Кіріспе
Экономикадағы түсінік. Капиталдың салмақталған орташа құны (WACC) – компанияның активтерін қаржыландыру үшін барлық қағаз иелеріне орташа есеппен төлейтін мөлшерлеме. WACC компанияның капитал құны деп жиі аталады. Маңыздысы, оны басқарушылық емес, сыртқы нарық анықтайды. WACC – компанияның кредиторларын, иелерін және капитал ұсынушылардың барлығын қанағаттандыру үшін, әйтпесе олар басқа жерге инвестициялайтын болса, қолданыстағы активтер базасынан алуға тиіс ең төменгі кірісті білдіреді. Компаниялар қарапайым акциялар, артықшылықты акциялар және олармен байланысты құқықтар, тікелей қарыз, айырбасталатын қарыз, қызметкерлердің акция опциялары, зейнетақы міндеттемелері, басшылық акция опциялары, мемлекеттік субсидиялар және тағы да басқа көптеген көздерден қаржы жинайды. Әртүрлі қағаздар, қаржыландырудың әртүрлі көздерін көрсетеді, олар әртүрлі кіріс әкеледі деп күтіледі. WACC капитал құрылымының әрбір бөлігінің салыстырмалы салмағын ескере отырып есептеледі. Компанияның капитал құрылымы қаншалықты күрделі болса, WACC есептеу де соншалықты еңбекті қажет етеді. Компаниялар WACC-ті пайдаланып, қолжетімді инвестициялық жобалардың пайдалылығын бағалай алады.
The weighted average cost of capital (WACC) is the rate that a company is expected to pay on average to all its security holders to finance its assets. The WACC is commonly referred to as the firm's cost of capital. Importantly, it is dictated by the external market and not by management. The WACC represents the minimum return that a company must earn on an existing asset base to satisfy its creditors, owners, and other providers of capital, or they will invest elsewhere. Companies raise money from a number of sources: common stock, preferred stock and related rights, straight debt, convertible debt, exchangeable debt, employee stock options, pension liabilities, executive stock options, governmental subsidies, and so on. Different securities, which represent different sources of finance, are expected to generate different returns. The WACC is calculated taking into account the relative weights of each component of the capital structure. The more complex the company's capital structure, the more laborious it is to calculate the WACC. Companies can use WACC to see if the investment projects available to them are worthwhile to undertake.
Салықтық әсерлер
Бұл формулаға салықтың әсерін енгізуге болады. Мысалы, корпоративтік салық ставкасы бар елде, жалпы нарықтық құны мен акцияның құны және жалпы нарықтық құны мен қарыздың құны бар бір түрдегі акциялармен және бір түрдегі облигациялармен қаржыландырылған компанияның WACC былай есептеледі:
Бұл есептеу әр элемент үшін көптеген мүмкін шамалардың болуына байланысты айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Осының салдарынан, белгілі бір фирманың белгілі бір жылғы WACC-і үшін кең диапазонды мәндерді қорғауға болады.
Капитал кестесінің шекті құны
Капиталдың шекті құны (МКК) кестесі немесе инвестициялық мүмкіндіктер қисығы – фирманың капиталдың әрбір бірлігінің салмақты құнын, тартылған жаңа капиталдың жалпы сомасына байланыстыратын график. МКК кестесін дайындаудың алғашқы қадамы – жобаларды ішкі қайтарым ставкалары (ІҚС) арқылы бағалау және реттеу. ІҚС неғұрлым жоғары болса, жоба соғұрлым тиімді болады.