Кіріспе

Американдық нейробиолог және кәсіби күрескер Кристофер Джон Новински (1978 жылдың 24 қыркүйегінде туған) – американдық нейробиолог, автор және зейнеткерлікке шыққан кәсіби күрескер. Американдық футболдағы мидың сілкінісін жан-жақты зерттегеннен кейін Новински "Concussion Legacy Foundation" қорының негізін қалады, қазіргі таңда бас директоры болып жұмыс істейді, сондай-ақ Бостон университетінің CTE орталығын құрды. Кәсіби күрескер ретінде ол World Wrestling Entertainment (WWE) ұйымында Chris Harvard псевдонимімен, кейіннен нақты атымен танымал.

Ерте өмір және білім

Новински Иллинойс штатының Арлингтон-Хайтс қаласындағы Джон Херси орта мектебінде оқыды, футбол және баскетбол командаларының капитаны болды. 2000 жылы Гарвард университетін әлеуметтану мамандығы бойынша үздік дипломмен бітірді. Новински Crimson командасының құрамында қорғаныс шебушісі ретінде колледж футболында ойнады және Ivy League лигасының екінші құрамасына енді.

Карьерасының алғашқы жылдары (2001-2002)

Новински колледждің соңғы курсына келгенге дейін күреспен айналыса бастамады. Новински Гарвард университетінің түлегі екенін пайдаланып, Крис Гарвард ретінде сынға түсті. Новинскидің алғашқы маңызды тәуелсіз өнемі Лондонда, Ұлыбританияда, Frontier Wrestling Alliance промоушені үшін 2001 жылдың 14 желтоқсанында өткен Lights Camera Action шоуында болды. Новински оның басты жарысында Алекс Шейнмен бірігіп Дрю Макдональд пен Флэш Баркерді жеңді. Бұл промоушен үшін Новинскинің жалғыз шоуы болғанымен, ол оны WWE-ден басқа ең жақсы промоушен деп санайды.

World Wrestling Entertainment (2002-2003)

10 маусымда 2002 жылы Raw эпизодында Новински WWE-де жаман жігіт ретінде дебют жасады, Уильям Регалға Еуропа чемпионатында Брэдшоуды жеңуге көмектесті. 24 маусымдағы Raw эпизодында Новински Регалмен бірігіп, Брэдшоу мен Дадлиді жеңді. Новински келесі бірнеше апта бойы Брэдшоумен қақтығысты, олардың қақтығысы 8 шілдедегі Raw эпизодында аяқталды, онда Новински Джеки Гейдамен бірге Брэдшоу мен Триш Стратусқа қарсы жеңіліске ұшырады, сонымен қатар Регалды Джефф Хардиден Еуропа чемпионатынан жеңілгеннен кейін шаршаған күйінен шығаруға тырысты. Новински жаз бойы The Dudley Boyz (Бабба Рэй Дадли және Спайк Дадли) тобымен қақтығысты. Новински 9 қыркүйектегі Raw эпизодында Томи Дримерді жеңді. Бір аптадан кейін Дример Новинскиге сыныпта шабуыл жасады. Олардың қақтығысы 14 қазандағы Raw эпизодында аяқталды, онда Новински тағы да Дримерді жеңіп шықты. Келесі бірнеше аптада Новински Джефф Харди мен Букер Т-ге қарсы жеңістерге қол жеткізіп, бұрынғы Tough Enough жаттықтырушысы Ал Сноумен араздыққа түсті. 25 қарашадағы Raw эпизодында Новински Мавенмен жекпе-жекке шықты, бірақ бұл кездесу ешқандай нәтижесіз аяқталды. Новински Д'Ло Браунмен екі рет Кар мен Мейвенді жеңді. Новински 2003 жылы Мейвенмен арадағы қақтығысын жалғастырды, онда Тест бірнеше апта бойы Мейвенмен одақтасып, 2003 жылдың 13 қаңтарындағы Raw эпизодында Новински мен Браунды жеңіске жеткізді. Новински 2003 жылы алғашқы Royal Rumble матчына қатысып, үшінші нөмірде кірді. Матч барысында Эдж мен Рей Мистерио Новинскиге екі зымыранмен соққы берді, бірақ орындалудың қателігі салдарынан Эдж Новинскинің басына түсіп, оның мансабында соққыдан кейінгі синдромға әкелді. 31 наурыздағы Raw эпизодында Новински Скотт Штайнерден жеңілді. Бұл қақтығыс 12 мамырдағы Raw эпизодында аяқталды, онда Новински Ла Резистенс (Рене Дюпре және Сильвен Грениер) тобымен бірге Штайнер, Тест және Голдустқа қарсы жеңіліске ұшырады. 26 мамырдағы Raw эпизодында Новински Родни Мак, Джаз және олардың менеджері Теодор Лонгтан тұратын афроамерикалық күрестегі Thuggin' And Buggin' Enterprises тобымен одақтасты. Insurrextion турнирінде Новински Мак пен Лонгпен бірге The Dudley Boyz (Бабба Рэй Дадли, Д фон Дадли және Спайк Дадли) тобына қарсы жеңіліске ұшырады. Bad Blood турнирінде Новински мен Мак Бабба Рей мен Ди Вонды жеңді. Новински WWE-мен соңғы жекпе-жегін өткізді, себебі ол ми шашыраудан кейінгі синдромға ұшырады, 23 маусымдағы Raw эпизодында Мейвенге қарсы жеңіліске ұшырады. Бір жыл бойы миы шайқалғаннан кейінгі симптомдардан кейін ол күрестен шықты.

Жазушылық мансап

Күршік карьерасынан кейін Новински 2006 жылы «Бас ойындары: Футболдағы сотқыр дағдарысы» атты кітап жазды, онда спортшылар арасындағы бас жарақатының ұзақ мерзімді салдары зерттелді және ол деректі фильмге де айналды. The Lancet журналында «Бұл кітап Ұлттық футбол лигасына (NFL) шок толқынын жіберді» делінген. Кітапта оның карьерасын аяқтаған жарақаты туралы, сондай-ақ футбол және басқа да контактілі спорт түрлеріндегі мидың дірілдеуінің қауіптері талқыланады. Кітапта Ұлттық футбол лигасының (NFL) ойыншылары мен күрескерлердің әңгімелері бар, ал кіріспесін Миннесота штатының бұрынғы губернаторы және кәсіби күрескер Джесси Вентура жазған. Сол жылы Новински Андре Уотерстің өзіне-өзі қол жұмсауын тергеді, 44 жастағы бұрынғы қорғаушы 2006 жылдың 20 қарашасында өзін атып өлтірген. Уотерс мансабында бірнеше рет миына соққы алған, және Новинскидің өтініші бойынша Уотерстің отбасы оның миынан сынаққа алу үшін үлгілерді жіберуге келісті. Питтсбург университетінің патологоанатомы Беннет Омалу «Уотерстің ми тінінің жағдайы 85 жастағы адамда күтілетіндей болды және ол Альцгеймер ауруының бастапқы сатысындағы адамға тән белгілерді көрсетті» деп мәлімдеді. Новински бұрынғы NFL футболшысы, 2004 жылы 36 жасында автокөлік апатында қаза тапқан бұрынғы «Питтсбург Стиллерс» командасының шабуылдаушысы Джастин Стржельчикте созылмалы травматикалық энцефалопатияның (CTE) төртінші жағдайы табылуына көмектесті. Батыс Вирджиния университетінің нейрохирургия кафедрасының төрағасы және Стржельчик мансабында «Стиллерс» командасының нейрохирургы болған Джулиан Бейлс телефон арқылы сөйлескен кезде, Стржельчик өлімінің себебі, кейбіреулер «биполярлық» деп атаған ерекше мінез-құлқына байланысты болуы мүмкін екенін, және бұл жағдай Андре Уотерс ісімен ұқсас болғандықтан зерттеуге лайық екенін айтты. Новински Омалумен байланысып, мидың әлі де қолда бар екенін анықтады, содан кейін Джастин Стржельчик анасы Мэри Стржельчикке хабарласып, Омалуға оны CTE диагностикасы үшін тексеруге рұқсат сұрады. Омалудың оң диагнозын тағы екі нейропатолог растады. Новински бұрынғы «Нью-Ингленд Патриотс» командасының ойыншысы Тед Джонсонмен бірге Джонсонның (оның мансабында алтыдан астам ми сілкінісі болған) NFL-ден зейнеткерлікке шыққаннан кейін ми сілкінісінің белгілерін жариялады. Новински Крис Бенуаның полициясы мен сот медициналық сарапшысына хабарласып, оның миын тексеруді сұрады, соның нәтижесінде оның отбасын қосқандағы қырғынға және оның өзіне-өзі қол жұмсауына ми сілкінісінің қатысы бар-жоқ екенін анықтауға болады. 2007 жылдың маусым айында Новински Спорттық мұра институтын (қазір Конкуссия мұрасы қоры) құрды, бұл ұйым спортпен байланысты бас жарақаттары туралы хабардарлықты арттыруға, зерттеулер жүргізуге және бүкіл әлемде контактілі және соқтығысатын спорт түрлерінің қауіпсіздігін арттыруға бағытталған. Новинскидің жұмысы 2007 жылдың 5 қыркүйегінде ESPN-нің «Сызықтан тыс» бағдарламасында көрсетілді. Сол күні Бенуаның миын зерттеудің нәтижесінде миының ауыр зақымдалғаны анықталды, бұл деменцияға әкелуі мүмкін еді. CLF мәселеге назар аудару және жаттықтырушыларға, спортшыларға және ата-аналарға тікелей білім беру жолдарын әзірлеуге тырысты және «The New York Times» газетінде, «60 минут», «Frontline» және CNN сияқты жаңалықтар бағдарламаларында жарияланды. 2010 жылдың тамызында Новински Линда МакМахонның сенат сайлау кампаниясы кезіндегі «Мен күрескер Лэнс Кейдпен бір рет қана кездестім» деген сөзіне наразылық білдірді және «рингте жұмыс істеу мүлдем қауіпсіз емес. Олар рингте не болып жатқанын бақыламайды және стероидтарды қолдануға ынталандырады» деді. 2015 жылдың қыркүйегінде «Спорттық мұра институты» өзінің брендін жаңартқанын және атауын Конкуссия мұрасы қоры деп өзгерткенін жариялады. Бұл өзгерту ұйымның бағдарламаларының дамуын атауымен үйлестіру мақсатында жасалды. Новински 2013 жылға дейін БУСМ-нің CTE орталығында директордың орынбасары болып жұмыс істеді, онда ол Энн МакКи және орталықтың басқа да сарапшыларымен тығыз жұмыс істеді. Бастапқыда ол спортшылармен және қайтыс болған спортшылардың отбасыларымен байланыс орнатып, CTE әсер еткен ми тіндерін зерттейтін зерттеулерді жүргізуге көмектесті. 2020 жылдан бастап ол хабар тарату, жұмысқа алу, білім беру және мемлекеттік саясат бойынша жетекші болып қызмет етеді. «Hockey News» журналы 2011 жылғы 100 ең күшті хоккейшілер тізімінде Новинскині 40 жасқа дейінгі 40 ең күшті ойыншының бірі ретінде тізімге енгізді. Бұл марапатты ол хоккейшілерді өлгеннен кейін ми ұлпасын донорлыққа беруге ынталандырғаны үшін алды. 2023 жылдың қаңтарында Новински АҚШ-тағы жаңадан пайда болып келе жатқан спортқа арналған реалити-шоуды қоса алғанда, шлеп-жанжалдың кең таралуына қатысты ескертулер мен сын-пікірлер білдірді.