Кіріспе
Махараштравади Гомантак партиясы (MGP) – Үндістандағы саяси партия. 1961 жылы Гоада португалдық үкім аяқталғаннан кейін бұл партия Гоаның алғашқы билеуші партиясы болды. Гоа Үндістанға қосылғаннан кейін өткен алғашқы сайлауларда 1963 жылдың желтоқсанында билікке келді және 1979 жылдың басында партиядан шығып кеткендердің салдарынан биліктен қуылғанға дейін билікте болды. Партияның негізін Махараштрадан келген брахмандар емес индустар мен олардың ұрпақтары құрайды. Олар португалдық үкім кезінде Гоадағы кедей тұрғындардың көп бөлігін құрады және 1961 жылдан кейін MGP саясаткерлерінің шақыруымен Махараштрадан жаппай көшіп келу арқылы олардың саны артты. Алайда, MGP-ның Гоаны Махараштрамен біріктіру ұсынысына Гоаның жергілікті халқы қарсылық көрсетті. Сол кездегі Үндістанның премьер-министрі Индира Ганди екі нұсқа ұсынды:
Гоаның Одақ аумағы мәртебесін сақтау
Гоаны көршілес Махараштра штатына және Даман мен Диудың бұрынғы португалдық анклавтарын көршілес Гуджарат штатына біріктіру.
Maharashtrawadi Gomantak Party ( MGP) is a political party in India. It was Goa's first ruling party after the end of Portuguese rule in Goa in 1961. In the first elections held after the Annexation of Goa by India, it ascended to power in December 1963 and stayed in power till being ousted from power by defections in early 1979. The party has its base amongst non Brahmin Hindu migrants from Maharashtra and their descendants, a group that made up a large section of the poorer residents in Goa during Portuguese rule in Goa and whose numbers increased after 1961 by mass immigration from Maharashtra at the invitation of MGP politicians. However, the MGP proposal to merge Goa with Maharashtra was met with stiff opposition from the native Goans. Indira Gandhi, the then Prime Minister of India, then offered two options:
To retain Goa's current status as a Union Territory
To merge Goa into the neighboring state of Maharashtra and the other erstwhile Portuguese enclaves of Daman and Diu into the neighbouring state of Gujarat
A law to conduct opinion poll to decide the issue of merger or otherwise of Goa, Daman and Diu with Maharashtra/Gujarat was passed by both the houses of the Indian Parliament, the Lok Sabha (on 1 December 1966), and the Rajya Sabha (on 7 December 1966 and the same received the assent of the President of India, Sarvepalli Radhakrishnan on 16 December 1966. An opinion poll was subsequently held on 16 January 1967 to decide the fate of the union territory which voted to retain its status as separate from Maharashtra by 34,021 votes. The continued mass immigration of Marathi people from Maharashtra to Goa helped the MGP to hold on to power for much of the first two decades of post Portuguese Goa, despite being affected by some defections, by defeating the other contenders for power — primarily the United Goans Party (not to be confused with the United Goans Democratic Party founded in the 1990s) and the Indian National Congress. During the first 18 years after the end of Portuguese rule, the MGP led the state government. However, the MGP today is marginalized when compared to its former status. The Bharatiya Janata Party, particularly during its reign between 1999 and 2005, took over most of the Hindu voters and also a large chunk of the MGP workers. Deepak Dhavalikar is the current president of the party and Pratap Fadte is the general secretary.
Гоа, Даман және Диуды Махараштрамен/Гуджаратпен біріктіру мәселесін шешу үшін халық пікірін анықтау мақсатында заң қабылдады. Үндістан Парламентінің екі палатасы – Лок Сабха (1 желтоқсан 1966 ж.) және Раджья Сабха (7 желтоқсан 1966 ж.) осы заңды қабылдады және Үндістан Президенті Сарвепалли Радхакришнан 16 желтоқсан 1966 ж. оған қол қойды. 16 қаңтар 1967 ж. Одақ аумағының болашағын шешу үшін халық пікірін білдіруге қатысты сауалнама өтті. Онда Гоа Махараштрадан бөлек мәртебесін сақтау үшін 34 021 дауыс берді. Португалиядан кейінгі Гоаның алғашқы екі онжылдығында Маратхи халқының Махараштрадан Гоаға жаппай көшіп келуі MGP-ға билікті ұстап тұруға көмектесті, тіпті кейбір партиядан шығып кеткендерге қарамастан, билікке таласқан басқа партияларды жеңіп, осылай билікті сақтап қалды. Олардың ішінде негізінен Біріккен Гоа партиясы (1990 жылдары құрылған Біріккен Гоа Демократиялық партиясымен шатастырылмауы керек) және Ұлттық Конгресс партиясы болды. Португалдық үкім аяқталғаннан кейін алғашқы 18 жыл бойы MGP штат үкіметін басқарды. Алайда, қазіргі уақытта MGP бұрынғы беделінен айырылған. Бхаратия Джаната партиясы, әсіресе 1999-2005 жылдар аралығында көптеген индустарды және MGP мүшелерінің көп бөлігін өз тарапына тартты. Қазіргі уақытта партия президенті – Дипак Дхаваликар, ал бас хатшысы – Пратап Фадте.
Maharashtrawadi Gomantak Party ( MGP) is a political party in India. It was Goa's first ruling party after the end of Portuguese rule in Goa in 1961. In the first elections held after the Annexation of Goa by India, it ascended to power in December 1963 and stayed in power till being ousted from power by defections in early 1979. The party has its base amongst non Brahmin Hindu migrants from Maharashtra and their descendants, a group that made up a large section of the poorer residents in Goa during Portuguese rule in Goa and whose numbers increased after 1961 by mass immigration from Maharashtra at the invitation of MGP politicians. However, the MGP proposal to merge Goa with Maharashtra was met with stiff opposition from the native Goans. Indira Gandhi, the then Prime Minister of India, then offered two options:
To retain Goa's current status as a Union Territory
To merge Goa into the neighboring state of Maharashtra and the other erstwhile Portuguese enclaves of Daman and Diu into the neighbouring state of Gujarat
A law to conduct opinion poll to decide the issue of merger or otherwise of Goa, Daman and Diu with Maharashtra/Gujarat was passed by both the houses of the Indian Parliament, the Lok Sabha (on 1 December 1966), and the Rajya Sabha (on 7 December 1966 and the same received the assent of the President of India, Sarvepalli Radhakrishnan on 16 December 1966. An opinion poll was subsequently held on 16 January 1967 to decide the fate of the union territory which voted to retain its status as separate from Maharashtra by 34,021 votes. The continued mass immigration of Marathi people from Maharashtra to Goa helped the MGP to hold on to power for much of the first two decades of post Portuguese Goa, despite being affected by some defections, by defeating the other contenders for power — primarily the United Goans Party (not to be confused with the United Goans Democratic Party founded in the 1990s) and the Indian National Congress. During the first 18 years after the end of Portuguese rule, the MGP led the state government. However, the MGP today is marginalized when compared to its former status. The Bharatiya Janata Party, particularly during its reign between 1999 and 2005, took over most of the Hindu voters and also a large chunk of the MGP workers. Deepak Dhavalikar is the current president of the party and Pratap Fadte is the general secretary.
Тарих
МГП-ның алғашқы бас министрі шахта иесі Даянанд Бандодкар болды, одан кейін оның қызы Шашикала Какодкар билікке келді. Ол 1973 жылы билікті алғаннан кейін шамамен он жыл өткен соң, әкесі лауазымда қайтыс болғаннан кейін осы қызметке тағайындалды. Шашикала Какодкар МГП-дан шығып, Конгресске қосылғаннан кейін Рамакант Халап Гоа Ассамблеясында МГП-ның жетекшісі болды. Оның харизматикалық басшылығының арқасында партия келесі сайлауда бастапқыда бар болған екі орыннан 18 орынға ие болды. Үндістанның Жоғарғы Соты "Др. Кашинатх Джальми штаққа қарсы" және "Рави Наик штаққа қарсы" істерінде МГП-ның Гоаның 40 мүшеден тұратын Ассамблеясында 25 депутаттан тұратын нақты көпшілігі болғанын растады. Алайда, сол кездегі Гоа губернаторы, Антидефекция заңы мен Үндістан Конституциясын аша қолданып, Халапты Гоаның бас министрі етіп тағайындамады. МГП-ның бағдары көбінесе популизмге негізделген, Гоадағы экономикалық тұрғыдан қиын жағдайдағы және әлеуметтік жағынан кемсітілген индуистерге жақсы жағдай жасауға уәде берді. Бастапқыда партия Гоаны көршілес Махараштра штатымен біріктіруді қолдады, бірақ 1967 жылы өткен халық пікірін білдіру науқанында бірігуге қарсы дауыс берілгеннен кейін бұл саясаттан бас тартты. Сондай-ақ, ол маратхи тілін қолдауды жақтады, бірақ кейбір сарапшылар оның тіл және бірігу мәселелеріне қатысты ұстанымын касталық мәселелермен күресу және Гоадағы дәстүрлі индуисттік және католиктік элиталардың үстемдігіне қарсы тұру құралы ретінде қарастырады. 1994 жылғы сайлауда БЖП МГП-мен одақтасып, оның дауыс базасына еніп, МГП 10 орын алғанмен, БЖП тек 4 орын жеңіп алды. Арыстан символымен және сары түсті туы бар МГП жылдар өте келе биліктегі БЖП-ның ықпалымен әлсіреп қалды. 2000 жылдардың басында өткен сайлаудан кейін МГП Гоа заң шығарушы жиналысында барлығы 40 орынның ішінде тек бір орынға ие болды, ал БЖП үлкен жетістіктерге қол жеткізді. 2004 жылғы Лок Сабха парламенттік сайлауында партия Гоадағы екі округте де кандидаттарды тікелей ұсынды. Олар 5377 және 2207 дауыс жинады.
1994 - 1999 жылдар
1990 жылдардың басында БЖП ұлттық саясатта нығая түсті және Үнді ұлттық конгресіне (ҮҰК) орталықта балама ретінде көріне бастады. Штатта көп жылдар бойы үстемдік құрған Конгресс партиясын жою үмітімен, Гоадағы МГП БЖП-мен сайлау алдындағы одақ құрды. МГП Бахужан Самадждан қолдау алғанын және БЖП-ның Бабри мешітін бұзу туралы талаптарын ескерсек, көптеген сарапшылар бұл сайлау одағы биліктегі Конгресске күшті қарсыластың тууына әкелетініне сенді, себебі бұл одақ көпшілік индуист дауыстарын біріктіруге мүмкіндік берер еді. МГП 25 мандатқа, ал БЖП 12 округтен үміткерлерді тікелей ұсынды. Алайда, штаттық сайлауда Конгресс тағы да 18 мандатпен ең ірі партия болып шықты. МГП 12 мандатқа ие болды, сондай-ақ БЖП-дан төрт депутат сайланды. 1994 жылғы сайлауда МГП тікелей жеңіске жеткен кандидаттар:
Округ Кандидат Жынысы Пернем Паршурам Коткар Ер Дхаргалим (SC) Дью Мандекар Ер Мапуса Сурендра Сирсат Ер Сиолим Чандракант Чоданкар Ер Маем Шашикала Какодкар Әйел Пале Садананд Малик Ер Понда Шивдас Атмарам Верекар Ер Приол Доктор Кашинатх Джальми Ер Васко да Гама Доктор Уилфред Мескита Әйел Савордем Вишну Прабху Ер Кепем Пракаш Велип Ер Поигиним Говинд Рагучандра Ачарья Ер
Сайлау қорытындысы бойынша Конгресс Пратапсинх Ране басшылығымен коалициялық үкімет құрды. Алайда, 1998 жылы партия басшылары арасындағы ішкі дау-дамай Конгрессте жарылысқа әкелді. Бұрынғы бас министр доктор Уилфред де Соуза тағы тоғыз депутатпен бірге жаңа саяси партия – Гоа Раджив Конгресін құрды, ол МГП және БЖП-ның қолдауы арқасында билікке ие болды. Бірақ бұл үкімет тек 120 күнге ғана созылды, ал 1999 жылғы сайлауға бірнеше ай қалғанда INC 1998 жылдың қараша айында билікті қайта басып алды. 1994 жылғы БЖП-мен жасалған коалиция МГП үшін стратегиялық қателікке айналды, бұл партияның болашақ перспективаларына кері әсер етті. Ұлттық партия тез арада МГП-ның дәстүрлі сайлаушылар базасын ығыстыра бастады. БЖП келесі сайлауларда өзінің көрсеткіштерін жақсартқан сайын, МГП-ның күші экспоненциалды түрде төмендеді. Оның көптеген жетекші тұлғалары мен қатардағы мүшелері басқа партияларға өтті немесе белсенді саясаттан шығып қалды. 1994 жылғы сайлаудан бері МГП-ның мандаттары екі таңбалы санды аспады.
2007 жылғы парламент сайлауы
Партия 2007 жылдың маусым айында өткен мемлекеттік сайлауда Үндістан Ұлттық Конгресімен одақтасып, өзінің күшін арттырды. МДП дауыстардың 9% жинап, мемлекеттік жиналыста екі орын жеңіп алды, бұл бір орынға қосымша болды. Партия Конгресс партиясының жетекшілігімен, сондай-ақ Ұлттық Конгресс партиясын да қамтитын коалициялық үкіметке кірді. 2007 жылдың 26 шілдесінде партияның екі депутаты және екі тәуелсіз депутат Дигамбар Камат үкіметіне қолдауын кері тартып алды, нәтижесінде үкімет азшылыққа түсті. Бірақ, олар кейіннен қайта ықпалға алынып, үкімет толық мерзімін аяқтады.
2012 жылғы сайлау
2012 жылдың ақпан айындағы штаттық жиналысқа сайлаулардан бұрын МГП Конгресс басқаратын коалициялық үкіметке қолдауын кері тартып алды, себебі оқыту тілі мәселесі де олардың наразылығына себеп болды. Содан кейін партия БЖДП-мен сайлау алды келісіміне келді. Осы келісім бойынша партия сегіз мандатқа (Бенаулим, Даболим, Маркаим, Нувем, Понда, Приол, Квепем және Тивим) үміткерлерді тікелей ұсынды, ал оның серіктесі тағы 31 мандатқа үміткерлерді ұсынды. Одақтастар Құмбаржуадан тәуелсіз кандидат Нармала Савантты қолдады. Бұл сайлау партия үшін маңызды болды, өйткені сайлау таңбасын сақтап қалу үшін кем дегенде үш мандат немесе 95 000-нан астам дауыс жинауы қажет еді. Партия үш мандатты жеңіп алды, барлығы Орталық Гоадағы Понда қаласы мен оның төңірегінде. Дхаваликар ағайындылары – Дипак Дхаваликар Приолдан және Судин Дхаваликар Маркаимнен өз мандаттарын сақтап қалды. Сонымен қатар, МГП үміткері Лаву Мамледар Конгресс саяхаты, қазіргі Ішкі істер министрі Рави Наикке қарсы жеңіске жетті. БЖДП тағы 21 мандатты жеңіп алды. БЖДП-МГП одағы 40 мүшелі мәжілісте 26 депутаттың, оның ішінде екі тәуелсіз депутаттың қолдауымен билікке келді. Судин жаңа кабинетте Жолдар, көлік және өзен су жолдары министрі болды. Дипак Ынтымақтастық, фабрикалар және қазандықтар салаларын басқарады. МГП БЖДП басқаратын Ұлттық демократиялық альянстың құрамында болғанына қарамастан, МГП мен БЖДП арасында келіспеушіліктер туды. Дхаваликар 2017 жылғы сайлауда одақ туралы келіссөздерді бастау үшін Лаксмикант Парсекардың (БЖДП) Гоаның бас министрі лауазымынан кетуін талап етті. Парсекар МГП депутаттары бас министрге наразы болса, олардың мандаттарынан бас тартуы керек екенін мәлімдеді.
2017 жылғы сайлау
2017 жылғы Гоа штаттық заң шығару жиналысы сайлауы алдында МГП партиясы Үндістан Халық партиясымен (БЖП) арадағы одақты үзіп жіберді. Кейін, олар RSS жетекшісі Субхаш Велингкардың «Гоа Суракша Манч» және Шив Сена партияларымен бірігіп, штаттың 27 мандатына қатысты. Дауыс санау қорытындысы бойынша ешбір партия абсолютті көпшілікке ие болмады, бірақ МГП үш мандатты жеңіп алды. Олар бұрынғы бас министр Манохар Парикарды, сол кезде орталық үкіметте қорғаныс министрі болып қызмет еткен, Гоадағы үкіметті басқаруға қайтару шартымен БЖП басқаратын коалицияны қолдауға келісті. БЖП келісім берді және МГП Манохар Парикар басқаратын Ұлттық демократиялық альянс (НДА) үкіметінің құрамына кірді. МГП-дан Судин Дхаваликар мен Манохар Аджгаонкар министрлік лауазымдарға тағайындалды. 2019 жылдың наурыз айында Судин Гоаның орынбасары бас министрі болып тағайындалды, сондай-ақ «Гоа Форвард Парти» өкілі Вижай Сардесаи жаңа құрылған Промод Савант үкіметінде орын алды. Алайда, тоғыз күннен кейін ол министрлік қызметінен босатылды. Осы кезде екі МГП депутаты (Манохар Аджгаонкар және Дипак Паваскар) Үндістан Халық партиясына (БЖП) қосылды; олардың отставкалары МГП-ның депутаттарының санын бірге қысқартты. Содан кейін Аджгаонкар Гоаның орынбасары бас министрі болып тағайындалды.
2022 жылғы сайлау
2021 жылдың желтоқсан айында МДП Гоа штатындағы сайлауда Жалпыүнділік Тринамұл Конгресімен (ЖҮТК) сайлау алды одаққа келісті. МДП Гоа штатының 40 орындық құрамындағы 13 округте бақ сынасады. Сайлау қорытындысы бойынша МДП екі мандат жеңіп алды, содан кейін партия Гоада үкімет құру үшін БЖДП-ны қолдады.
Гоа, Даман және Диу Одақ аумағының бас министрлері
Ж/н АтыҚызметке кірген күніҚызметтен кеткен күніСайлау 1 Даянанд Бандодкар 20 желтоқсан 1963 2 желтоқсан 1966 1963 1 Даянанд Бандодкар [2] 5 сәуір 1967 23 наурыз 1972 1967 1 Даянанд Бандодкар [3] 23 наурыз 1972 12 тамыз 1973 1972 2 Шашикала Какодкар [1] 23 наурыз 1972 12 тамыз 1973 1972 2 Шашикала Какодкар [1] 7 маусым 1977 27 сәуір 1979 1977
Гоаның бас министрлерінің орынбасарлары
Ж/н АтыҚызметке кірген күніҚызметтен кеткен күніСайлаулар 1 Рави С. Наик 3 Рамакант Халап 8 Судин Дхаваликар19 наурыз 201927 наурыз 20192017