элемент ретінде қызмет етуге мүмкін, бірақ басқаша көрсетілмесе, қуыс шыны блоктар жүктеме көтермейді. Қуыс қабырға блоктары екі бөлек жартыдан жасалады, ал шыны балқыған күйде екі бөлік біріктіріліп, керітіледі. Соның нәтижесінде шыны блоктардың ішкі жағында жартылай вакуум пайда болады. Ішкі қуыс болғандықтан, қабырғалық шыны блоктарының жүк көтергіш қабілеті кірпіштерге қарағанда төмендеу, сондықтан олар перделік қабырғаларда қолданылады. Шыны блоктардан тұратын қабырғалар, орнатылған каркасқа байланысты шектеледі. Егер металл немесе кірпіштен жасалған каркас болса, қабырғаның максималды ауданы , ал каркассыз қабырғаның максималды ауданы болады. Нью-Йорктегі 48-ші көшедегі 211 нөмірдегі Уильям Лесказ үйі мен кеңсесі 1934 жылы салынды және қаланың қабырға ретінде шыны блоктарды алғаш рет қолданған үйі болып табылады.

Көшеде және жаяу жүргіншілерде жарық беретін шамдар

Еденге арналған шыны блоктар көбінесе бір тұтас бөлік ретінде немесе қабырғалары стандартты қабырға блоктарынан қалың қуыс шыны блоктар түрінде жасалады. Бұл блоктар әдетте күшейтілген бетон торға құйылады немесе металл каркасқа орнатылады, соның арқасында бірнеше блокты біріктіріп, жертөлелер мен төбелердегі ашық жерлерді жауып, люкстер жасауға болады. Қабырғаға арналған шыны блоктарды еденге қолдануға болмайды, себебі олардың өндіріс технологиясы жүктемеге төзуге мүмкіндік бермейді.

Құрылыс әдістері

Шыны қабырға блоктары бірнеше әдіспен толық қабырғалар құру үшін бекітіледі. Ең көп қолданылатын құрылыс әдісі – жоба архитекторының немесе блок өндірушісінің ұсынымына сәйкес, портланд цемент негізіндегі ерітіндіге блоктарды төсеу және ерітіндінің ішіне болат арматура орнату. Басқа құрылыс әдістеріне авторлық құқықтары бар жүйелер жатады, онда ерітінді ағаш немесе ПВХ профильдермен алмастырылады.

Қару мен вандалдарға қарсы қорғаныш

Оқтан және қиратудан қорғалған блоктар көбінесе қатты шыныдан жасалған немесе тротуар тастарына ұқсас, өте жуан қабырғалы болады.

Өртке төзімді

Өртке төзімділікті әртүрлі деңгейде бірнеше әдіспен қамтамасыз етуге болады. Стандартты өндірістегі қуыс қабырға блогы өртке төзімділік қасиетімен көп емес; алайда, қабырғалары қалыңдатылған арнайы қуыс блоктарды пайдалану арқылы немесе өндіріс кезінде блоктың екі жартысының арасына арнайы өртке төзімді материал қосу арқылы төзімділік жақсартылады. Көзілдірік блоктарын өндіретін кейбір компаниялар екі көзілдірік блокты желіммен біріктіретін әдіс әзірледі, нәтижесінде 160 мм (6½") қалыңдығы бар, өртке төзімділігі күшейтілген блоктар шығарылады. Өртке төзімді көзілдірік блок қабырғаларын орнату кезінде блок өндірушінің ұсынымдарын сақтау маңызды, себебі ерекше құрылыс техникасын қолданбаса, қабырға қажетті өртке төзімділік деңгейіне жете алмайды.

Газбен оқшауланған

Шыны блоктарын өндірудегі соңғы жаңалық – шыны қабырға блоктарының ішіне аргон газын салу. Өндіріс процесіндегі осы жетістік, жылуды сақтау қасиеттерін едәуір жақсартатын шыны блоктарды жасауға мүмкіндік берді.

Түсті

Кейбір қуыс шыны қабырға блоктары түрлі түсті нұсқаларда қол жетімді. Бұл түсті нұсқалар екі санатқа бөлінеді. Бірінші түрі ультракүлгін сәулеге (UV) төзімді түсті шыныдан жасалған және стандартты мөлдір шыны блоктары қолданылатын жерлерде де қолданылуы мүмкін. Екінші түрінде бояу немесе мөлдір бояу сияқты түсті материал блоктардың ішіне құйылып, тұрақты жабын түзеді, бұл түсті шынымен мүмкін емес, жарқын түстерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Дегенмен, түсті жабын ультракүлгін сәулеге төзімді болмауы мүмкін және уақыт өте келе күннің күшті сәулесінде солғын тануы мүмкін, сондықтан ол барлық жерлерге де қолайлы болмауы ықтимал.

Құсбақа

Қазіргі заманғы шыны кірпіштерге дейін ХІХ ғасырдың соңында Falconnier Hollow Glass Bricks пайда болды. Falconnier кірпіштері әртүрлі түстердегі қуыс шыны кірпіштер болатын және шыны балқығанда қалыптарда жасалған. Оларды қабырғалар мен шатырлар үшін қолдануға болады, ал кірпіштер сым мен цемент арқылы біріктірілген. Falconnier шыны кірпіштерін жылыжай құрылысында пайдалану ұсынылған, себебі шынының температураны өткізбеу қасиеті температураны реттеуге, ал шынының тесіксіздігі ылғалдылықты бақылауға көмектесетін. Олардың тозаңға боялмауы, шаң жинақтамауы және суды ұстамауы туралы айтылған.

Призмалар

Жаяу жолдардағы призмалық жарықтандыруды қолданған күмбез тәрізді шамдар, қазіргі заманғы қуыс шыны кірпіштерге жасалған алғашқы қадамдардың бірі болды. XIX ғасырдың соңында шыны призмалар, отпен жағатын шамдармен (мысалы, жаяу жолдардың астындағы жертөлелер) жарықтандыру қиын немесе қауіпсіз болмайтын кеңістіктерге жарық таратудың танымал әдісіне айналды.