Кіріспе

Адам қолындағы екінші саусақ (көрсетуші саусақ, бірінші саусақ, екінші саусақ, меңзер саусақ, қоздырғыш саусақ, digitus secundus, digitus II және тағы да көптеген аталымдар) – адам қолының екінші саусағы. Ол бас бармақ пен ортаңғы саусақтың арасында орналасқан. Әдетте, ол қолдың ең ұзын емес, ең икемді және сезімтал саусағы болып табылады. Ол ортаңғы саусақтан қысқа, ал сынық саусақтан қысқа немесе ұзын болуы мүмкін (саусақтар арақатынасына қараңыз).

Анатомия

"Бас бармақ" сөзбе-сөз "көрсету саусағы" дегенді білдіреді, бұл латын тіліндегі "көрсету" сөзімен байланысты; оның анатомиялық атаулары "бас бармақ" және "екінші саусақ". Бас бармақта үш фаланга болады. Онда бұлшық еттер жоқ, бірақ қолдағы бұлшық еттердің көмегімен, сіңірлерге бекітілген tendon арқылы басқарылады.

Қолданылуы

Тік ұсталған жалғыз меңзеу саусағы көбінесе 1 санын білдіру үшін қолданылады (бірақ саусақтарды санау әртүрлі мәдениеттерде әртүрлі болады), ал жоғары көтерілгенде немесе оңға-солға қозғалғанда (саусақпен сөктеу), ол ескерту немесе кінәлау іспеттес қимыл болуы мүмкін. Алақандары алға қаратылып, бас бармағы мен ортаңғы саусағы қосылғанда, ол американдық қол тілі әліпбиіндегі "d" әрпін көрсетеді.

Нысандау

Көрсеткіш саусақпен көрсету нәрсені, адамды, жерді немесе объектіні көрсету немесе анықтау үшін қолданылуы мүмкін. Шамамен бір жасқа келгенде, балалар қызығушылық, тілек, ақпарат сияқты күрделі ойларын жеткізу үшін көрсетуді бастайды. Адам балаларының көрсетуі – басқа адамдардың не ойлап отырғанын түсіну қабілетін, яғни ақыл теориясын көрсетеді. Бұл әрекет адам тілінің дамуының бір негізін құруы мүмкін. Адам емес приматтар басқалардың ойларын қалыптастыра алмайды, сондықтан олар көрсетуді әлдеқайда қарапайым түрде қолданады. Дегенмен, қарғалар, иттің және пілдер көрсетілген нәрсені түсінеді. Кейбір мәдениеттерде, әсіресе Оңтүстік-Шығыс Азиядағы малай және явандықтар арасында, көрсеткіш саусақпен көрсету әдепсіз саналады, сондықтан оның орнына бас бармақ қолданылады.

Исламдағы меңзер саусағы

Ислам дінінде меңзеуші саусақты көтеру Тәухидті (تَوْحِيد) көрсетеді, ол Құдайдың бөлінбейтін жалғыздығын білдіреді. Ол Құдайдың бірлігін білдіру үшін қолданылады ("Алладан басқа ешқандай құдай жоқ"). Араб тілінде меңзеу немесе бас бармақ мусаббиха (مُسَبِّحة) деп аталады, көбінесе анықталған түрде қолданылады: әл-мусаббиха (الْمُسَبِّحة). Кейде саббаха (السَّبّاحة) деп те айтылады. Араб тіліндегі "саббаха" (سَبَّحَ) етістігі, араб тіліндегі меңзеу сөзімен ортақ түбірге ие, "Субхана Алла" (سُبْحانَ الله) деп айту арқылы Құдайды мақтау немесе даңқтап сөйлеуді білдіреді.

Археоастрономиядағы меңзер саусағы

GPS және компас пайда болғанға дейін, ертедегі адамдар түнде жұлдызды объектілердің көмегімен заттардың бағытын көрсету үшін көрсету саусағын қолданған.

Өнердегі ым-ишара

Жоғары көтерілген бас бармақ – оқыту билігінің белгісі. Бұл Рафаэльдің «Афина мектебі» картинасындағы Платон бейнесінде көрсетілген. Қазіргі заманғы көркемдік конвенция бойынша, көрерменге бармақпен көрсету – бұл бұйрық немесе шақыру нысаны. Мұның екі мәшһүр мысалы – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания мен АҚШ қолданған жұмылдыру плакаттары.