Кіріспе

Құрметті атақ – бұл теңдестіктің (құрдастық) жүйесінде балаларға, бұрынғы жұбайларға және басқа да жақын туыстарға, сондай-ақ кейбір судьялар мен шотланд ақсүйектері сияқты белгілі бір лауазымды тұлғаларға қолданылатын обращение формасы. Бұл атаулар заң бойынша толық құқықтары жоқ адамдарға "ілтипатпен" беріледі. Британдық теңдестік жүйесінде мұндай құрметті атаулардың бірнеше түрі бар.

Құрметпен берілген атаулар

Егер жұртының жоғары үш дәрежесінің бірінің (герцог, маркиз немесе граф) жұрты бірден көп атаққа ие болса, оның үлкен ұлы – өзі жұрт емес – әкесінің кіші атақтарының бірін «ілтипатпен» пайдалана алады. Алайда, атақ атағының негізгі иесі болып қала береді, ал ұлы атақты тек ілтипатпен қолданады, егер үдету туралы жарлық шығарылмаса. Герцогтың немесе маркизаның үлкен ұлының үлкен ұлы, егер ол бар болса, одан да төмен атақты пайдалана алады. Заңдық құжаттарда ілтипат атағы білдіріледі, бірақ тікелей қолданылмайды, мысалы, адамның аты беріледі, содан кейін «әдетте [атақ] деп аталады». Мысалы, Норфолк герцогы сонымен қатар Арундел графы және Барон Малтраверс. Сондықтан оның үлкен ұлы «Арундел графы» (асыл атағын білдіретін «The» деген нақты мақаласыз) деп аталады. Лорд Арунделдің үлкен ұлы (әкелерінің көзі тірісінде болса) «Лорд Малтраверс» деп аталатын. Алайда, шын мәнінде, тек Норфолк герцогы ғана тең; оның ұлы Лорд Арундел және оның болжамды немересі Лорд Малтраверс емес. Ілтипат атақтарын тек ағаның тұңғыш көзі тірі ұлы, тұңғыш ұлының тұңғыш көзі тірі ұлы және т.б. қолданады. Басқа ұрпақтарға тең дәрежелі атақтарды пайдалануға рұқсат етілмейді. Тек мұрагер (және мұрагерге мұрагер және т.б.) ғана оларды пайдалана алады. Мұрагерге үміткер (мысалы, ағасы, немере інісі немесе ағайындысы) ілтипат атағын қолданбайды. Алайда, шотландтық тәжірибе X-тің шебері / ханым стилін мұрагерге де, мұрагерге де береді; мысалы, қазіргі Твиддейл маркизі Лорд Алистер Хейдің ағасы Твиддейл шебері деген атаққа ие. Court of St James's-те ілтипат атағы иелерінің алдында «The» деген нақты мақала болмайды: мысалы, «Арундел графы» дегеннен гөрі «Арундел графы». Әйелдер күйеулерінің ілтипат атауларының әйелдік түрін қолдануға құқылы. Осылайша, Арундел графының әйелі «Арундел графесі» деп аталатын (қайта, мақаласыз). Ілтипат атақтарын иеленушілердің балалары (еркек немесе әйел) атақтарды әкелері шын мәнінде белгілі болған теңдіктерді ұстаған жағдайда, өздері сияқты ұстайды: мысалы, Серена Станхоуп, Виконт Питершамның қызы (Харрингтон графының мұрагері) «Құрметті» (The Honourable) стиліне ие, бұл виконттар мен барондардың қыздарына арналған, атағы оның әкесі тек ілтипатпен ұстаған.

Құрметті атауды таңдау

Әдептілік атағы – отбасылық дәстүр мәселесі. Мысалы, Букклех және Куинсбери герцогының үлкен ұлы «Далкейт графы» деп аталады, тіпті герцог графтан жоғары тұрған Думфрисшир маркизі болса да. Сол сияқты, Лондондерри маркизінің үлкен ұлы «Виконт Кастлерег» деп аталады, тіпті маркиз граф Вэйн болса да. Кейбір әулеттерде мұрагерлер екі әдептілік атағын кезекпен қолданады. Лансдаун маркизінің мұрагерлері кезекпен «Керри графы» және «Шелберн графы» атағын алса, Джерси графының мұрагерлері «Виконт Грандисон» және «Виконт Вильерс» атағын кезекпен қолданады. Теңнің негізгі атағымен бірдей атауға ие атақтар әдептілік атағы ретінде қолданылмайды. Мысалы, Вестминстер герцогы сонымен қатар Вестминстер маркизі және Гровенор графы (басқа атақтардың арасында). Герцогтың мұрагері (бар болса) «Вестминстер маркизі» деп емес, оның әкесімен шатасуды болдырмау үшін «Гровенор графы» деп аталады. Қолданылатын атақ міндетті түрде теңнің нақты атағымен сәйкес келуі керек емес. Мысалы, Веллингтон герцогының үлкен ұлы әдетте «Дуро маркизі» деп аталады, бірақ оның әкесі иеленген нақты атақ – Дуро маркизі (Дуро емес). Егер граф немесе одан жоғары дәрежедегі теңнің негізгі атағынан өзгеше атауы болмаса, оның үлкен ұлы әдетте «Лорд [Тегі]» деген ойлап тапқан әдептілік атағын қолданады. Мысалы, Девон графының үлкен ұлы «Лорд Куртенэй» деп аталады, графтың осы есімде бароны болмаса да; сол сияқты, Гилфорд графының үлкен ұлы «Лорд Норт» деп аталады. Қосалқы атақтары жоқ Хантингдон графының үлкен ұлы шатасуды болдырмау үшін «Виконт Гастингс» деп аталады, себебі лорд Гастингс – нақты тең. Earl Castle Stewart мұрагері «Виконт Стюарт» атағын қолданады, бұл Виконт Кастлерегхтің (Лондондерри маркизінің үлкен ұлы) үлкен ұлы Лорд Стюартпен шатасуды болдырмау үшін жасалған.

"Лорд" сөзінің сыпайы стилі

Герцогтар мен маркиздердің кіші ұлдарына олардың есімінен бұрын "Лорд" деген құрметті үлгісі беріледі. Бұл үлгі әрқашан адамның есімі мен тегінің алдына қосылады, мысалы, Лорд Рэндольф Черчилль. Алайда, күнделікті сөйлеу тілінде екінші рет айтылғанда тегі жіберіліп айтылуы мүмкін. Бұл үлгі ешқашан тек адамның тегінен бұрын қолданылмайды және теңдестік заңы бойынша "лауазым" деп есептелмейді. Бұл үлгі иесінің әкесі қайтыс болғаннан кейін де сақталады, бірақ оның балаларына мұра болып өтпейді. Иесінің әйелі күйеуінің үлгісінің әйелдік түріне ие болады, ол "Леди" деп, күйеуінің есімі мен тегімен бірге айтылады, мысалы, Леди Рэндольф Черчилль. Иесі "Лорд Рэндольф", ал оның әйелі "Леди Рэндольф" деп аталады.

"Леди" сөзінің сыпайы стилі

"Леди" деген құрметті әдептілік стилі герцогтардың, маркиздердің және графтардың қыздарына қолданылады. Мысалы, Леди Диана Спенсер және Леди Генриетта Валдегрейв сияқты, әдептілік атағы адамның есімінен бұрын қойылады. Бұл тек әдептілік қана болғандықтан, заңдық күші жоқ, сондықтан иеленушінің әкесі қайтыс болғаннан кейін де бұл құрмет сақталады, бірақ оның балаларына мұра болып өтпейді. Әдептілік стилі тек фамилияның алдында қолданылмайды. "Леди" құрметті атағы басқа титул немесе стильге ие емес "Жартер" орденінің және "Тисл" орденінің әйелдерінің есімдерінен бұрын да қолданылады. Әдептілік стиліне ие әйелдің күйеуі өзінің әйелінің статусы бойынша ешқандай әдептілік стиліне ие болмайды; сондай-ақ, қандай да бір стиль немесе титулға ие адамның күйеуі де (соның ішінде пэрдің күйеуі) ие болмайды.

"Құрметті" дегеннің әдепті стилі

Графтардың кіші ұлдары, сондай-ақ виконттардың, барондардың және парламент лордтарының барлық ұлдары мен қыздары өз есімдерінің алдынан "Құрметті" деген сыпайы атауын қосады; мысалы, Вита Саквилл-Вест. Бұл көбінесе "Құрм." деп қысқартылады. Бұл атау иесінің әкесі қайтыс болғаннан кейін де сақталады, бірақ оны иесінің балалары мұраға ала алмайды. Бұл атау тек үшінші жақта қолданылады, тікелей сөйлескенде емес.

Үйленген қыздар

Герцогтың, маркиздің немесе графтың қызы атын атамаған еркекпен үйленсе, "Леди [Аты] [Әйелінің тегі]" болады; мысалы, "Гордость и предубеждение" романындағы Леди Кэтрин де Бург, ол атын атамаған рыцарь (немесе барон) сэр Луи де Бургпен үйленді демек, оның сыпайылық стилін сақтайды. Виконт немесе баронның қарапайым адаммен үйленген қызы "Құрметті [Аты] [Әйелінің тегі]" деп аталады. Кез келген әйел теңдес адамға үйленсе, оның теңдес атағының әйелдік түрін қолданады, тіпті оның өзінің дәрежесі одан жоғары болса да, мысалы, герцогтың қызы баронға үйленген жағдайда, себебі теңдес атақ – бұл маңызды атақ, оның қолданылуы кез келген сыпайылық стилінен басым, егер ол Корольдық отбасыға үйленбесе. Әйел герцогтың немесе маркиздің кіші ұлына үйленсе, "Леди [Әйелінің толық аты]" болады. Егер ол графтың кіші ұлына немесе виконт немесе баронның кез келген ұлына үйленсе, "Ардагер ханым [Әйелінің толық аты]" болады. Ажырасқан жағдайда, ол некедегідей стилін сақтай алады немесе "Мырзайым [Аты] [Әйелінің тегі]" стилін таңдауы мүмкін. Ол қандай таңдау жасаса да, неке арқылы алған барлық дәрежесінен айырылады, және осы себепті бірнеше Леди Джон Смит болуы мүмкін.

Бала асырап алу

2004 жылға дейін құрбылары асырап алған балалардың әдеп атағына құқығы болмаған. 2004 жылғы 30 сәуірдегі Корольдік жарлыққа сәйкес, енді олар бауырларымен бірдей стильдер мен әдеп атақтарына автоматты түрде ие болады. Дегенмен, туған балалардан айырмашылығы, олар ата-анасынан теңдікті мұраға ала алмайды (сондай-ақ, мұрагер бола алмайтындықтан, егер теңдік ұлды асырап алса және ол үлкен ұлы болса, кіші ұлдарға арналған стильдерді пайдаланады). Мысалы, актриса Ними Марч, Ричмонд герцогі мен герцогинясының қызы, 30 сәуірде 2004 жылы дереу леди Наоми Гордон Леннокс атағын алды. Шотландиялық теңдіктердің әдеп атақтары мен стильдеріне қатысты ережелер өзгеше.

Тікелей емес мұрагерлік

Кейде, туысы қайтыс болғанда, адам теңдесінің құрметті атағына ие болады, бұл туысы оның ата-анасы болмаған жағдайда болады. Мұндай жағдайда, жаңа теңдестің туыстарына, егер жаңа теңдес ата-анасы немесе әжесінен осы атақты мұра еткен болса, берілер еді деген құрметті атақтар мен стильдерді пайдалануға рұқсат етілуі мүмкін. Мысалы, Руперт Понсонби 2002 жылы баласыз қалған ағасынан 7-ші барон де Моули атағын алды. Оның ағасы Джорджтың атағы болған жоқ, себебі олардың әкесі тек теңдес адамның кіші ұлы болған және барон де Моули атағын мұрагер ретінде ешқашан мұраға алмады. Алайда, 2003 жылы Джорджқа II Елизавета патшайымның бұйрығымен, егер оның әкесі аман қалғанда және барондықты мұра еткенде алатын құрметті атақ пен дәреже берілді, ол «Құрметті Джордж Понсонби» атанды. Мұндай жағдайларда дәреже беру әдеттегі жайт, бірақ ол автоматты түрде берілмейді.

Жақындарының жұбайлары

Ері тұрақты мәртебе иесі болған әйелдер заң бойынша оның мәртебесіне берілген артықшылықтарға құқылы: олар күйеуінің мәртебесіне «өмір бойы иелік ету құқығымен» ие деп есептеледі. Сондықтан герцогтың әйелі «герцогиня», маркиздің әйелі «маркиза», графтың әйелі «контесса», виконттың әйелі «виконтесса» және баронның әйелі «баронша» деп аталады. Ол «тең әйел» деп аталғанына қарамастан, неке арқасында мәртебе иесі болып саналады. Дегенмен, бұл заңды мәртебе болып табылады, себебі ол оған заңдық иелік құқығын береді, ал мәртебе иесінің балаларының әлеуметтік мәртебелерінен өзгеше. Мәртбе иесінің үлкен ұлдарының әйелдері өздерінің мәртебесін күйеулері сияқты, яғни сыпайылықпен алады. Осылайша, Дуро маркизі деп танылған адамның әйелі «Дуро маркизасы» деп аталады.

Күйеулері

Әйел өз құқығымен, мұрагерлік немесе жаңадан теңдестіру арқылы (яғни, көбінесе 1958 жылғы Өмірлік теңдіктер заңы бойынша ең көп кездесетіндей, теңдік беру арқылы) тең болған жағдайда, оның күйеуі әйелінің құқығымен ешқандай артықшылыққа ие болмайды. Осылайша, Неттлстоун баронессасы Боттмлидің күйеуіне әдепті атақ берілмеген; ол рыцарь атағын алғанға дейін "Мистер Питер Боттмли" деп аталды, ал содан кейін "Сэр Питер Боттмли" атанды. 2012 жылы консерватор партиясынан депутат Оливер Колвилл, егер ол азаматтық одаққа немесе некеге тұрса, құрметті атаққа ие болған әйелдің күйеуіне "Құрметті" атағын алуға рұқсат беретін он минуттық ереже жобасын ұсынды. Бұл жоба тоқтап, парламент сессиясы аяқталғанға дейін қабылданбады. 2013 жылы консерваторлық мұрагерлік жұрты Лорд Лукас Лордтар палатасында осыған ұқсас мақсатта жеке мүшелік заң жобасын ұсынды, бірақ ол да қабылданбады.

Жесірлер

Егер билеуші немесе пэр қайтыс болса, оның әйелінің титулы жаңа пэр үйленген ер адам болмаса (немесе мұрагерлікке рұқсат болса әйел адам болса) өзгермейді. Дәстүрлі түрде, жесір пэр «Жесір» деген сөзді титулына қосады, яғни «Ең Игілікті Лондон маркизасы» «Ең Игілікті Лондонның жесір маркизасы» болады. Егер жесір пэрдің ұлы одан бұрын қайтыс болса, оның келіні «Жесір» титулын қолданбайды, бірақ мысалы, «Ең Игілікті Мэри, Лондон маркизасы» деп аталады, оның анасы қайтыс болғаннан кейін «Жесір маркиза» титулын пайдалана алады. Соңғы уақыттарда кейбір жесірлер «Жесір» есімінен гөрі өз христиандық есімдерімен аталуды қалайды, мысалы, «Октавия, Леди Баден Пауэлл» («Леди Октавия Баден Пауэлл» герцогтің, маркиздің немесе графтың қызы екенін, немесе Гартер орденінің леди-серігі немесе жоғары титулы жоқ Дистл орденінің ледиі екенін дұрыс емес білдіреді).

Ажырасқан әйелдер мен қайтадан үйленген жесірлер

Бұрын бір некеден жоғары атақ алған әйелдер оларды кейін қайтадан некеге тұрған кезде де сақтап қалады. Лорд Макноутен Earl Cowley v Countess Cowley [1901] AC 450 ісінде былай деді: «Әркім біледі, өз құқығында жұрт емес, жұртқа тұрмысқа шыққаннан кейін, мұндай некеден жоғалған атақты сақтау – өте кең таралған практика. Бұл – құқықтық мәселе емес, тек сыпайылықтың және қоғамның әдет-ғұрыптарымен рұқсат етілген нәрсе.». Жоғарыда аталған істе ажырасу соты графқа бұрынғы әйеліне оның атағын пайдалануға тыйым салатын қаулы шығарды; бірақ бұл шешім апелляциялық сотта күшін жойды, ал Лордтар палатасы оны растады, себебі қарапайым соттардың абырой мәселесінде құзыреттілігі жоқ еді. Осы тәжірибе қайтадан тұрмысқа шыққан жесірлердің арасында да сақталды. Көрікті мысалы – Генрих VIII-нің соңғы әйелі Кэтрин Парр, ол Томас Сеймур, Судлей баронына тұрмысқа шыққаннан кейін де Кэтрин патшайым деп танылды (әрине, ол осы мәселеде Сомерсет герцогинясы Анна Сеймурмен үстемдік үшін күресті). Бұл әдет ХХ ғасырдың соңында жойылды, ал қазір қайтадан үйленген әйелдер әдетте жаңа тегін алады және бұрынғы атағын сақтап қалмайды. Арм колледжі Лорд-канцлердің пікіріне сүйене отырып, ажырасқан жұбайлар «ерлерінен алған жұбайлардың мәртебесіне ие бола алмайды» деген тұжырымға келді. Бір жұбайдың ажырасқан бұрынғы әйелі енді жұбай емес, бірақ ол әлі де атақты пайдалана алады, атақтың алдына есімін қойып (анықталмаған артикльсіз, «а»). Оның есімі негізінен бұрынғы күйеуінің жаңа әйелінен ажырату үшін қолданылады. Бірақ егер бұрынғы күйеуі үйленбесе, бұрынғы әйелі өзінің есімін қоспай, атақты пайдалануын жалғастыра береді. Егер жұбайдың бұрынғы әйелі қайтадан тұрмысқа шықса, ол ажырасқан жұбайдың статусын жоғалтады және жаңа күйеуіне қатысты жаңа статус алады. 1996 жылдың 21 тамызындағы патенттік хаттар британдық ханзадалардың ажырасқан әйелдерінің титулдарын өзгертті, осылайша олардың бұрынғы әйелдерін «Корольдік Билік» статусынан айырды. Осы себепті, Уэльс ханшайымы, ажырасқаннан кейін Диана, Уэльс ханшайымы атанды. Сол сияқты, Йорк герцогинясы да Сара, Йорк герцогинясы болып өзгерді.

Азаматтық серіктестер

Сәлемдесу атағын қолданатын адамның өмірлік серіктесі оның атағын қолдануға құқылы емес.

Шотландиялық сыйлық атақтары

Лаирд – бұл белгілі бір ұзақ тарихы бар шотландтық иеліктердің иесіне қолданылатын құрметті атақ; атақ иелікке тікелей байланысты. Дәстүр бойынша, лаирд шотландтық шіркеу қорымындағы (kirkyard) 1730 жылғы қабір тасында көрсетілгендей ресми түрде аталады. Онда: "Гленмористонның аса құрметті [Есім (Джон)] [Тегі (Грант)] лаирді" деп жазылған. Дебретттің "Шотландия феодалдық барондықтары" бөлімінде "The Much Hon." префиксін қолдану "дұрыс" екені айтылады, бірақ "көптеген лаирдтар әсемдемесіз есім мен аумақтық атауды артық көреді". Лаирдтің әйеліне дәстүрлі түрде леди деген құрметті атақ беріледі.

"Жастар" сөзінің сыпайылық септігі

Берілген әдептілік атағының бір түрі – есімнің соңына "Кіші" (Yr немесе yr деп те жазылады) қосымшасы қосылуы. Бұл атақ феодал баронның мұрагеріне беріледі және оның аты-жөнінің соңына қойылады (мысалы, Эдинбургтан Джон Смит Кіші, немесе Джон Смит, Эдинбургтан Кіші). Кішінің әйелі де өз аты-жөнінің соңына бұл атақты қоюға құқылы. Аталған адамға "кіші" деп тіл қатуға болады (мысалы, Эдинбургтан Кіші).

"Қызметші" деген сөздің сыпайылық префиксі

"Қыз" деген құрметті префиксі феодал баронның үлкен қызына беріледі. Егер үлкен қызы сонымен қатар мұрагер болса, ол "Кіші" немесе "Қыз" атағын таңдауы мүмкін. Бұл атақ міндетті түрде берілмейді, оның алуы – дәстүр. Атақ есімнің соңына қойылады (мысалы, Мисс Элис Джой, Ньюкасл Қызы). Атақ иесі "Барондық Қыз" деп аталады.

Құрмет атақтарының басымдық мәртебесі

Теңдердің балаларының сыпайы атақтары мен стильдері әлеуметтік сипатта, заңдық емес. Осы себепті ресми құжаттарда Лорд Джон Смит көбінесе Джон Смит, Эск., деп көрсетіледі, бұл Лорд Джон Смит деп белгілі. Ал Миссис Смит – Мэри Джейн, Миссис Смит, әдеттегідей, "Ардақты" Мэри Джейн Смит деп аталады. Парламентке қатысатын теңдер ғана заңмен белгіленген басымдыққа ие. Дегенмен, Сент-Джеймс сарайында тең дәрежелі адамның әйелі немесе баласы болуына байланысты ресми басымдық бар, соған сәйкес әлеуметтік стильдер қолданылады. Алайда, теңдердің әйелдері өзі тең дәрежелі болып саналады және өздерінің атақтарын теңдерге берілгендей толыққанды пайдаланады. Теңдердің балалары кейбір нақты теңдерден жоғары дәрежеде болуы мүмкін. Мысалы, герцогтың қызы графинядан жоғары тұрады. Бірақ, егер герцогтың қызы графқа үйленсе, ол графиня дәрежесіне төмендейді, себебі оның сыпайы атағы күйеуінің толыққанды атағына бағынады. Алайда, егер сол қыз қарапайым адамға үйленсе, ол өзінің дәрежесін сақтайды. Егер ол қыз графтың үлкен ұлына үйленсе, ол сыпайы атаққа ие болса да, ұлы графтық атақты мұрагерлік еткенге дейін өзінің дәрежесін сақтай алады, содан кейін графиня дәрежесіне төмендеуі керек.

Шотландиядағы сот алқасы

Шотландияда Әділет Коллегиясының сенаторлары (Сессия сотының және Жоғары сот төрешілері, сондай-ақ Шотландия жер сотының төрағасы) дәстүрлі түрде лорд немесе леди атағын тегімен немесе аумақтық атауымен бірге қолданады. Коллегияның барлық сенаторлары өз атақтарының алдында "Құрметті" атағын алдынан қояды, ал сонымен қатар Құпия кеңесшілер немесе пэрлер "Өте Құрметті" атағын алдынан қояды. Сенаторлар Ішкі палатаға тағайындалғанда Құпия кеңесшілер болады. Мысалы, Александр Уайли "Құрметті Кинклавен лорды" ретінде танымал, ал Рональд Маккей "Өте Құрметті Эсси лорды" ретінде танымал. Кейбір сенаторлар сондай-ақ пэрлік атақтарға ие, мысалы, "Өте Құрметті Калтонның леди Кларкі", және олар сот атақтарының орнына қолданылады.

Ұлыбританияның Жоғарғы соты

Ұлыбританияның Жоғарғы Соты 2009 жылдың 1 қазанында құрылғанда, алғашқы судьялар бұрыннан-ақ өмір бойына пэрлік атағын иеленген және оны сақтап қалды. Үкімет болашақта тағайындалатын адамдарға пэрлік атағы берілмейтінін мәлімдеді. Жоғарғы Сотқа тағайындалған алғашқы пэр емес адам – сэр Джон Дайсон болды, ол 2010 жылдың 19 сәуірінде қызметке кірісті. 2010 жылдың 10 желтоқсанындағы корольдік жарлық бойынша, Жоғарғы Соттың пэр емес барлық судьяларына өмір бойына «Лорд» немесе «Леди» атағы беріледі, одан кейін тегі, аумақтық белгісі немесе олардың комбинациясы қосады. Бұл Сот алқасының шотланд сенаторларынан ешқандай айырмашылықты болдырмау мақсатымен жасалды (жоғарыдағы бөлімге қараңыз). Осыған сәйкес, сэр Джон Дайсон – Лорд Дайсон деп аталады. Жоғарғы Сот судьяларының әйелдері пэрлердің әйелдері сияқты аталады. 2011 жылдың 26 мамырында Жоғарғы Сотқа тағайындалған Николас Уилсон, Лорд Уилсон оф Калуорт, сот сыпайылық атағымен аумақтық атауды қолданған алғашқы адам болды, Нортгемптонширдегі Калуортқа сілтеме жасады.

Кәсіби сыпайылық атақтары

"Доктор" атағы (немесе "Dr" деген қысқартуы) докторлық дәрежесі жоқ мамандардың көптеген салалардағы сыпайылық атағы ретінде қолданылады. Бұл атақ көбінесе білікті медициналық тәжірибешілерде (хирургтардан басқа) және білікті стоматологтарда осылай қолданылады. Корольдік ветеринариялық хирургтар колледжі өз мүшелеріне де "доктор" деген сыпайылық атағын қолдануға рұқсат береді, бірақ олар халықты жаңылыстырмау үшін өздері ветеринар екенін және медициналық дәрежесі немесе ғылыми дәрежесі жоқ екенін жазбаша түрде нақты көрсетуі керек. "Капитан" атағы сауда флотындағы кеме басшылары, әскери шынжағы капитан болмаған жағдайда, сыпайылық атағы ретінде қолданылады. Сонымен қатар, бұл атақ кеме басқаратын, капитан шынжағынан төменгі дәрежедегі теңіз офицерлерін ауызша сөйлескенде де қолданылады.