Малазан империясының кітаптары

Кіріспе

Стивен Эриксонның фантастикалық кітаптар сериясы

Малазан құлағандар кітабы /m//ə/'/l//æ//z//ə//n/ – канадалық автор Стивен Эриксон жазған эпикалық фантастикалық романдар сериясы. Ұлыбританиядағы Bantam Books және АҚШ-тағы Tor Books баспаларында жарық көрген серия он томнан тұрады, алғашқысы – Gardens of the Moon (1999), соңғысы – The Crippled God (2011). Эриксонның сериясы мыңдаған жылдар бойы, көптеген континенттерде өмір сүрген көптеген кейіпкерлердің тарихын баяндайды. Оның сюжеті Малазан империясы орналасқан әлемдегі күрделі оқиғалардың тізбегін ұсынады. Бірінші бес романның әрқайсысы дерлік жеке-жеке аяқталады, өзінің негізгі қақтығысын шешеді. Алайда, серияның барлық туындыларында көптеген маңызды кейіпкерлер мен оқиғалар өріліп, оларды біріктіреді. Малазан әлемі Стивен Эриксон мен Иан Камерон Эсслемонт 1980-ші жылдардың басында GURPS роледік ойыны үшін бірлесіп жасаған. 2005 жылы Эсслемонт осы әлемдегі алты томдық жеке сериясын жариялай бастады, ол Night of Knives романымен ашылды. Эсслемонттың кітаптары бөлек сериялық атаумен – Малазан империясының романдары – шығарылса да, Эсслемонт пен Эриксон он алты кітаптық жобаның сюжеті бойынша бірлесіп жұмыс істеді. Эсслемонттың романдары Эриксонның өзімен бірдей канондық және серияның мифологиясының ажырамас бөлігі саналады. Серия кеңінен сыншылардың мақтауына ие болды, оның эпикалық ауқымы, сюжетінің күрделілігі мен кейіпкерлердің бейнесі жоғары бағаланды. Глен Кук (Қара компания) және Стивен Р. Дональдсон (Томас Келісімі туралы хроникалар) сияқты авторлар оны қиялдың шедеврі деп атап, Эриксонды Джозеф Конрад, Генри Джеймс, Уильям Фолкнер және Федор Достоевский сияқты жазушылармен салыстырды.

Орнату

Малазан әлемінің ресми бірыңғай атауы жоқ, бірақ Стивен Эриксон оны әзілмен Ву деп атаған. Малазан әлемі – шар тәрізді. Испан фантастикалық блогына берген сұхбатында Эриксон үйіндегі Малазан әлемінің қолмен салынған нұсқасының фотокөшірме жасауға тым үлкен екенін айтты; алайда, жанкүйерлер жасаған карталар оған жақындап келе жатқанын да жеткізді. Малазан планетасының кем дегенде төрт айы бар. Жер бетінен бір ғана айды көру оңай, және ол жалпы халыққа белгілі, ал қалған үш ай күн сәулесінен үнемі жасырынып жатады. Ертедегі тарихи мәтіндер олардың бұрын көруге оңай болғанын көрсетеді. Әлемнен көрінетін жұлдыздардың ішінде Абисс жолдары мен Ханжар бар.

География

"Түн ортасы" бойынша Малазан әлемінде кем дегенде алты құрлық бар. Дегенмен, "Қызыл күзетшілердің оралуы" еңбектерінде он екі ірі құрлықтың бар екені айтылады. Әлемде "континент", "субконтинент" немесе үлкен арал деген ұғымдардың нақты анықтамасы берілмеген. Малазан әлеміндегі ең үлкен құрлықтың жалпылама атауы жоқ. Бұл құрлықтың шығыс бөлігі (жалпы аумақтың шамамен үштен бірін құрайды) Жеті қала деп белгілі. Бұл аймақ, қалған бөлігінен алып Жағ Оданмен бөлінген. Оның батысында Немил және Периш патшалықтары, ал оңтүстік-батысында зор Шал Морзин империясы жатыр. Жеті қаланың оңтүстігінде Фалари аралдары мен Куон Тали кішкентай құрлығы орналасқан. Куон Тали – Малазан империясының ортасы, ол оның оңтүстік жағалауынан ғимараттармен толы аралда пайда болған. Авалий аралдары оның оңтүстік-батыс жағалауынан шалқары қашықтықта жатыр. Малас аралы мен Корели құрлығын тар Бұрқасын бұғазы бөліп тұрады. Корели – екі субконтиненттен (Фис және Стратем) тұратын үлкен құрлық. Фис көптеген аралдардан және іргелес құрлықтың бір бөлігінен құралған. Аургатт таулары Фис пен Стратем жерлерін бөліп жатыр. Стратем бірнеше түбектерден тұрады, олар "Чаймс теңізі" деп аталатын үлкен шығанақпен бөлінген. Корели мен Куон Талидің оңтүстік-батысында, жүзбелі мұздың кең даласынан өте, кішкентай Жакуруку құрлығы жатыр. Жакуруку – батысында ыстық шөлдер, ал шығысында жасыл жартастармен толы қатал аймақ. Жеті қаланың шығысында және Куон Талидің солтүстік-шығысында, Іздеуші тереңдігі арқылы, Геннабакис құрлығы орналасқан. Геннабакис – солтүстіктен оңтүстікке қарай жүздеген лигаға созылған тар, бірақ ұзын құрлық. Геннабакистің шығысында Геностель архипелагы жатыр, ол бір үлкен аралдан (өзі субконтинент ретінде есептелуге лайық) және көптеген кіші аралдардан тұрады. Одан да шығысқа қарай жеті қаланың батыс жағалауына жақын Кабаль архипелагы орналасқан. Куон Талиден шығысқа қарай және Геннабакистен оңтүстік-шығысқа қарай Ассаил құрлығы жатыр. Бұл екі ерекше аймақтан тұратын ұзын жер: Ассаил (қарсылықтың шексіз мекені саналады) және оңтүстіктегі Баел деп аталатын көбірек өркениетті түбек аймағы. Ассаилдің шығысында, Жеті қаланың батысында және Жакурукудың оңтүстік-батысында Летердің үлкен құрлығы орналасқан, оның аты ең ірі мемлекетінің құрметіне берілген. Жақын жерлерден және Жакуруку маңындағы алып мұздықтардан оқшауланған Летер, Малазанның 14-ші армиясы келгенге дейін басқа елдермен байланысқа түспеген.

There are at least six continents on the Malazan world according to Midnight Tides. However, Return of the Crimson Guard suggests twelve major landmasses exist. The definition of what constitutes a "continent", "subcontinent" or large island in the world has never been firmly defined. The largest continent on the Malazan world has no overall name. This landmass's eastern region (comprising roughly one third of the entire landmass) is known as Seven Cities. This region is separated from the rest of the landmass by the vast Jhag Odhan. To the west of this lies the kingdoms of Nemil and Perish, whilst to the south west lies the substantial Shal Morzinn Empire. South of Seven Cities lies the Falari Isles and the small continent of Quon Tali. Quon Tali is the heartland of the Malazan Empire, which was born on an island just off its southern coast. The island of Drift Avalii is located some distance off its south western coast. The narrow Strait of Storms divides Malaz Island from the continent of Korelri. Korelri is a large landmass comprising two subcontinents, Fist and Stratem. Fist consists of a vast number of islands and a part of the adjacent landmass. The Aurgatt Range divides the lands of Fist from Stratem. Stratem consists of several peninsulas, divided from one another by a large inlet known as the Sea of Chimes. South west of Korelri and Quon Tali, beyond a vast field of floating ice, lies the small island continent of Jacuruku. Jacuruku is a land of harsh extremes, with burning deserts on the western side and verdant jungle on the eastern. East of Seven Cities and north east of Quon Tali, across Seeker's Deep, lies the continent of Genabackis. Genabackis is a narrow but long continent stretching for many hundreds of leagues from north to south. To the east of Genabackis lies the Genostel Archipelago, comprising one large island (itself large enough to be counted as a subcontinent) and many smaller ones. Further east still is the Cabal Archipelago, which may lie closer to the far western coast of Seven Cities. Due east of Quon Tali and south east of Genabackis lies the continent of Assail. This is a long landmass comprising two distinct regions, Assail proper (which is regarded as a land of unrelenting hostility) and a more civilised peninsula area in the south, known as Bael. East of Assail, south of western Seven Cities and south west of Jacuruku, lies the large continent of Lether, named for its largest nation. Isolated from the rest of the world by distance and the immense ice fields near Jacuruku, Lether had little contact with other lands and nations prior to the arrival of the renegade Malazan 14th Army.

Оқу тәртібі

Эриксон мен Эссемонт кітаптарды жарық көрген ретімен оқуға кеңес береді. Tor.com сайты сериядағы оқиғалардың шамамен хронологиялық ретімен құрастырылған оқу тәртібін жариялады, бірақ авторлар оны алғаш рет оқитын адам үшін тиімді деп санамады. 1986 жылы Эриксон мен Эссемонт GURPS жүйесін қабылдады, бұл оны "фантастикалық серия үшін төленген ең ірі гонорарлардың біріне" айналдырды. Иан Камерон Эссемонттың Малазан әлеміндегі тұңғыш жарияланған туындысы – "Түндегі пышақтар" романы 2004 жылы PS Publishing баспасынан лимиттік басылым түрінде, ал 2007 жылы Bantam UK баспасынан көптеп таралатын қатты мұқабамен шықты. Екінші роман, "Қызыл гвардияның қайтысы", 2008 жылы PS Publishing баспасынан лимиттік басылым түрінде, одан кейін Bantam UK баспасынан кең көлемде жарық көрді. Үшінші роман, "Тас иесі", 11 желтоқсан 2010 жылы Ұлыбританияда Bantam, ал 11 мамыр 2011 жылы АҚШ-та TOR баспасынан шықты. Төртінші және бесінші романдар – "Тақтың орбы", "Қан мен сүйек" екеуі де 2012 жылы, ал алтыншы роман "Шабуыл" 2014 жылы жарық көрді. Екі негізгі серияны аяқтағаннан кейін Эриксон мен Эссемонт Малазан әлеміндегі жаңа жобаларын жалғастырды. "Күліп жатқандардың малазан кітабы" сериясының соңғы романдарын жазып болғаннан кейін Эриксон өзінің келесі жобасы – "Харканас трилогиясының" дәстүрлі трилогиялық формада болатынына шешім берді. Ол былай деді: "Егер Малазан сериясы эпикалық фантастика жанрына постмодернистік сынды ұсынса, онда Харканас трилогиясы сындық аспектілерді қамтиды және құрмет көрсетуге баса назар аударады". Трилогияның бірінші романы – "Қараңғылық ұясы" 2012 жылы, ал екінші романы – "Жарқыраған құлау" 2016 жылдың сәуір айында жарық көрді. Үшінші роман – "Көлеңкедегі саяхат" туралы ақпарат жақын арада жарияланады. Ал Эссемонттың "Көтерілу жолы" трилогиясының бірінші романы – "Бишінің зарлы әні" 2016 жылдың ақпан айында жарық көрді. Бір кезде Стивен Эриксон екі автордың Малазан сериясына арналған кең көлемді энциклопедияны бірлесіп жазатынын айтқан, ол негізгі серияның соңғы романынан кейін жарық көруге тиіс еді. Бірақ кейінірек сұхбат бергенде ол RPG 20D тобымен Малазан әлеміне негізделген ойын жасау туралы келіссөздер жүргізіліп жатқанын мәлімдеді. Осылайша, Эриксон мен Эссемонт жасаған карталар мен жазбалар энциклопедияны жариялаудың орнына, бөліп-бөліп немесе кеңейтулер арқылы жарық көреді.

Erikson and Esslemont recommend reading the books in order of publication. Tor. com published a reading order based on the approximate chronological order of events in the series, which the authors did not consider suitable as a reading order for a first time reader. By 1986, when the GURPS system had been adopted by Erikson and Esslemont, making it "among the largest fees ever paid for a fantasy series". Ian Cameron Esslemont's first published Malazan story, the novel Night of Knives, was released as a limited edition by PS Publishing in 2004 and as a mass market hardcover by Bantam UK in 2007. The second novel, Return of the Crimson Guard, was published in 2008, with a limited PS Publishing edition preceding the larger scale Bantam UK release. The third novel, Stonewielder, was released on 11 December 2010 in the UK by Bantam, and 11 May 2011 in the US by TOR. Orb Sceptre Throne and Blood and Bone, the fourth and fifth novels, were both published in 2012, and Assail, the sixth, was published in 2014. After finishing the two main series, Erikson and Esslemont continued on to further projects in the Malazan universe. While writing the last novels in The Malazan Book of the Fallen, Erikson decided that his next project, The Kharkanas Trilogy, would be a "trilogy traditional in form," saying the following:"If the Malazan series emphasized a postmodern critique of the subgenre of epic fantasy, paying subtle homage all the while, the Kharkanas Trilogy subsumes the critical aspects and focuses instead on the homage. "The first novel in the trilogy, Forge of Darkness, was released in 2012, and the second novel, Fall of Light, was released in April 2016. Information on the third novel, Walk in Shadow, is forthcoming. As for Esslemont, the first novel in his Path to Ascendancy trilogy, Dancer's Lament, was released in February 2016. At one point, Steven Erikson indicated that the two authors would collaborate on The Encyclopedia Malaz, an extensive guide to the series, which was to be published following the last novel in the main sequence. In an interview on a later date, however, he mentioned talks underway with an RPG 20D group to produce a game adapted from the Malazan universe, in which case the maps and notes created by Erikson and Esslemont would be released through installments or expansions rather than through the publishing of an encyclopedia.

Құрылымы

Бұл оқиғалар бір сызықты түрде баяндалмаған. Оның орнына бірнеше сюжет желісі бір мезгілде дамиды, ал жеке романдар олардың арасында алға-артқа өтеді. Серия дамыған сайын, осы сюжет желілерінің арасындағы байланыстар көріне бастайды. 2005 жылғы қарашада кітапқа қол қою кезінде Стивен Эриксон Малазан сагасы үш негізгі сюжеттік доғадан тұратындығын растады, оларды үшбұрыштың төбелерімен теңестірді. Бірінші сюжет желісі Геннабакис құрлығында өтеді, онда Малазан империясының әскерлері жергілікті қала-мемлекеттермен үстемдік үшін күреседі. Бұл сюжеттің орталық тұлғасы – элиталық Малазан әскери бөлімі, Бриджбернерлер. Алайда, оқиға дамыған сайын олардың бұрынғы жаулары, Аномандер Рэйк бастаған Тисте Анди және Каладан Брод басқаратын жалдамалы әскерлер де маңызды рөл атқарады. "Ай бақтары" романы Малазандықтардың Даружистан қаласын басып алуға жасаған әрекетін көрсетеді. "Мұз естеліктері", серияда жарық көрген үшінші роман, "Ай бақтарынан" аяқталмаған сюжет желілерін жалғастырады. Қазір заңсыз деп танылған Малазан әскерлері бұрынғы жауларымен бірігіп, Паннион Домин деп аталатын жаңа, ортақ қауіпке қарсы тұрады. "Толл-да-хаунг", серияның сегізінші романы, бірнеше жылдан кейін Генабакиске оралады, Даруджистанға және қазір Қара Корал қаласын басқаратын Тисте Андиге жаңа қауіптер туындайды. Екінші сюжет желісі Жеті қалалар субконтинентінде өтеді және Малазан билігіне қарсы ірі жергілікті көтерілісті бейнелейді. Бұл көтеріліс "Тұман" деп белгілі. "Өлі үйдің қақпалары", серияда жарық көрген екінші роман, осы көтерілістің басталуын көрсетеді және көтерілісшілердің негізгі Малазан әскерін тынымсыз қууына назар аударады. Олар континент бойынша 2400 шақырымнан астам қашықтыққа 40 000-ға жуық босқындарды эскорттайды. Осы қуудың тарихы мен оқиғасының өзі "Иттер тізбегі" деп аталады. Төртінші роман, "Жылбырлар үйі", осы сюжет желісін жаңадан келген Малазандық күштермен – 14-ші армиямен – жалғастырады, олар бүлікшілерге соғыс жариялайды. 14-ші армияның ерлігі оларға "Сүйек аулаушылар" деген лақап атты әкеледі. Үшінші сюжет желісі серияның бесінші кітабы "Түннің толқындарымен" таныстырылды. Бұл роман бұрын белгісіз құрлықта екі ұлтты – Тисте Эдурдың біріккен тайпаларын және Летер империясын – көрсетеді, олардың арасындағы шиеленіс күшейеді және ашық соғысқа ұшырайды. Романның оқиғалары бұрынғы кітаптармен бір уақытта өтеді, ал оқиғалар төртінші томдағы кейіпкердің өзінің жолдастарына айтып берген естеліктер арқылы баяндалады (дегенмен, романның өзі дәстүрлі үшінші тұлғада жазылған). Алтыншы кітап, "Сүйек аулаушылар", барлық үш сюжет желісін біріктіреді. Енді татуластырылған Малазан армиясы Генабакистен Жеті қалаға келіп, көтерілісті түпкілікті жеңуге көмектеседі. Сонымен қатар, жаңадан құрылған Летери империясының флоттары дүние жүзі бойынша өздерінің өлмейтін императорымен шайқасуға лайықты жауынгерлерді іздестіріп, Малазан империясының элементтерінің жаулығын қоздырады. Жетінші роман, "Жегін жинаушының дауыл", Малазанның 14-ші армиясы Летерге келіп, шайқасты Летерий отанына әкеледі. Тоғызыншы және оныншы романдар, "Түстердің шаңы" және "Ақсақ Құдай", Летхер құрлығында оқиға желісін жалғастырады және 14-ші армияның Летхер халқын сәтті "бостандыққа шығарғаннан" кейінгі іс-әрекеттерін, сондай-ақ К'Чейн Че'Малле және Форкрул Ассаил түрлерінің оралғандығы туралы аянды көрсетеді. 14-ші армия Мүгедек Құдайдың келтірген зиянымен күресіп, оның урандарды улауға және Бэрнді оятуға жасаған әрекеттерін тоқтатуға тырысады. Иан Камерон Эсслемонттың романдары "Малазан империясының романдары" деп аталады, бірақ олар Малазанның құлағандар кітабының бір бөлігі емес. Олар негізінен Малазан империясы, оның ішкі саясаты және Эриксонның романдарында екінші рөлде ойнайтын кейіпкерлер туралы айтады. Оның алғашқы романы "Бейіт түнінде" император Келланведті өлтірген түндегі Малаз қаласындағы оқиғаларды баяндайды. Екіншісі, "Қызыл гвардияның оралуы", "Сүйек аулаушылар" оқиғасынан кейін Генабаккан, Корелли және Жеті қалалар науқанының жойқын шығындарынан Малазан империясының құлдырауын зерттейді. Эсслемонттың үшінші романы "Тас ұстаушы", серияда алғаш рет Корелри құрлығындағы оқиғаларды зерттейді және жиі айтылатын, бірақ сирек көрінетін Греймен кейіпкеріне назар аударады. Төртінші роман, "Шар, жезден жасалған тақ", Эриксонның "Толл-да-хаунг" романынан кейін тағы да Генабакиске оралады және Эриксонның романдарында көрінген бірнеше танымал кейіпкерлерді қамтиды. Эсслемонттың бесінші романы, "Қан мен сүйек"...

The series is not told in a linear fashion. Instead, several storylines progress simultaneously, with the individual novels moving backwards and forwards between them. As the series progresses, links between these storylines become more readily apparent. During a book signing in November 2005, Steven Erikson confirmed that the Malazan saga consists of three major story arcs, equating them to the points of a triangle. The first plotline takes place on the continent of Genabackis where armies of the Malazan Empire are battling the native city states for dominance. An elite Malazan military unit, the Bridgeburners, is the focus for this storyline, although as it proceeds their erstwhile enemies, the Tiste Andii led by Anomander Rake and the mercenaries commanded by Warlord Caladan Brood, also become prominent. The novel Gardens of the Moon depicts an attempt by the Malazans to seize control of the city of Darujhistan. Memories of Ice, the third novel released in the sequence, continues the unresolved plot threads from Gardens of the Moon by having the now outlawed Malazan armies uniting with their former enemies to confront a new, mutual threat known as the Pannion Domin. Toll the Hounds, the eighth novel in the series, revisits Genabackis some years later as new threats arise to Darujhistan and the Tiste Andii who now control the city of Black Coral. The second plotline takes place on the subcontinent of Seven Cities and depicts a major native uprising against Malazan rule. This rebellion is known as 'the Whirlwind'. The second novel released in the sequence, Deadhouse Gates, shows the outbreak of this rebellion and focuses on the rebels' relentless pursuit of the main Malazan army as it escorts some 40,000 refugees more than 1,500 miles (2,400 km) across the continent. The story of the pursuit, and the event itself, is referred to as the Chain of Dogs. The fourth novel, House of Chains, sees the continuation of this storyline with newly arrived Malazan reinforcements – the 14th Army – taking the war to the rebels. The 14th's exploits earn them the nickname, 'The Bonehunters'. The third plotline was introduced with Midnight Tides, the fifth book released in the series. This novel introduces a previously unknown continent where two nations, the united tribes of the Tiste Edur and the Empire of Lether, are engaged in escalating tensions, which culminate in open warfare. The novel takes place contemporaneously with earlier books in the sequence and the events in it are in fact being related in flashback by a character from the fourth volume to one of his comrades (although the novel itself is told in the traditional third person form). The sixth book, The Bonehunters, sees all three plot strands combined, with the now reconciled Malazan army from Genabackis arriving in Seven Cities to aid in the final defeat of the rebellion. At the same time, fleets from the newly proclaimed Letherii Empire are scouring the globe for worthy champions to face their immortal emperor in battle, in the process earning the enmity of elements of the Malazan Empire. The seventh novel, Reaper's Gale, sees the Malazan 14th Army arriving in Lether to take the battle to the Letherii homeland. The ninth and tenth novels, Dust of Dreams and The Crippled God, pick up the storyline on the Lether continent and deal with the activities of the 14th Army following their successful 'liberation' of the Letherii people and the revelation that the K'Chain Che'Malle species and Forkrul Assail species have returned. The 14th Army is attempting to deal with the peril that the Crippled God has caused with his attempts to poison the warrens and to wake Burn. Ian Cameron Esslemont's novels are labeled as Novels of the Malazan Empire, not as parts of the Malazan Book of the Fallen itself, and deal primarily with the Malazan Empire, its internal politics and characters who only play minor roles in Erikson's novels. His first novel, Night of Knives, details events in Malaz City on the night that the Emperor Kellanved was assassinated. The second, Return of the Crimson Guard, investigates the fall out in the Malazan Empire from the devastating losses of the Genabackan, Korelri and Seven Cities campaigns following the events of The Bonehunters. Esslemont's third novel, Stonewielder, explores events on the Korelri continent for the first time in the series and focuses on the often mentioned, rarely seen character of Greymane. The fourth novel, Orb Sceptre Throne, revisits Genebackis once again in the wake of Erikson's Toll the Hounds, and features several well known characters seen in Erikson's novels. Esslemont's fifth novel, Blood and Bone visits the continent of Jacuruku and the sixth, Assail, set on the continent of Assail, serves as a closing chapter and coda for the entire series.

Әсерлер

Эдвард Джеймс пен Фара Мендлесон редакциялаған «Кембридждік фантастика әдебиетінің серігі» атты жалпы шолуда Эриксон «эпикалық фантазияға қатысты фантастикалық зерттеулердің жай-күйі» туралы сын айтып, осы томның 5-тарауындағы Джеймстің алғашқы сөздерін ерекше атап өтті. Эриксон «Нью-Йорк ғылыми-сараптамалық шолуы» журналындағы өзіндік эссесінде сол тараудан бірнеше сөзді эпиграф ретінде пайдаланды. Джеймстің толық сөйлемдері:

Эриксон: «Бірақ эпикалық фантастика өркендеді, сыншылардың көбі оны байқаған жоқ». Одан әрі ол былай деді, цитата келтіре отырып: «Осының бір мысалы – менің фантастика жазушы ретіндегі басталуым, менің әріптестерімнің көптегені үшін де осылай болғанын күдіктенемін. Жастығымда мен Толкиннен жалтарып, жанрдағы шабыт пен ләззатты Говард, Берроуз және Лейберден алдым. Менің көптеген эпикалық фантастика жазушыларым сияқты, біздің эпикалық фантастиканың Толкинге тән элементтерімен алғашқы танысуымыз кітаптардан емес, Dungeons & Dragons роледік ойындары арқылы болды. Менің ойын тәжірибем дамыған сайын, бұл элементтерден бас тартуым ұзаққа соқпады. Сәйкесінше, көркем әдебиеттегі менің ықпалым Толкиннен кейінгі жазушылардан, Толкинге (Дональдсонның «Томас Келісімі» сериясы) жанындағы және одан тыс (Куктың «Үрейлі империясы» және «Қара компания» сериясы) жауаптардан туды. Сонымен қатар, өнердің мәдениет құлдыраған кездегі рөлі мен қажеттілігі, сондай-ақ фантазия жанры мен сиқырлы реализмнің постмодернистік және постструктуралистік деконструкциясы сияқты көптеген тақырыптар да маңызды болды».

Сиқырлы

Малазан сериясындағы сиқыр, магтың денесі ішіндегі Воррен немесе Холдтың күшіне қол жеткізу арқылы іске асырылады. Көптеген Воррендерге ортақ әсерлерге заттарды сиқырлау (инвестициялау), ұсақ жараларды емдеу, кең ауқымды жарылыстар және қысқа мерзімде үлкен қашықтықтарға Воррен арқылы саяхаттау кіреді. Басқа әсерлер әр Ворренге тән. Мысалы, Тир – жарық Воррені, Телас – от Воррені, Серк – ауа Воррені, ал Денил – ем Воррені. Бұл күштің нақты қолданылуы пайдаланушының шеберлігіне байланысты өзгеруі мүмкін. Адамдардың аз ғана бөлігі Воррендерге қол жеткізе алады, әдетте біреуімен жұмыс істейді, ал Жоғары магистрлер екі немесе үш Ворренге қол жеткізе алады. Бұған екі ерекше жағдай бар: жоғары магистр Квик Бен, ол өзінің он екі Ворренінің ішіндегі жетісіне кез келген уақытта қол жеткізе алады (он бір басқа сиқыршының жанын өлтіргені және олармен біріккені себепті), және Бик, ол барлық Воррендерге қол жеткізе алады (бірақ ол танымдық қабілеттерінің шектеулі екенін көрсетеді). Кейбір Ескі рулар өз руларына тән Воррендерге ие, олар айқын түрде күштірек және оларды сиқырды жоятын отарлар тоқтатуға келмейді. Бұл құбылыстың мысалдары – Т’лан Имас үшін отты бейнелейтін Теллан және Джагут үшін мұзды бейнелейтін Омтоз Феллак. Сонымен қатар, Тисте руларының әрқайсысы үшін Куралдың үш аспектісі бар: Тисте Анди үшін Қараңғылықты бейнелейтін Курал Галейн; Тисте Эдур үшін Көлеңкені бейнелейтін Курал Эмурлан; және Тисте Лиосан үшін Жарықты бейнелейтін Курал Тирлан. Басқаша айтқанда, жердің, элементтердің, адамдардың немесе жануарлардың табиғи рухтарын пайдалану немесе бағындыру арқылы сиқырдың қарапайым түрін қолдануға болады. Бұл әдістің бір түрі, құдай немесе аспанға көтерілгеннің күші шақырылғанда немесе арналанғанда да қолданылады, бірақ көбінесе бұл сол тұлғаның Ворренімен байланысты болады.

Солетакэн және Диверс

Малазан сериясындағы кейбір кейіпкерлер жануарлар түріне өтуге қабілетті (форма өзгерту). Бір жануарға өтетін кейіпкерлер Солетакен деп аталады. Солетакеннің мысалдарына Аномандер Рэйк, Қараңғылық Ұлы (дракон) және Трейч/Трейк, соғыс құдайы (жолбарыс) жатады. Д'иверлер жануарлар тобына өте алады. Д'иверлердің белгілі мысалдары – Гриллен (егеуқұйрықтар, сондай-ақ Ақылының толқыны деп те аталады) және Могора (өрмекшілер).

Карталар мен плиткалар

Карталар Аждаһалар жинағынан, ал ескі плиткалар Ұстамалар жинағына жатады. Олар ағымдағы және болашақ оқиғалар туралы ақпарат алу үшін қолданылады. Олар екі түрлі континентте жеке-жеке қолданылады және екеуі де Тавордың 14-ші армиясындағы отряд магы Боттл сияқты өте сирек адамдардан басқа, бірін-бірі білмейді. Ұйлар (Аждаһалар жинағы) және Ұстамалар (Ұстамалар жинағы) әдетте Уоррендерге (Жинақ) және Ұстамаларға (Плиткалар) қатысты. Бұл екеуінің арасындағы айырмашылық сиқырдың прогрессивті эволюциясымен анықталады. Сиқыр эволюциялаған сайын, плиткалар мен карталар белсенді немесе белсенді емес күйге енеді. Әдетте екеуі қабаттаспайды, бірақ кейбір жағдайларда ескі әлемдер белсенді болып жатқан кезде (Мұз жадтарында және Түн толқындарынан айтылған Аң Ұстамасы).

Аждаһалар палубасы

Аждаһалар палубасы болашақты болжайтын карталардан тұратын Таро палубасына ұқсайды. Айырмашылығы, нағыз Аждаһалар палубасы пантеонның өзгеретін жағдайларына қарай өзін өзгереді. Егер бір құдай немесе аса таң қаларлық тұлға көтерілсе немесе қайтыс болса, палуба осы жайтты көрсететіндей өзгеріске ұшырайды. Карталардағы бейнелер олар бейнелейтін құдайларды/көтерілгендерді көрсетеді. Барлық карталар барлық континенттерде активті бола бермейді; мысалы, «Obelisk» жеті қалада «Deadhouse Gates» кітабының ортасына дейін активті емес деп есептеледі.

Қойманың плиткалары

Аждаһалар палубасының балама және көне нұсқасы ретінде, Безектің тастары да болжау үшін қолданылады. Олардың қолданылуы Летер құрлығымен шектелген, онда Джагут қамалы Омтоз Феллак сиқырдың дамуын нашар дамыған күйде тоқтатты. Безектің тастары оқылмай, шашылады.

Сыни қабылдау

Сериал сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, олар оның эпикалық кеңдігін, сюжеттің күрделілігін және кейіпкерлерді терең талдау арқылы әлеуметтік мәселелерді көтеруін жоғары бағалады. Қатарлас автор Глен Кук бұл серияны фантастика жанрындағы шедевр деп атады. «Нью-Йорк ғылыми-фантастикалық шолуына» жазған мақаласында, автор Стивен Р. Дональдсон Эриксонның фантастика жанрына деген көзқарасы, классикалық қалыптарды бұзуы, күрделі кейіпкерлерді жасауы, әлеуметтік түсініктемелер бергені үшін мақтады. Ол нақты түрде ойдан шығарылған Летерас экономикасы мен АҚШ экономикасы арасындағы ұқсастықтарды көрсетіп, оны Джозеф Конрад, Генри Джеймс, Уильям Фолкнер және Федор Достоевский сияқты жазушылармен салыстырды. SF Site сайтындағы шолуында Доминик Силли: «Құлағандардың малазан кітабы» фантастикалық әдебиет үшін жаңа стандарт белгілейді, оның әлемді құруы және жазу стилі ерекше. Силли серияның «ең дамыған оқырмандарға арналған» екенін айтады. Олар барлық он кітапты екі рет оқыса ғана Эриксон ұсынған сюжеттік желілердің, кейіпкерлердің және әртүрлі оқиға орындарының барлық нюанстарын толық түсіне алады. Эриксонның «Құлағандардың малазан кітабын» оқу – оқырманға соңғы әдеби сынақ болуы мүмкін, бірақ «оның нәтижесі өте зор және осы қиындыққа баруға тұрарлық. Стивен Эриксон оқырмандарына дайын нәрсе бермейді. Ол сізді сұрақ қоюға және өте сирек авторлардың қауіптеніп, аудиториясын жоғалтудан қорқып, осы деңгейде ойлауға мәжбүрлейді».