Кіріспе

Американдық дипломат (1894–1984)

Эллсворт Ф. Банкер (11 мамыр 1894 – 27 қыркүйек 1984) – американдық кәсіпкер және дипломат (Аргентина, Италия, Үндістан, Непал және Оңтүстік Вьетнам елшісі қызметін атқарған). Ол 1960-1970 жылдар аралығында Вьетнам және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы соғысқа қатысты пікірлерімен танымал. 2024 жылғы ақпан айының мәліметі бойынша, Банкер – Президенттік бостандық медалімен екі рет марапатталған екі адамның бірі және ерекше көзге көрінгендігі үшін екі марапатты да алған жалғыз адам.

Ерте өмір және білім

Нью-Йорк штатының Йонкерс қаласында туған ол Джордж Раймонд Банкер мен Джинни Полхемның (туған аты Кобб) үш баласының үлкені болды. Оның әулеті Эвертсон отбасы (Ұлы Тоғыз серіктестіктің) және Скайлер отбасы сияқты танымал ерте голланд қоныс терушілерінен тараған. Оның шөлі Елиза Бродхед Полемус (Heyer) – Стивен Уитнидің сіңлісі, Джон Джейкоб Астордан кейін заманының ең бай америкалықтарының бірі саналған, ал оның бірінші туысы Чарльз Сьюдам Астордың немересі Уильям Бэкхаус Астордың жекжаттысы және оның әйелі Кэролайн Шермерхорн Астордың күйеуі болды. Бункердің әкесі Ұлттық қант өңдеу компаниясын құрушылардың бірі және басқарма төрағасы болды. Оның кіші інісі Артур Хью Бункер (29 шілде 1895 – 19 мамыр 1964) да белгілі кәсіпкер, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Соғыс өндірісі жөніндегі кеңестің атқару комитетінің төрағасы (1941–1945) және American Metal Climax (AMAX) компаниясының президенті, кейін басқарма төрағасы болды. Ол актриса және жазушы Изабель Лейтонға үйленген. Оның бірінші туысы Дороти Пенроуз Кобб тарихшы Фредерик Льюис Алленге үйленген. Эллсворт Бункер заңгер мамандығын алу үшін оқыды және 1916 жылы Йель университетін бітірді.

Мансап

Бункер алғаш рет әкесінің компаниясында, Ұлттық қант өңдеу компаниясында жұмыс істеді. Ол 1966 жылға дейін Ұлттық қант басқармасының мүшесі болды. Содан кейін ол Гарри С. Трумэн әкімшілігі кезінде үкіметке көшті, және Трумэн 1951 жылдың сәуір айында оны Аргентинаға елші етіп тағайындады. 1952 жылдың ақпанында Италиядағы елші болды. 1953 жылдың қарашасынан 1956 жылдың қарашасына дейін ол Америка Қызыл Крестінің президенті қызметін атқарды. 1956 жылдың қарашасында Дуайт Д. Эйзенхауэр оны Үндістан және Непал елшісі етіп тағайындады, ал 1956 жылдың желтоқсанында ант берді, онда ол Қытайға қарсы екі үлкен держава арасындағы құпия одақтың қалыптасуында маңызды рөл атқарды. 1961 жылы оның орнын Джон Кеннет Галбрайт басты. 1962 жылы ол Батыс Жаңа Гвинея мәселесі бойынша Нью-Йорк келісімінде АҚШ-тың делдалы болды. Вашингтонға қайтып келгеннен кейін, 1964-1966 жылдары Америка мемлекеттері ұйымында АҚШ-тың елшісі болды. Президент Линдон Б. Джонсон оны 1967-1973 жылдары Оңтүстік Вьетнамдағы АҚШ-тың елшісі етіп тағайындады. Сайгонға келгеннен кейін ол президенттер Джонсон мен Ричард Никсонның соғысқа қатысты күш-жігерін ынталы түрде қолдады және Лаос пен Камбоджаға жасалған АҚШ-тың әскери операцияларын мақұлдады. Вьетнам соғысы аяқталғаннан кейін Бункер 1977 жылғы Торрихос-Картер келісімдерін әзірлеуге қатысқан АҚШ командасын жетекшілік етті. Ол екі рет «Президенттік бостандық медалімен» марапатталды – алғаш рет 1963 жылы Джон Ф. Кеннеди (бірақ салтанат Линдон Б. Джонсонның өкілеттігі кезінде өтті), екінші рет 1967 жылы Линдон Б. Джонсон марапаттады. Ол бұл сыйлықты екі рет алған екі адамның бірі (екіншісі Колин Пауэлл) және оны екі рет де ерекше белгіленумен алған жалғыз адам.

Жеке өмір

Бункер 1920 жылғы 24 сәуірде Нью-Йорктің Йонкерс қаласында Эллен Мадж және Джордж Прентисс Батлердің қызы, көршісі Харриет Аллен Батлерге үйленді. Харриет, екеуі Коннектикут штатының Фармингтон қаласындағы Мисс Портер мектебінде оқыған кезде Бункердің қарындасы Кэтринмен дос болған. Олардың үш баласы болды: Джон Биркбек, Сэмюэл Эммет және Эллен Мадж. Ол 1964 жылы қайтыс болды. 1967 жылғы 3 қаңтарда ол Непалдың Катманду қаласында тағы бір елші, Кэролайн Кленденнинг "Кэрол" Лейзге үйленді. Ол 1991 жылы қайтыс болды. Елші Лейз – бірінші миссис Бункердің досы еді. Бункер Вермонт штатының Путни қаласындағы сүт фермасында қайтыс болды. Қоштасу рәсіміне оның жақын досы және көршісі, бұрынғы сенатор Джордж Айкен және бұрынғы президент Ричард М. Никсон қатысты. Айкен екі айдан кейін қайтыс болды. Оның ортаңғы баласы Джон Биркбек Бункер (8 наурыз 1926 – 26 мамыр 2005), Екінші дүниежүзілік соғыстағы лейтенант, 79 жасында Вайоминг штатының Уитленд қаласында рактан қайтыс болды.