Кіріспе

Компанияның ақша жоғалту қарқыны – экономика термині.

Жұмсалу қарқыны – компанияның ақшалай қаражатын жұмсау жылдамдығы. Әдетте, ол айлық түрде көрсетіледі және стартаптар үшін қолданылады. Мысалы, «Компанияның қазіргі жұмсалу қарқыны айына 65 000 доллар». Осы контексте «жұмсалу» сөзі теріс ақша ағынымен синоним болып табылады. Бұл сондай-ақ компанияның акционерлік капиталын қаншалықты жылдам пайдаланатынын көрсететін өлшем. Егер акционерлік капитал таусылса, компания табыс табуға көшуге, қосымша қаржыландыру іздеуге немесе жабылуға мәжбүр болады. Жұмсалу қарқыны жеке тұлғалардың ақшасын, әсіресе қосымша табыстарын қаншалықты жылдам жұмсайтынын сипаттау үшін де қолданылады. Мысалы, Mackenzie Investments канадалықтардың жұмсау және үнемдеу әдеттерін бағалау үшін зерттеу жүргізіп, олардың «Артық жұмсаушылар» екенін анықтады.

Жұмсалу қарқыны жобаларды басқаруда да қолданылады, бұл жобаға бөлген сағаттардың қаншалықты жылдам жұмсалатынын анықтауға, жұмыстың жоба шегінен шығып кеткенін немесе тиімділіктің төмендегенін білуге көмектеседі. Бұл термин биологияда адамның негізгі метаболизм қарқынын, ракета техникасында ракетаның отынды жағу қарқынын және химия саласында да қолданылады.

Тарих

Бұл термин dot com дәуірінде көптеген жаңадан құрылған компаниялар пайдалылыққа және оң ақша ағынына қол жеткізбей тұрып, бірнеше қаржыландыру сатысынан өтіп, өзін-өзі қамтамасыз ете бастаған кезде (немесе көпшілігі сияқты, қосымша қаржыландыру мен тұрақты бизнес-модельдерді таба алмағандықтан банкротқа ұшыраған) жиі қолданыла бастады. Қаржыландыру шаралары арасында, шығын деңгейі (burn rate) маңызды басқару көрсеткішіне айналады, себебі ол қолда бар қаражатпен бірге келесі қаржыландыру қашан қажет екенін анықтайтын уақыт өлшемін ұсынады. Кейбір кәсіпкерлер мен инвесторлар dot com краншының себептерінің бірі – дұрыс емес басқару және қаржылық инвесторлардың тәжірибесі, яғни стартаптың клиенттік базасын қаншалықты жылдам кеңейтетінін бағалау үшін шығын деңгейін жоғары ұстау болды.

Жобаларды басқаруда

Қаржыландырудан басқа, "жағылу деңгейі" термині жоба басқаруда жобаға бөлінген сағаттардың пайдаланылу қарқынын анықтау, жұмыстың жоба шегінен шығып кеткен кездерді немесе тиімділіктің төмендеуін анықтау үшін де қолданылады. Қысқасы, кез келген жобаның жағылу деңгейі – жоба бюджетінің жұмсалу қарқыны.