Кіріспе

Қорғау бас киімдері
өнеркәсіптік қорғау бас киімдері
Phil Beer альбомы

Қатты бас киім – бұл негізінен өнеркәсіптік немесе құрылыс алаңдары сияқты жұмыс орындарында басқа түсетін заттардан, басқа заттармен соқтығысудан, сынықтардан, жаңбырдан және электр тогынан жарақат алудан қорғау үшін қолданылатын бас киімнің бір түрі. Касканың ішіндегі ілгіш жолақтар касканың салмағын және кез келген соққының күшін басқа таратып, жеңілдетеді. Ілгіш сонымен қатар каска қабығы мен киюшінің басы арасында шамамен 30 мм (1,2 дюйм) қашықтық қалдырады, соның арқасында егер бірдеңе қабыққа тисе, соққы тікелей бас сүйегіне жетпейді. Кейбір каска қабықтарында соққыға төзімділікті арттыру үшін орталық сызықта нығайту тізбегі болады. Тауға өрмелеуге арналған каска да басқа жағдайда ұқсас қызмет атқарады және дизайны да осыған ұқсас. Бэмп-кап – бұл жеңілдетілген ілгіш немесе төсем мен мойын бауы бар жеңіл қатты бас киім. Бэмп-каптар жабдыққа немесе құрылымның тірек бөліктеріне басты соғу немесе сырып алу мүмкіндігі болғанда қолданылады, бірақ бірнеше қабаттан түскен құрал сияқты күшті соққыларды сіңіруге жеткіліксіз.

Тарих

Кеме жасау индустриясының алғашқы жылдарында жұмысшылар өздерінің бас киімдерін шап (дегь)пен жауып, күнде қуратып, бекітетін. Бұл, кеме палубасынан түсіп келетін заттардан басының зардап шегу қаупі бар док жұмысшылары арасында кең таралған әдет болатын. Менеджмент профессоры Питер Друкер Франц Кафканың Богемия Корольдігінің Жұмысшылардың Апаттан Сақтандыру Институтында жұмыс істеген кезінде (1912) алғашқы азаматтық қақпақты жасағанын айтты, бірақ бұл ақпаратты оның жұмыс берушісінің ешбір құжаты растамайды. АҚШ-та Э. Д. Буллард компаниясы – Эдвард Дикинсон Буллардтың 1898 жылы құрған, 20 жыл бойы өнеркәсіптік қауіпсіздік саласында тәжірибелі тау-кен жабдықтары фирмасы. Компания былғарыдан жасалған қорғаныш бас киімдерін сатты. Оның ұлы Э. В. Буллард Бірінші дүниежүзілік соғыстан әскери шлеммен оралды, ол өнеркәсіптік қауіпсіздікті жақсарту туралы оған идеялар берді. 1919 жылы Буллард буланған кенеп, желім және қара бояудан жасалған «Қатты қайнатылған бас киім» патентін алды. Сол жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері Буллардқа кеме құрылысы учаскелері үшін қорғаныш бас киім жасауды тапсырды, бұл қақпақтарды кеңінен қолданудың бастамасы болды. Көп ұзамай Буллард бас киімді тиімдірек ету үшін ішкі ілгіш жасады. Бұл ертедегі үлгілер оларға шабыт берген M1917 «Броди» әскери шлеміне ұқсас болды. MSA 1930 жылы жаңа өткізбейтін термопластикалық, бакелит негізіндегі «Skullguard» бас киімін ұсынды. Ол металлургия өнеркәсібінде 350°F (177°C) дейінгі жоғары температураға және сәулелі жылуға төтеп бере алатын, киюшіні күйдірмейтін және жоғары кернеулі электр тогымен жұмыс істегенде қауіпсіз болды. Бакелит қатты соққыларға төтеп беруге жеткілікті қатты қорғаныс беру үшін пайдаланылды, бірақ сонымен бірге практикалық қолдану үшін жеңіл болды. Сым тормен және зығырмен нығайтылған бакелит шайырынан жасалған Skullgard бас киімі 2021 жылы да шамамен екі дүрзінді модельде шығарылуда. MSA сондай-ақ көмір шахталарында жұмыс істеушілерге арналған төмен шпильді нұсқасын шығарды, ол Comfo Cap Headgear деп аталды және сонымен қатар фара мен батареяға арналған бекіткіштермен ұсынылды. 1931 жылы Гувер бөгеті жобасында Six Companies, Inc. компаниясы қақпақ киюді міндеттеді. 1933 жылы Сан-Франциско, Калифорнияда «Алтын қақпа» көпірінің құрылысы басталды. Жобаның бас инженеры Жозеф Штраустың бұйрығымен құрылыс жұмысшылары қақпақ киюге міндетті болды. Штраус қауіпсіз жұмыс ортасын жасауға тырысты, сондықтан ол қауіпсіздік торларын орнатты және жұмыс орнында қақпақ киюді талап етті. Штраус Буллардтан құмдау жұмыстарын жүргізетін жұмысшыларды қорғау үшін қақпақ жасауды сұрады. Буллард жұмысшының бетін жабатын, көруге арналған терезені және ауа компрессорына қосылған шланг арқылы таза ауамен қамтамасыз ететін үлгі жасады. MSA Skullgard ең жақсысы болды, бірақ өте қымбат. Көптеген қақпақтар арзан болаттан жасалды. 1938 жылы электрлік жұмыстардан басқа қақпақтар үшін жеңіл, қолжетімді алюминий танымал болды. 1940 жылдары шыны талшығы қолданысқа енді. 1950 жылдары инъекциялық қалыпталған термопласттар пайда болды және 1960 жылдары басымдыққа ие болды. Оны жылумен оңай қалыптауға болады, сондықтан оны өндіруге тиімді. 1952 жылы MSA желішілерді 10 000 вольтқа дейінгі электр тогынан қорғау үшін Shockgard бас киімін ұсынды. 1961 жылы MSA алғашқы поликарбонат қақпақ Topgard бас киімін шығарды. 1962 жылы V Gard бас киімі пайда болды, ол бүгінде АҚШ-та ең көп қолданылатын қақпақ болып табылады. Бүгінде көптеген қақпақтар жоғары тығыздықтағы полиэтиленнен (ЖТПЭ) немесе Ultem сияқты жетілдірілген инженерлік шайырлардан жасалады. 1997 жылы ANSI пайдаланушыларды салқын ұстау үшін желдетілетін қақпақтың жасалуына рұқсат берді. Бет қалқандары, күннен қорғайтын қалқандар, құлаққаптар және терді сіңіретін маталар сияқты аксессуарларды да қолдануға болады; бүгінде қосымша құралдарға радио, рация, пейджерлер және камералар кіреді.

Дизайн

Қатты бас киімдер киген адамның басын соққылардан қорғау мақсатында жасалғандықтан, олар берік материалдардан – бастапқыда металдан, кейін бакелит композитінен, шыны талшығынан және ең көп таралғаны (1950 жылдардан бері) – қалыпты термопластиктен жасалады. Кейбір қазіргі заманғы каска стиліндегі қатты бас киімдердің жиегі дөңгелектелген, ол жаңбыр суын алдыңғы жағына бағыттап, судың киген адамның мойнынан емес, алдынан ағуына мүмкіндік береді. Кейбір ұйымдар қолдануға тыйым салса да, кең қалқанды ковбой шляпасы сияқты қатты бас киімдер де жасалады. Қатты бас киімдерді шығаратын ұйымдар көбінесе өздерінің атын, логотипін немесе басқа да хабарламаны (мысалы, салтанатты нысан тасын қалау рәсімі үшін) алдыңғы жағына жазады.

Түстер және сәйкестендіру

Қатты шапка түстері құрылыс алаңдарындағы әртүрлі лауазымдарды көрсете алады. Мұндай түс белгілемелері компаниядан компанияға және жұмыс алаңынан жұмыс алаңына өзгереді. АҚШ Әскери-теңіз күштері және Көлік департаменті (DOT) сияқты мемлекеттік органдардың өздерінің қатты шапка түстерінің схемасы бар, ол субподрядшыларға қолданылуы мүмкін. Көптеген компаниялар қатысатын ірі жобаларда бір компанияның қызметкерлері бірдей түсті шапка тағуы мүмкін.

Тіркемелері

Маңызды ақпаратты бөлісу үшін жапсырмалар, таңбалар және маркерлер қауіпсіздік каскаларын белгілеу үшін қолданылады. Кейбір бояулар немесе тұрақты маркерлер каскалардың пластигін зақымдауы мүмкін болғандықтан, көбінесе жабысқақ жапсырмалар немесе таспалар қолданылады. Компания логотипі бар, қызметкердің білімі, квалификациясы немесе қауіпсіздік деңгейін көрсететін жапсырмалар да жиі кездеседі. Көптеген компаниялар электр қауіпсіздігі, жабық кеңістікте жұмыс істеу, қазба орларындағы қауіпсіздік және арнайы жабдықтарды пайдалану бойынша оқытылған қызметкерді көрсету үшін дайын жапсырмалар ұсынады. Қоршаған ортаны бақылаушылар қызметкердің жарылмаған оқ-дәрілердің қаупі туралы немесе белгілі бір аймақтың археологиялық/биологиялық сезімталдығы туралы хабардар екенін көрсету үшін жапсырмалар жасайды. Кәсіподақтар өз мүшелеріне кәсіподақты насихаттау, қауіпсіздікті ұстану және маңызды оқиғаларды еске алу үшін жапсырмалар ұсынуы мүмкін. Қауіпсіздік каскасы қызметкерлерге жабдықтар мен көлік қозғалысының жанында тіпті жанама көру арқылы да оңай анықталатын ерекше бейне береді. Жарықтандыратын таспа күндіз де, түнде де көрінуді жақсартады.