Кіріспе

Жапон тарихының кезеңі (1573–1592)

Теншо (天正) – Генкиден кейін және Бунрокудан бұрынғы жапон тарихының дәуірі (年号). Бұл кезең 1573 жылдың шілдесінен 1592 жылдың желтоқсанына дейін жалғасты. Осы кезеңде билік еткен императорлар – Жапония императоры Огимачи (Огимачи тенно) және император Го Ёдзэй (Го Ёдзэй тенно) болды.

Ераның өзгеруі

1573 жылы Тэншо Ганнен (天正元年): Жаңа дәуір атауы бірнеше аймақтық соғыстарды белгілеу үшін жаратылды. Дәуір атауы қытай классикасы Лаоцзыдан алынған келесі мәтіннен шабыттанды: "Табиғатпен үйлесімде болғандар әлемді дұрыс жолға салады" (清静者為天下正). Тэншо дәуірінің атауын Ода Нобунага ұсынды. Бұрынғы дәуір Генкидің 4-ші жылы, 7-ші айдың 28-і күні аяқталып, жаңа дәуір басталды.

Теншо дәуірінің оқиғалары

Еуропалық күндер 1582 жылдың 4 қазанына дейін Юлиан күнтізбесі бойынша көрсетілген. 1582 жылдың 15 қазанынан бастап күндер Григориан күнтізбесі бойынша берілген. 1573 (Теншо 1, 7-ай): Ашикага Йошиаки сёгун лауазымынан айырылды. Ол шашын қырқып, будда дінінің сангхасының мүшесі болды. Алғашқыда ол Шосан діни есімін алды, бірақ кейін Рей о Ин деп танылды. 1574 (Теншо 2, 1-ай): Эчизен провинциясында секталық көтеріліс болды. 1574 (Теншо 2, 9-ай): Нагасимадағы секталық көтеріліс басылды. 1575 (Теншо 3, 5-ай): Такеда Кацуйори Тотоми провинциясына әскер бастап, Нагашино қамалын қоршады. Токугава қамалды қорғады, ал Токугава Иэясу Ода Нобунагадан көмек сұрады. Жауап ретінде Нобунага мен оның ұлы Нобуттада үлкен күшпен Нагашиноға келді. Нагашино шайқасында Такеда әскері кері шегінуге мәжбүр болды. 1576 (Теншо 4): Такеда Кацуйори Суруга провинциясындағы Фудзи тауының етегіндегі Асама киётине қайта құруға бұйрық берді. Азучи қамалының құрылысы басталды. 1579 (Теншо 7, 5-ай): Азучиде секталық пікірсайыстар өтті. 1579 (Теншо 7, 6-ай): Акечи Мицухиде өзін Танба провинциясының иесі деп жариялады. 1579 (Теншо 7, 10-ай): Ода Нобукацу бірінші Теншо Ига соғысын бастады, ол жеңіліспен аяқталды. 1580 (Теншо 8, 11-ай): Кага провинциясындағы секталық көтеріліс басылды. 1582 (Теншо 10, 6-ай): Хонно-дзи оқиғасы, Ямазаки шайқасы, Киёсу кеңесі. 1582 жылдың 20 ақпаны (Теншо 10, 1-айдың 28-ші күні): Жапондық миссия (Теншо Кен'о Шисецу) Нагасакиден Еуропаға аттанды, ал оның мүшелері 1590 жылға дейін елге оралмады. Бұл тарихи дипломатиялық қадам ерекше жетістікке ие болды. Миссия кейде "Теншо елшілігі" деп аталады, өйткені ол Теншо дәуірінде басталды. Бұл жобаны Батыс Жапонияның үш даймёсы – Омура Сумитада, Отомо Сорин және Арима Харунобу ұйымдастырды. 1583 (Теншо 11, 4-ай): Шидзугатакэ шайқасы. 1584 (Теншо 12, 4-ай): Комаки және Нагакуте шайқасы. 1584 жылдың 10 тамызы (Теншо 12, 7-айдың 15-ші күні): Жапондық миссия (Теншо Кен'о Шисецу) Лиссабонға жетті. 1586 жылдың 17 желтоқсаны (Теншо 14, 11-айдың 7-ші күні): Огимачи билікті немересіне, болашақ император Го Йозеиге тапсырды. Император Го Ханазоно Каншо 5 жылы тақтан бас тарғаннан бері мұндай жағдай болған жоқ. Тақтан бас тартудың сирек болуы елдегі жағдайдың тұрақсыздығына және бұрынғы императорларға арналған тұрақты тұрғын үй мен қаржылық қолдаудың болмауына байланысты. 1586 (Теншо 14, 12-ай): Хидэёшидің кіші қарындасы мен Токугава Иэясу арасында неке қиылысты. 1586 (Теншо 14, 12-ай): Кампаку Тоётоми Хидэёси Дайджо дайджин лауазымына ұсынылды. 1587 (Теншо 15): Теншо цухо деп аталатын алтын және күміс монеталар айналымға енгізілді. Алтын монеталар (Теншо обан) 165 грамм салмаққа ие болды және олардың құны 10 рёға тең болды. 1592 (Теншо 20, 4-ай): Имджин соғысы Бусандзин қамалымен басталды. 1589-1590 жылдары (Чосон патшасы Сонджоның билігінің 23-ші жылы) Хван Юнгил басқаратын дипломатиялық миссия Жапонияға жіберілді. Жосон елшісі Хидэёси қабылдауында болды.

Танымал мәдениетте

Акира Куросаваның "Жеті самурай" классикалық фильмінің оқиғасы Теншоның 15-ші жылында болған оқиғалар негізінде құрылған.