Кіріспе
Орыс мұғалімі, Владимир Лениннің әкесі (1831-1886) Илья Николаевич Ульянов (Илья Николаевич Ульянов; 31 шілде 1831 [е.с. 19 шілде 1831] – 24 қаңтар 1886 [е.с. 12 қаңтар 1886]) – орыс білім беру саласындағы қоғамдық қайраткер. Ол революционер Владимир Лениннің, большевиктердің жетекшісі және Кеңес Одағының құрушысы, сондай-ақ 1886 жылы патша Александр III-ті өлтіруге талпынған Александр Ульяновтың әкесі болды.
Ilya Nikolayevich Ulyanov (Илья Николаевич Ульянов; 31 July 1831 [O. S. 19 July 1831] – 24 January 1886 [O. S. 12 January 1886]) was a Russian public figure in the field of public education. He was the father of revolutionary Vladimir Lenin, who became a Bolshevik leader and founder of the Soviet Union, and Aleksandr Ulyanov, who was executed for his attempt to assassinate Tsar Alexander III in 1886.
Өмір
Илья Ульянов Астрахан қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Николай Васильевич Ульянов (немесе Ульянин; 1765–1838) – портовый қаланың тігіншісі және бұрынғы крепостной, Сергачский ауданынан шыққан, болуы мүмкін чуваш, мордва, орыс немесе калмык тегінен. Ол Степан Михайлович Брехов деген жер иесінен бостандық алған. Ілияның анасы Анна Алексеевна Смирнова (1793–1871) – жартылай калмық, жартылай орыс, қала тұрғыны Алексей Лукьянович Смирновтың қызы, ол Лукьян Смирновтың ұлы болған. Николай 1823 жылы 30 жастағы Аннаға үйленген. Ілияның үш қарындасы мен бір інісі болған. Ульянов 1854 жылы Қазан университетінің физика-математика факультетін бітірген. 1850-ші және 1860-шы жылдары ол Пензадағы Дворяндар институтында, содан кейін Нижний Новгородтағы гимназияда және әйелдер мектебінде математика мен физика пәнін оқытқан. Осы кезеңде ол Мария Александровна Бланкқа үйленген. Пензада жұмыс істеген кезде Ульянов метеорологиялық байқаулар жүргізген, оның нәтижесінде бірнеше ғылыми еңбек жазған. 1869 жылы Ульянов Симбирск губерниясының мемлекеттік мектептерінің инспекторы болып тағайындалған (1874–1886 жылдары ол олардың директоры болған). 1882 жылы Ульянов белсенді мемлекеттік кеңесші шеніне көтерілген, бұл оған мұрагерлік дворяндық мәртебесін берген және 3-дәрежелі Әулие Владимир орденімен марапатталған. 1871 жылы Ульянов Симбирск қаласында алғашқы чуваш мектебін ашқан, ол кейіннен чуваш мұғалімдер семинариясына айналдырылған. Ол сонымен қатар мордва және татар балалары үшін ұлттық мектептер ашқан. Бұған қоса, Ульянов көптеген мұғалімдер съездерін және басқа да осы сияқты шараларды ұйымдастырып, төрағалық еткен.