Кіріспе

Бейсбол және софтбол ойнағанда киетін бас киімдер. Бейсбол мен софтболда соққы жасау кезінде киілетін бас киімдер.

Соққы жасау кезінде ойыншының басын қорғау үшін бейсбол немесе софтбол ойнағанда соққышы бас киім киеді. Доп тастаушыдан келген қате немесе қасақана тасталған доптан соққышының басы ауыр жарақат алып, тіпті өлуі мүмкін. "Допқа тиген" соққышы ауыр, тіпті өлімге әкелуі мүмкін жарақат алуы мүмкін.

Ерте тұжырымдамалар (1905-1920 жылдар)

1905 жылы Могридж алғашқы қарапайым бас қорғағышын жасады және «бас қорғаушы» үшін No 780899 патент алды. Бұл бірінші соққыға қарсы шлем «соққы алатын ойыншының басын орап тұратын, ісірілген боксшы қолғабына» ұқсас болған деседі. Атақты бейсболшы Роджер Бреснахан, доптан соққы алғаннан кейін жарақаттанғаннан кейін 1908 жылы былғарыдан жасалған шлемді жасап, кие бастады. 1908 жылы Чикаго Уайт Сокс командасының қорғаушысы Фредди Парент қандай да бір бас қорғағышын киді, ал Чикаго Кабс командасының бас бапкері Франк Ченс 1913 жылы солай жасады, бірақ Ченстің бас киімі «бандажға оралған губкадан асып кетпеді». 1920 жылы Рей Чэпменнің қаза болғанына қарамастан, қорғаныш бас киімдері жоғары лигаларда әлі де сирек қолданылды. Сол жылы жарияланған жаңалықтарда бірнеше бейсбол басшылары, соның ішінде Нью-Йорк Джайентс клубының хатшысы Фрэнк Маккуэйд, шлемдерді міндетті етуге тырысып жатқаны айтылды. Сондай-ақ, мақалада шлемдер ойыншылардың арасында танымал емес екені жазылған. Өз ойыншыларына кең көлемде бас қорғағыштарын берген менеджердің алғашқы белгілі жағдайы – 1921 жылы өз ойыншыларына пробкамен жабдықталған бас киімдер берген Филадельфия Филлис клубының менеджері Пэт Моран болды.

Қызығушылықтың қайта жанданыуы (1930-1950 жылдар)

1936 жылы негр лигасының ойыншысы Уилли Уэллс маңдайға тиген доптан есінен танып қалды. Дәрігердің кеңесіне қарамастан, Уилли Уэллс келесі күні ойында қорғаныш ретінде өзгертілген құрылыс каскасын киді. 1937 жылдың 25 мамырында «Детройт Тайгерс» клубының әйгілі қақпашысы Микки Кокрейн «Нью-Йорк Янкис» клубының қақпашысы Бамп Хэдли тастаған доптан бас сүйегінің қауіпті жарақатын алғаннан кейін, қақпашы шлемдеріне үлкен сұраныс туды. Кокрейн өзінің ойыншылардың қорғаныш шлемдерін міндетті түрде киюі керек екенін айтты. Ұлттық лига бұл мәжілісте қабылдамаса да, Джеки Хейс 1940 жылдың 22 тамызындағы ойында шлем киген алғашқы ойыншы болды. Бірақ Бас лига кейіннен барлық соққы берушілер үшін шлемді міндетті түрде киюді енгізді. Ардагер ойыншыларға ережеге сәйкес шлем киюді немесе кимеуді таңдауға рұқсат берілді. Шлемсіз соңғы Бас лига ойыншысы Боб Монтгомери болды, ол 1979 жылы «Бостон Ред Сокс» үшін соңғы рет ойнады. 1964 жылы «Филлис» клубының Тони Гонсалес алдын ала жасалған құлаққаптары бар шлем киген алғашқы ойыншы болды. Бұрын құлаққаптар қолмен жасалған. Гонсалес доптан ең көп соққы алған ойыншылардың қатарында болды және арнайы шлем оның қажеттілігі үшін жасалды. Көп ұзамай Бас лига алдын ала жасалған құлаққаптары бар шлемді қабылдады. Роберт Кроу 1970 жылдары «Атланта Брейвс» клубында пластикалық және реконструктивтік хирург болып жұмыс істеген кезде, бет жарақаттарынан жазылып жатқан ойыншыларды қорғайтын құрылғыны ойлап тапты. Ол оны өзінің тегі мен қорғалған бөлігі – жақ аймағы бойынша «C-флап» деп атады. Құрылғыны стандартты шлемнің құлаққабына қосып, қосымша қорғаныс беруге болады. Бұл құрылғы ондаған жылдардан кейін ғана кең таралды, ал соның ішінде ойыншылар осы мақсат үшін әртүрлі нәрселерді сынап көрді. Мысалы, 1978 жылы «Пиратс» клубының ойыншысы Дейв Паркер үй алаңындағы соқтығысу кезінде бет және жақ сүйектерін сындырып алғаннан кейін хоккей маскасын киіп алаңға шықты. Бұл тек бір ойынға созылды, содан кейін Паркер екі таяқшасы бар футбол маскасы бар шлемді пайдалануға тырысты. 1983 жылы жаңа ойыншылар кем дегенде бір құлаққабы бар шлемді міндетті түрде киюге міндеттелді. Егер қаласа, құлаққабы жоқ шлемді таңдауға рұқсат берілді. Ойыншылар Бас лигада қос құлаққап шлемдерін киюге құқылы, бірақ бұл міндетті емес. Тим Рейнс 2002 жылғы маусымда құлаққабы жоқ шлем киген соңғы ойыншы болды. Оның «Флорида Марлинс» шлемі қазір Бейсбол Даңқы залында сақталуда. 2000 жылы зейнеткерлікке шыққан Гари Гетти, сондай-ақ 1996 жылы зейнеткерлікке шыққан Оззи Смит және Тим Уоллах зейнеткерлікке шыққанға дейін құлаққабы жоқ шлемдерді киді. 2008 жылдың мамыр айында бейсболдан зейнеткерлікке шыққан Хулио Франко құлаққабы жоқ шлем киюге құқылы соңғы белсенді ойыншы болды, бірақ ол өзінің мансабы бойы құлаққабы бар шлемді таңдады. Кейбір ойыншылар, әсіресе оң және сол қолмен соққы беретіндер, соққы кезінде қос құлаққап шлемдерін киюді шешеді. Бұл ойынға Вилли МакГи, Терри Пендлтон, Винс Коулман, Марк Беллхорн, Шейн Викторино, Орландо Хадсон және Джед Лоури (барлығы да оң және сол қолмен соққы беретіндер) қатысты.

Соңғы дамуы (2000 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2004 жылғы 8 сәуірде Атлантада "Хэнк Аарон күні" тойланды, себебі бұл Хэнк Ааронның рекордтық 715-ші хоум-ранының 30 жылдығы еді. "Брэйвс" командасының шортстопі Рафаэль Фуркал алтыншы иннингте құлаққапсыз каскамен тақтаға шықты, бұл Хэнк Ааронға деген құрмет ретінде жасалды. Хэнк Аарон 1950-ші, 1960-шы және 1970-ші жылдардағы мансабында құлаққаптары бар каска кимеген. Төреші Билл Велке оны құлаққаптары бар каска киюге мәжбүр етті. Қазіргі кезде көптеген ойыншылар жаңа каскаларды киеді, бірақ Райан Ховард сияқты кейбіреулері ескі үлгідегі касканы таңдады. Құлаққаптары жоқ каска бейсболда әлі де қолданылады. Ұстаушылар көбінесе беткеппен бірге құлаққаптары жоқ каска киеді, бұл оларды допты ұстағанда қорғайды. Кейде, ұстаушылар емес, басқа ойыншылар да алаңда қорғаныс позициясында ойнағанда құлаққаптары жоқ каска киеді. Мұндай ойыншылардың бас жарақатының қаупі жоғары болады. Мысалы, бұрынғы бейсболшы Джон Олеруд, Вашингтон штаты университетінде ми аневризмасынан жедел хирургиялық араласудан кейін осылай істеуді бастады. Алдында Ричи Аллен жанкүйерлер лақтырған заттардан зардап шеккеннен кейін алаңда каска киюді шешкен. Бірақ, Лос-Анджелес Доджерс командасының жаттықтырушысы Ларри Боуа сияқты кейбір жаттықтырушылар бұл шешіммен келіспеді. 2009 жылы Бейсбол лигасы ойыншыларды көбейіп бара жатқан мидың шатыруы мен бас жарақаттарынан қорғау үшін шаралар қабылдады. Rawlings компаниясы S100 бейсбол каскасын шығарды, оның соққыға төтеп беру қабілеті жоғары. Ол 2 фут (1 метр) қашықтықтан келетін бейсболдың соққысына төтеп бере алады. Басқа бейсбол каскалары тек 2 фут (1 метр) қашықтықтан соққыға төтеп беруге міндетті. Бұл касканы алғашқы рет ойын кезінде киген жоғары лигалық ойыншы - канадалық Райан Демпстер, "Чикаго Кабс" командасының питчері. 2018 жылы бірнеше жоғары лигалық ойыншылар, соның ішінде Майк Траут және Брайс Харпер, Маркуорт ойлап тапқан C жапсырмасын кие бастады. C жапсырмасы Бейсбол лигасының барлық командаларында жылдам тарады және қазір Rawlings және Easton сияқты каска өндірушілері C жапсырмасын имитациялайтын құлаққап кеңейтімдері бар каскалар шығара бастады. 2018 жылдың 28 мамырында "Филадельфия Филлис" командасының соққы берушісі Рис Хоскинс "Лос-Анджелес Доджерс" командасына қарсы ойын кезінде өзінен соққан доптан жағын сындырды. 25 жастағы Хоскинске төрт-алты апта жарақатын емдеуге немесе 10 күннен кейін мүгедектер тізіміне қайта оралып, екі жағында да C жапсырмасы бар толық қорғаныспен оралуға мүмкіндік берілді. Хоскинс екі жақты C жапсырмасымен ертерек оралуды таңдады және 12 күннен кейін мүгедектер тізімінен оралды. Қазіргі уақытта барлық лигалар, кіші лигалық бейсболды қоса алғанда, қос құлаққапты соққы беру каскасын қолдануды талап етеді, тек кейбір штаттық әуесқой лигалар ерекшелік жасайды (мысалы, Оңтүстік Дакота әуесқой бейсбол қауымдастығы). Алайда, жоғары лигалық бейсболда тек бір құлаққап қажет (питчерге ең жақын құлаққа).