Кіріспе

Иллинойс штатының губернаторы (1949–1953)

Адлай Юинг Стивенсон II ( /ˈæd//leɪ/; 1900 жылдың 5 ақпаны – 1965 жылдың 14 шілдесі) – 1961 жылдан 1965 жылы қайтыс болғанға дейін Біріккен Ұлттар Ұйымында АҚШ-тың елшісі болған американдық саясаткер және дипломат. Ол 1949 жылдан 1953 жылға дейін Иллинойс штатының 31-ші губернаторы болды және 1952 және 1956 жылдары АҚШ президенттігіне Демократиялық партиядан кандидат болды, екі сайлауда да Дуайт Д. Эйзенхауэрге үлкен айырмамен жеңіліп қалды. Стивенсон – АҚШ-тың 23-ші вице-президенті Адлай Стивенсонның немересі. Иллинойс штатының Блумингтон қаласында өскен Стивенсон Демократиялық партияның мүшесі болды. Ол 1930 және 1940 жылдары федералды үкіметте көптеген лауазымдарда қызмет етті, оның ішінде Ауыл шаруашылығын реттеу басқармасы, Федералдық алкоголь басқармасы, Әскери-теңіз күштері департаменті және Мемлекеттік департамент. 1945 жылы ол Біріккен Ұлттар Ұйымын құрған комиссияда жұмыс істеді және БҰҰ-ға АҚШ-тың алғашқы делегацияларының мүшесі болды. 1948 жылы ол Иллинойс штатының губернаторы болып сайланды, бұл кезде бұрынғы губернатор Дуайт Х. Гриннен күтпеген жеңіс оді. Губернатор ретінде Стивенсон штаттық полицияны реформалады, заңсыз құмар ойындарға қарсы күресті, штаттың автомобиль жолдарын жақсартты және мемлекеттік басқаруды жемқорлықтан тазартуға тырысты. Стивенсон сонымен қатар Иллинойс штатының конституциясын реформалауға және штат заң шығарушы органына бірнеше қылмысқа қатысты заңдарды енгізуге белсенділік танытты, бірақ нәтижелері әр түрлі болды. 1952 және 1956 жылғы президенттік сайлауларда ол президенттікке Демократиялық партиядан кандидат ретінде таңдалды, бірақ екі рет те республикашыл Дуайт Д. Эйзенхауэрден үлкен айырмамен жеңіліп қалды. 1960 жылы ол Демократиялық партияның президенттік номинациясын үшінші рет алуға тырысты, бірақ Демократиялық Ұлттық конвентте сәтті болмады. Президент Джон Ф. Кеннеди сайланғаннан кейін ол Стивенсонды Біріккен Ұлттар Ұйымындағы АҚШ-тың елшісі етіп тағайындады. Стивенсон БҰҰ елшісі қызметін атқарып жүргенде екі маңызды оқиғаға тап болды: 1961 жылдың сәуірінде Кубаға жасалған шошқалар шығанағының шабуылы және 1962 жылдың қазанындағы Куба зымырандары дағдарысы. Ол БҰҰ елшісі қызметін атқарып жүргенде 1965 жылдың 14 шілдесінде Лондонға сапары барысында жүрек талмасына ұшырады және сол күні 65 жасында қайтыс болды. Ол туған қаласы Блумингтондағы Эвергрин зиратына жерленген.

Ерте өмір және білім

Адлай Юинг Стивенсон II дүниеге Лос-Анджелесте, Калифорнияда, қазір Солтүстік Университет Паркінің тарихи ауданы деп белгіленген ауданда келді. Оның 2639 Монмут даңғылындағы үйі мен туған жері Лос-Анджелес тарихи-мәдени ескерткіші мәртебесіне ие болды. Ол Иллинойс штатының көрнекті саяси отбасының мүшесі еді. Оның әкесі мен атындасы Адлай Стивенсон I 1893 жылдан 1897 жылға дейін президент Гровер Кливлендтің басшылығымен АҚШ вице-президенті қызметін атқарды. Оның әкесі Льюис Стивенсон сайлаулы лауазымды ешқашан иеленбегенімен, 1914–1917 жылдары Иллинойс штатының мемлекеттік хатшысы болып тағайындалды және 1928 жылы Демократиялық партияның вице-президенттікке үміткер болуға лайық деп есептелді. Анасының әкесінің әкесі Джесси В. Фелл 1858 жылғы АҚШ Сенаты сайлауында Авраам Линкольннің жақын досы және сайлау кампаниясын ұйымдастырушысы болды; Стивенсон Феллді өзінің ең сүйікті атасы деп жиі айтқан. Стивенсонның үлкен ұлы Адлай Э. Стивенсон III 1970–1981 жылдары Иллинойс штатынан АҚШ сенаторы болды. Оның анасы Хелен Дэвис Стивенсон, ал үлкен әпкесі Элизабет Стивенсон Айвс, «Баффи» деп аталған жазушы еді. Актер Маклин Стивенсон алыс туысы болды. Ол романда жазатын Мэри Борденнің туысы еді және оның кейбір саяси сөздерін жазуға көмектесті. Стивенсон Иллинойс штатының Блумингтон қаласында өсті; оның отбасы қаланың жоғарғы топқа жататын мүшесі болды және қаланың жақсы аудандарының бірінде тұрды. 1912 жылдың 30 желтоқсанында он екі жасында Стивенсон Стивенсон үйінде өткен кеште 16 жасар досы Рут Мервинге қасақана зиян келтірді. Стивенсон оқиғадан қатты күйзеліп, ересек болғаннан кейін де оны әйелі мен балаларынан жасырып, сирек айтты. Алайда 1955 жылы Стивенсон ұлы да осындай қайғылы жағдайға тап болған әйел туралы естіді. Ол оған ұлына «енді ол екі адам үшін өмір сүруі керек» деп айту керектігін жазды, бұл Стивенсонның достары оқ оқиғасына сілтеме деп түсіндірді. Стивенсон Блумингтон орта мектебінің кіші сыныбын бітірмей, Иллинойс штатының Нормал қаласындағы Университет орта мектебінде оқыды. Содан кейін ол Коннектикут штатындағы The Choate School (қазіргі Choate Rosemary Hall) мектеп-интернатына түсті, онда теннис командасында ойнады, пьесаларда рольдерді сомдады және мектеп газетінің бас редакторы болып сайланды. 1918 жылы Choate-ді бітіргеннен кейін ол АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып, теңізші шәкірті дәрежесінде қызмет етті, бірақ оның дайындығы Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысу үшін кеш аяқталды. Ол Принстон университетіне түсіп, «The Daily Princetonian» газетінің бас редакторы, американдық Whig Cliosophic Society мүшесі, Quadrangle Club мүшесі болды және 1922 жылы әдебиет және тарих мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Әкесінің ынтасымен ол Гарвард заң мектебіне түсті, бірақ заң оған «қызықсыз» болып көрінді және бірнеше пәнді сәтсіз тапсырғаннан кейін оқудан шығып кетті. Ол Блумингтонға оралды, онда анасының әкесі Джесси Фелл құрған «Daily Pantagraph» отбасылық газетінде жұмыс істеді. Чикаго аймағынан тыс Иллинойс штатындағы газеттердің ішіндегі ең көп таралымы бар «Pantagraph» Стивенсон отбасының байлығының негізгі көзі болды. 1935 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін Адлай «Pantagraph» акцияларының төрттен бірін мұраға алды, бұл оған өмірінің соңына дейін үлкен және сенімді табыс көзін қамтамасыз етті. Гарвардтан шыққаннан кейін бір жыл өткен соң, Стивенсон Жоғарғы Сот судьясы Оливер Венделл Холмс-младшиймен сөйлескеннен кейін заңға қайта қызығушылық танытты. Блумингтонға оралғаннан кейін ол Норт-Уэстерн университетінің заң факультетінде оқуын аяқтауға шешім қабылдады, апта ішінде сабаққа қатысып, демалыс күндері Блумингтонға қайтып «Pantagraph» газетіне мақалалар жазды. Стивенсон 1926 жылы Норт-Уэстерн университетінен заңгерлік дәрежесін алып, сол жылы Иллинойс штатының заңгерлік емтиханын тапсырды. Ол Чикагодағы ең көне және беделді заң фирмаларының бірі - Cutting, Moore & Sidley-де жұмысқа орналасты.

Отбасы

1928 жылдың 1 желтоқсанында Стивенсон әлеуметтік өмірінде белгілі Эллен Борденге үйленді. Жас жұбай Чикагоның әлеуметтік ортасында тез арада танылып, құрметке ие болды; олар костюмді кештерге қатынудан және өткізуден ерекше ләззат алды. Олардың үш ұлы болды: АҚШ сенаторы болған Адлай Стивенсон III, Борден Стивенсон және Джон Фелл Стивенсон. 1935 жылы Адлай мен Эллен Чикагоның бай маңындағы Либертивилл қаласына жақын, Дес-Плейнс өзені бойындағы жерді сатып алды. Олар ол жерге үй салып, Стивенсонның өмірінің соңына дейін ресми тұрғын үйі ретінде пайдаланды. Карьерасының талабымен ол онда аз уақыт өткізгенімен, Стивенсон бұл үйді өзінің үйі деп есептеді және 1950 жылдары ұлттық ақпарат құралдары оны жиі "Либертивиллдің адамы" деп атады. Стивенсон сонымен қатар Иллинойс штатының солтүстік-батысында, Галена қаласының жанында ферма сатып алып, онда жиі атпен серуендеп, мал өсірді. 1949 жылдың 12 желтоқсанында Адлай мен Эллен ажырасып кетті; олардың ұлы Адлай III кейіннен былай деп еске алды: "Олардың қарым-қатынасы ұзақ уақыттан бері жақсы болмаған. Мен оны әкеммен ғана емес, бізбен де, қызметшілермен де дөрекі мінез-құлық танытқандықтан ұялатын едім". Стивенсоннің бірнеше биографы оның әйелі психикалық ауруға шалдыққандығын жазды: "Оның [әйелінің] күшейе берген психикалық ауруының дамуы ескерілмей, еріншектік пен ақылдан безген әрекеттер көбінесе сипатталды. Оған ең жақын адамдар, тіпті Адлай да ажырасқаннан кейін ұзақ уақыт бойы осы ауруды мойындауға баяу және тартынды болды. Кері перспектива, сот процестері және психиатрлық сараптама оның отбасын таңқалдырып, қайғыға батырған мінез-құлқының себебін түсінуге мүмкіндік берді". Стивенсон ажырасқаннан кейін қайтадан үйленбеді, бірақ өмірінің соңына дейін Алисия Паттерсон, Мариетта Три және Бетти Бил сияқты бірнеше танымал әйелдермен кездесті.

Дін

Стивенсон унитариандық дінге жататын және Блумингтонның унитариандық шіркеуінің ұзақ жылдар бойы мүшесі болған. Алайда, ол Либертивильдегі пресвитериандық қызметтерге де кейде қатысқан, онда унитариандық шіркеу болмаған. Губернатор ретінде ол Спрингфилдтің Бірінші пресвитериан шіркеуінің пасторы Ричард Грейбелмен жақын дос болып кетті. Грейбел «Стивенсонның унитариандық тәрбиесі оған діни және этикалық құндылықтарды азаматтық мәселелерге аудару құралын сыйлаған» деп мойындады. Төраға ретінде Стивенсон Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания мен оның одақтастарына нацистік Германияға қарсы күресте әскери және экономикалық көмек көрсету үшін халықтың қолдауын арттыруға жұмыстанды. Стивенсон «Британия – Американың алғашқы қорғаныс шебі» деп сенді және «бетараптық заңнамасын жоюды» және президент Рузвельттің «Ленд-Лизинг» бағдарламасын қолдауды ұсынды. Оның күш-жігері Чикаго Трибьюнының ықпалды, оқшауланған баспашысы және интервенцияға қарсы «Америка Бірінші» комитетінің жетекші мүшесі Роберт Р. МакКормик тарапынан қатты сынға ұшырады. 1940 жылы президент Франклин Д. Рузвельт жаңа тағайындалған Франк Нокс майорға Стивенсонға Бас прокурор және арнайы көмекші лауазымын ұсынды. Стивенсон бұл лауазымды қабылдады және осы қызметте сөздер жазды, комитеттерде министр Нокс пен Әскери-теңіз күштерін өкілдік етті, соғыс театрларын аралады және көптеген әкімшілік міндеттерді орындады. Нокс көбінесе номиналды тұлға болғандықтан, Стивенсон үшін маңызды рөлдер азаяқ болды. Алайда, 1944 жылдың басында ол ел экономикасы туралы есеп беру үшін Сицилия мен Италияға Сыртқы экономикалық басқарманың миссиясына қатысты. 1944 жылдың сәуір айында Нокс қайтыс болғаннан кейін Стивенсон Чикагоға оралды, онда ол Нокстің Чикаго Дейлі Ньюс-тегі бақылау үлесін сатып алуға тырысты, бірақ оның синдикаты басқа тараптан озып кетті. 1945 жылы Стивенсон АҚШ Мемлекеттік хатшысы Эдвард Стеттинийдің арнайы көмекшісі ретінде Мемлекеттік хатшының көмекшісі Арчибальд МакЛишпен бірге ұсынылған әлемдік ұйым бойынша жұмыс істеді. Кейін сол жылы ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Дайындық комиссиясына АҚШ-тың орынбасар өкілі ретінде Лондонға барды, ол 1946 жылдың ақпанына дейін бұл лауазымды атқарды. Делегация басшысы ауырғанда Стивенсон оның орнын басты. Комиссиядағы жұмысы, әсіресе Кеңес Одағының өкілдерімен байланысы, 1946 және 1947 жылдары БҰҰ-ға АҚШ делегацияларына тағайындалуына әкелді.

Иллинойс губернаторы, 1949-1953 жылдар

1948 жылы Джейкоб Арви, Чикагодағы қуатты демократиялық саяси ұйымның жетекшісі, Стивенсонды Иллинойс штатының губернаторы лауазымына демократтық үміткер ретінде таңдады. Ол қолданыстағы республикашыл Дуайт Х. Гринге қарсы күтпеген жеңіске жетіп, 572 067 дауыспен Иллинойс штатының губернаторы сайлауында рекордтық көрсеткішті орнатты. Президент Трумэн республикашыл қарсыласы Томас Э. Дьюиге қарсы Иллинойс штатында бар болғаны 33 612 дауыспен жеңіске жетті, бұл бір биографты: «Адлай президентті өзімен бірге алып келді» деп жазуға итермеледі. Стивенсонның Иллинойс губернаторы ретіндегі маңызды жетістіктері – штаттық полицияны реформалау, жұмысқа алу кезінде саяси факторларды жою және жұмысқа орналастыру мен жоғарылату үшін әділ жүйе құру, заңсыз құмар ойындармен күресу және штаттық автомобиль жолдарын жақсарту болды. Ол Иллинойс штатының үкіметін сыбайлас жемқорлықтан тазартуға тырысты; бір жағдайда ол штаттық түрменің бастығын тым көп тұтқындар, саяси сыбайлас жемқорлық және тұтқындарды көтеріліс күйіне жеткізген қабілетсіздік үшін қызметтен босатып, ал басқа жағдайда Стивенсон алкоголиктерге арналған мекеменің бастығын, ол жергілікті мейрамхана иелерінен пара алғаннан кейін пациенттерге жергілікті барларда сусын сатып алуға рұқсат бергенін білген соң, қызметтен босатып жіберді. Стивенсонның губернатор ретіндегі екі маңызды бастамасы – Иллинойс штатының конституциясын реформалау және жақсарту үшін конституциялық конвенция («кон-кон») құру туралы ұсыныс және Иллинойстағы қылмыстық әрекеттермен күресу үшін жаңа ресурстар мен әдістерді ұсынатын бірнеше қылмысқа қатысты заң жобалары болды. Көптеген қылмысқа қатысты заң жобалары мен кон-кон Стивенсонның наразылығына орай, штаттық заң шығарушы органмен келіспей қалды. Алайда Стивенсон «Gateway» деп аталатын кон-конға республикалық баламаны қолдауға келісті, ол заң шығарушы органмен бекітілді және 1950 жылғы референдумда Иллинойс сайлаушыларымен мақұлданды. Стивенсонның жақсартылған штаттық конституцияға ұмтылуы «конституциялық өзгерістер процесін бастады және 1969 жылы, оның қайтысынан кейін төрт жыл өткен соң, мақсатына қол жеткізілді. Бұл оның губернатор ретіндегі ең маңызды жетістігі болды». Ветоға қатысты мәлімдемесінде Стивенсон: «Нағыз сатқын адалдыққа қатысты серт беруден тартынар ма? Әрине, жоқ. Шын қауіпті бүлікшілер мен саботажшыларды қағазбен емес, мұқият, тұрақты, кәсіби тергеу арқылы ұстауға болады. Адалдыққа қатысты тергеулердің барлық түрі – полиция мемлекетінің ерекшелігі, демократияның емес. Бұл ветоның бұрмаланатынын және дұрыс түсіндірілмейтінін жақсы білемін. Осы қиын кезеңде осы заң жобасына вето қоюым көптеуге ұнамайды. Бірақ мен адал ниетпен, біздің еркін адамдар ретіндегі ежелгі құқықтарымыздың қажетсіз шектелуіне қарсы тұруым керек. Біз әлемді мазалаған идеялардың күресінде осы құқықтарды жою арқылы емес, олардың жеңіске жетуімен жеңіске жетеміз» деді. Стивенсон халық алдында сөйлеуде шеберлік танытып, зиялы ретінде және өзіне сын көзбен қарау сезімімен ұлттық беделге ие болды. Мысалы, Иллинойс штатының заң шығарушы органы (құс сүйер адамдар қолдаған) мысықтардың ешкімнің бақылауысыз жүруі қоғамдық тәртіпсіздік екенін жариялаған заң жобасын қабылдады. Стивенсон заң жобасына вето қойып, ветоға қатысты мына хабарламаны жіберді: «Мысықтардың табиғатында белгілі бір мөлшерде ешкімнің бақылауысыз жүруге бейімділік бар. Мысық пен құстың арақатынасы – заманнан бері келе жатқан мәселе. Егер біз оны заңмен шешуге тырыссақ, кім біледі, бірақ біз ит пен мысық, құс пен құс немесе тіпті құс пен құрт арасындағы мәселеде де тарап алуға шақырылуымыз мүмкін. Менің ойымша, Иллинойс штаты мен оның жергілікті басқару органдары мысықтардың тәртіпсіздігін бақылауға тырыспай-ақ, жасауға тиіс жұмысы жеткілікті. Осы себептерге байланысты және құстарды аз немесе мысықтарды көп жақсы көретінім үшін емес, мен Сенат заң жобасына вето қойып, мақұлдаудан бас тартамын. 93». 1949 жылдың 2 маусымында Стивенсон жеке түрде Алгер Хистің, кейіннен Кеңес Одағының тыңшысы болып табылған бұрынғы Мемлекеттік департамент қызметкерінің, мінез-құлқы туралы куәгер ретінде антпен куәлік берді. Стивенсон Хисспен жиі жұмыс істеген, алдымен 1933 жылы Ауыл шаруашылығын реттеу басқармасының заң бөлімінде, содан кейін 1945, 1946 және 1947 жылдары БҰҰ-ның түрлі жобаларында, бірақ ол оның жақын досы немесе серіктесі емес еді. Стивенсон куәлік беру кезінде Хистің адалдық, сенімділік және шыншылдыққа қатысты беделі жақсы екенін айтты. 1950 жылы Хисс тыңшылыққа қатысты жалған куәлік бергені үшін кінәлі деп танылды. 1952 жылғы сайлау кампаниясында сенатор Никсон Стивенсонның «Хисті қорғауы» оның «дұрыс емес шешімі» екенін және «Адлайдың үкімет басқару қабілетіне күмән тудырғанын» мәлімдеді.

1953 жылғы әлем турнесі және 1954 жылғы сайлау

Стивенсон жеңілгеннен кейін 1953 жылы Азия, Таяу Шығыс және Еуропа бойынша кеңінен жарияланған саяхат жасады, алған әсерлерін Look журналында жариялады. Демократиялық партияның төрағасы ретіндегі саяси беделі оған көптеген шетелдік мемлекет басшыларымен және көрнекті тұлғалармен кездесуге мүмкіндік берді. 1953 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1954 жылғы ара сайлауда Стивенсон елдің аймақтары бойынша Демократиялық партияның конгресске және губернаторлыққа кандидаттарын қолдау науқанында жетекші рөл атқарды. Демократтар Конгрестің екі палатасын да басып алып, тоғыз губернаторлық орынды жеңген соң, бұл "елдегі демократтарды Стивенсонға қарыздар етіп, партиялық көшбасшы ретіндегі оның беделін нығайтты".

1956 жылғы президенттік үміткерлік

1952 жылдан өзгеше, Стивенсон 1956 жылы Демократиялық партияның президенттік тікелей кандидаттығына белсенді түрде түсті. Бастапқыда, сауалнамалар Эйзенхауэрдің үлкен артықшылықпен қайта сайлануына нұсқағандықтан, көптеген демократтар 1956 жылғы кандидаттықты қалаған жоқ, ал Стивенсон кандидаттықты күрделі бәсекесіз және президенттік праймериздерге қатыспай-ақ жеңе аламын деп үміттенеді. Бірақ 1955 жылдың 24 қыркүйегінде Эйзенхауэр ауыр жүрек шабуына ұшырады. Ол жазылып, екінші мерзімге түсуді шешкенімен, денсаулығына қатысты алаңдаушылықтар екі көрнекті демократты – Теннесси сенаторы Эстес Кефауверді және Нью-Йорк штатының губернаторы Аверелл Харриманды Стивенсонға қарсы Демократиялық партияның тікелей кандидаттығы үшін күресуге итермеледі. Көмекшілерінен Кефаувер мен Харриманды жеңу үшін бірнеше президенттік праймериздерге қатысып, жеңуі керек екенін естігеннен кейін, Стивенсон 1955 жылдың 16 қарашасында ресми түрде жарысқа қатысты және Миннесота, Флорида және Калифорния штатында сайлау кампаниясын жүргізді. Миннесота штатындағы алғашқы сайлауда Стивенсон Кефауверден жеңіліске ұшырады, ол оны Чикагоның сыбайлас жемқор саяси басшыларының «бауырына алғаны» және «қалыпты демократтармен бірге жүрмейтін корпоративтік заңгер» ретінде сәтті бейнеледі. Стивенсон Флорида штатындағы алғашқы сайлауда Кефаувермен күресті, онда ол радио мен теледидарда онымен пікірсайысқа келісті. Кейін Стивенсон Флоридада «жапон қоңызын қатты айыптап, Жерорта теңізі жеміс шыбынына батыл шабуыл жасап» штаттың цитрус фермерлеріне үндеу жасағанын әзілмен айтты. Стивенсон бірінші раундта Харриманды жеңіп, екінші Демократиялық партияның президенттік тікелей кандидаттығын жеңіп алды. Оған «Жаңа саясат» қозғалысының ядросын құрайтын жас делегаттардың күшті қолдауы көмектесті. Демократиялық партияның тікелей кандидаттығына ынтаны арттыру үшін Стивенсон өзінің вице-президенттік кандидаттығын конгресс делегаттарына шешуге ерекше рұхсат берді. Марапаттау сөзінде Стивенсон «Жаңа Америка» жоспары туралы айтты, ол «білім беру, денсаулық сақтау және кедейлік» салаларында «Жаңа келісім» бағдарламаларын кеңейтуді қамтыды. Ол сондай-ақ республикашыларды «кандидаттарды таңғы асқа арналған дәнді дақылдар сияқты сатуға тырысқаны үшін» сынады. Роберт Ф. Кеннеди президенттік сайлау кампаниясымен бірге «президенттік сайлау кампаниясын қалай жүргізу керектігін үйренуді» үміттенеді. Стивенсон мен оның көптеген көмекшілері Кеннедидің кампания кезіндегі мінез-құлқына наразылық білдірді; Стивенсонның досы және көмекшісі Джордж В. Болл: «Менің ойымша, Бобби өте қыңыр және мақтанғаныш жас жігіт еді, ол Адлайға ешқандай пайда әкелмеді. Неге оны өзімізбен бірге алып келгенімізді білмеймін» деді. Стивенсон мен Роберт Кеннеди арасындағы шиеленіс 1960 жылғы президенттік сайлауға және президент Кеннеди әкімшілігі кезінде Стивенсонның Джон мен Роберт Кеннедимен қарым-қатынасына елеулі әсер етті. Көптеген саяси кеңесшілерінің кеңесіне қарамастан, Стивенсон жер үстіндегі ядролық қару сынақтарына халықаралық тыйым салуды және әскери міндетті тоқтатуды талап етті. Президент Эйзенхауэр және вице-президент Никсон, Нью-Йорктің бұрынғы губернаторы Томас Дьюи сияқты басқа да жетекші республикашылдар оның ұсыныстарының нағыздық емес екенін және Суық соғыста Кеңес Одағына пайда әкелетінін айтқанмен, Стивенсон өз ұстанымын сақтап, әртүрлі сөздерінде «Жер атмосферасы апта сайын жарылатын сутекті бомбалармен ластанған. Біз радиоактивті саңырауқұлақтың көлеңкесінде мәңгілік өмір сүргіміз келмейміз және атмосферадағы стронций-90 мөлшерінің артуының ең басты салдары балаларға тиеді» деді. Ақырында, Стивенсонның атмосфералық ядролық бомба сынақтарын тоқтатуға бағытталған күш-жігері «оған дауыс беруде қымбатқа түсті», бірақ «Адлай ақыры үкімді жеңіп алды», өйткені Эйзенхауэр 1958 жылы жер үстіндегі ядролық сынақтарды тоқтатты, президент Кеннеди 1963 жылы Ядролық сынақтарды ішінара тыйым салу туралы келісімге қол қойды, ал президент Никсон 1973 жылы әскери міндетті тоқтатты. Азаматтық құқықтар мәселесі тез арада маңызды саяси мәселеге айналды. Стивенсон сақтық танытып, Оңтүстік ақсүйектерінің қолдауын алу үшін Жоғарғы соттың Браун шешімін агрессивті түрде жүзеге асырудан сақтандырды. Котловски былай жазады: Либерал-демократтар да Брауннан қорқып қалды. 1956 жылы партияның президенттік тікелей кандидаттығына үміткер болған Адлай Э. Стивенсон үкіметті Оңтүстік штаттарының ұзақ уақыт бойы сақталған «дәстүрлеріне» құрметпен қарап, мектептегі сегрегацияны жоюға «кезең-кезеңмен» кірісуге шақырды. Стивенсон интеграцияны қолдады, бірақ Браунды күштеп орындауға қарсы болды. Бұл оған көмектесті. Стивенсон күздегі сайлауда Диксинің көп бөлігін жеңіп алды, бірақ қара нәсілді дауыстардың тек 61 пайызын алды, бұл демократ үшін төмен көрсеткіш, және Эйзенхауэрге үлкен артықшылықпен жеңіліске ұшырады. Стивенсонның нәсілдік прогреске қатысты көзқарастары оның ұзақ жылдар бойы серігі Мариетта Тридің оның өлімінен кейін былай деп сипаттады: «Ол барлық қара нәсілділерді сүйкімді, ескі отбасы мүшелері ретінде қарастырды және біз сияқты білім алуға ұмтылған, армандары мен тілектері бар жеке тұлғалар ретінде емес. Оның олар шынымен тең құқылы екенін, мүмкіндіктер теңдігін қалайтынын және оны қазір-ақ алуды қалайтынын түсінуіне көп уақыт кетті. Оның бұл жағдайды түсінуіне қиын болды». Президент Эйзенхауэр жүрек ауруынан зардап шеккен кезде экономика жақсы жағдайға ие болды. Стивенсонның жеңіске үміті қазан айында Эйзенхауэрдің дәрігерлері оған жақсы денсаулық туралы қорытынды бергенде және Суэц пен Венгрия дағдарысы бір уақытта болғанда құлап кетті. Халық басшылықты өзгертудің қажеті жоқ деп сенді. Стивенсон президенттікке екінші рет үміткерлігінде үлкен жеңіліске ұшырады, дауыстардың 42 пайызын және барлық штаттардың жетеуінен 73 сайлаушы дауысын ғана алды, тек Миссури штаты емес, Оңтүстік штатындағы демократиялық партияның бекітілген аймағында. 1957 жылдың басында Стивенсон заңгерлік тәжірибесіне қайта оралды және Вашингтон, округ Колумбияда орналасқан заң фирмасын құру үшін судья Саймон Х. Рифкиндпен бірікті (Стивенсон, Пол, Рифкинд, Уортон және Гаррисон), ал екінші фирманы Чикагода (Стивенсон, Рифкинд және Виртц) құрды. Екі заң фирмасы да Нью-Йорк қаласындағы Пол, Вейс, Рифкинд, Уортон және Гаррисонмен байланысты болды. Стивенсонның жаңа заң фирмасындағы серіктері Уиллард Виртц, Уильям Маккормик Блэр кіші және Ньютон Н. Миноу болды; осы адамдардың әрқайсысы кейіннен Кеннеди және Джонсон әкімшіліктерінде қызмет етті. Ол сондай-ақ «[Республикалық] Эйзенхауэр әкімшілігіне шабуыл жасау және жаңа демократиялық саясатты әзірлеу» мақсатымен құрылған жаңа Демократиялық кеңесшілер кеңесіне басқа да көрнекті демократтармен бірге тағайындалды. Ол сондай-ақ «Энциклопедия Британика» журналында құқықтық кеңесші ретінде жартылай штаттан жұмыс істеді.

1960 жылғы президенттік науқан және БҰҰ елшісі қызметіне тағайындалу

1960 жылдың басында Стивенсон үшінші демократиялық президенттік ұсынымға түспейтінін, бірақ ұсыныс қабылданса, қабылдайтынын мәлімдеді. Оның ең жақын достарының бірі журналиске: "Шындығында, ол [Демократиялық ұсынымды] қалайды. Бірақ ол [Демократиялық] съездің өзіне келуін қалайды, ол съезге бармақшы емес". 1960 жылы Лос-Анджелесте өткен Демократиялық Ұлттық съезде Элеонора Рузвельт, Агнес Мейер және Доре Шари мен Генри Фонда сияқты Голливудтың танымал тұлғалары бастаған Стивенсонның жақтастары, ол ресми түрде үміткер болмаса да, оны ұсынуды белсенді түрде қолдады. Кеннедидің сайлау штабының басшысы, оның ағасы Роберт Ф. Кеннеди, Стивенсонмен кездесуде ағасының атын ұсынуға келіспесе, "сенің жұмысың бітті" деп қорқытты. Стивенсон бас тартты және оны қонақүйден шығарып жіберді. Стивенсон достарына жазған хаттарында Джон және Роберт Кеннедиді "суық және қатал" деп сипаттады, Роберт Кеннедиді "Қара ханзада" деп атады және оның пікірін білдірді: "Ж.Ф.Кеннеди, ақылды және қабілетті болғанымен, президент болу үшін тым жас, тым тәжірибесіз болды; ол тым қатты қысым жасады, тым асықты; оған кішіпейілділік даналығы жетіспеді [Стивенсон] Кеннеди де, ел де оның амбициясын кейінге шегергені жөн деп ойлады". Дауыс беруге бір күн бұрын Стивенсон бірнеше штаттық делегациялардың басшыларына қоңырау шалып, олардың қолдауын сұрады, содан кейін ұсыну үшін белсенді жұмыс істей бастады. Ең маңызды қоңырау Иллинойс штатының делегациясының жетекшісі, Чикаго қаласының мэрі Ричард Дэйлиге жасалды. Делегация Кеннедиге 59,5 дауыс беруге келісіпті, бірақ Стивенсон Дэйлиге енді Демократиялық ұсынымды қалайтынын айтты және одан "делегаттардың дауысы оның үміткер емес екенін көрсете ме" деп сұрады. Дэйли Стивенсонға делегациядан қолдау таппағанын айтты. Стивенсон содан кейін "бұл шын мәнінде қолдау жоқ дегенді білдіре ме, әлде делегаттар оны үміткер деп ойламағандықтан қолдау жоқ па?" деп сұрады. Дэйли Стивенсонның қолдауы жоқ деп жауап берді. Стивенсонның өмірбаясын жазған Джон Бартлоу Мартиннің айтуынша, Дэйлимен телефон арқылы сөйлесу "Стивенсонның үміткерлігінің нақты соңы болды, егер ол туған штатының қолдауын ала алмаса, оның үміткерлігі құлайтын еді". Миннесота штатының сенаторы Юджин Маккарти Стивенсоннің кандидатурасын ұсынуда құмарлықпен сөз сөйлеп, съезді "бізді демократтар екенімізге мақтан тұтатын адамды қабылдамауға" шақырды. "Осы пайғамбарды өз партияңызда құрметсіз қалдырмаңыздар!" Алайда, Кеннеди бірінші дауыс беруде 806 делегат дауысымен ұсынуды жеңді; Стивенсон 79,5 дауыспен төртінші орында қалды. Алайда, тарихшы Роберт Даллекке сәйкес, "Жек те, Бобби де [Кеннеди] Стивенсонды жақсы бағаламады – олар оны тым қыңыр және тиімсіз деп қарады. [Стивенсон] олардың қатал мінез-құлқына ешқашан сай келмеді". Стивенсонның Демократиялық съезге дейін Кеннедиді жария түрде қолдамауы Кеннедидің "кешіре алмайтын" нәрсесі болды, сайлаудан кейін Ж.Ф.К. Стивенсонның жақтауына: "Мен оған ештеңе бермеймін" деді.

Біріккен Ұлттар Ұйымындағы елшісі, 1961-1965 жылдар

Біріккен Ұлттар Ұйымында Стивенсон АҚШ-тың сыртқы саясатын қолдау үшін көп еңбек етті, тіпті президент Кеннедидің кейбір іс-әрекеттерімен келіспеген жағдайларда да. Дегенмен, ол Кеннеди әкімшілігінде көбінесе сырттан қараушы ретінде қабылданатын, бір тарихшы "Стивенсонның ұстанымы екінші рөлдегі адамның ұстанымы екенін барша білетін" деп көрсеткен. Кеннеди кеңесшісі Уолт Ростоуға "Стивенсон президент болғанда бақытты болмас еді. Ол көп сөйлесе, жұмсақ шешімге келуге болады деп ойлайды, бірақ президенттік қызметте мұндай жұмсақтықтар өте сирек кездеседі" деді.

Шошқалар шығанағы оқиғасы

1961 жылғы сәуірде Стивенсон дипломатиялық мансабындағы ең үлкен ұятқа ұшырады – Қазаншұңқыр шабуылында. "Көптеген босқындар Кастроны құлатуға ниетті" деген қауесеттерді естігеннен кейін, Стивенсон шабуылға қатысты күмәндарын білдірді, бірақ "оны операцияның шетінде ұстады, ол шабуылға тоғыз күн бұрын ғана Артур М. Шлезингер кіші және ЦРУ-дан тым жалпылама брифинг алды". ЦРУ-дың жоғары лауазымды қызметкері Трейси Барнс Стивенсон мен оның командасына "Кубада жасырын операция өтеді, бұл тек кубалық мәселе. Америкалық тараптан да көмек болады, бірақ тек оқыту және қаржыландыру арқылы" деді. Тарихшы Питер Уайденнің сөзінше, Барнс Стивенсонге Кубаға кең ауқымды шабуыл жасалатынын айтпады, сондай-ақ американдықтардың кубалық көтерілісшілерді толыққанды қолдауы мен араласуы туралы ешқандай мәлімет бермеді, тіпті Кастроның әуе күшін жою мақсатындағы жоспарланған әуе шабуылдары туралы да хабарламады. Кеннеди кітапханасының тарихшысы Шелдон Стерн Стивенсоннің орынбасары, елші Чарльз В. Йостпен сұхбаттасты, ол кездесуге қатысып, Йосттың бастапқыда оқиғаға күдікпен қарағанын растады. Йост бұл ЦРУ-дың тағы бір "кәуәптің ісі" екенін мойындады. Брифингке қатысқан Мемлекеттік хатшының көмекшісі Харлан Кливленд Барнстың операцияны сипаттауда тым жалтақ болғанын және Стивенсонге шабуыл жоспарының толық мәліметтерін беруге ниеттері жоқ екенін сезінді. Кеннеди Стивенсонның Кубаға шабуыл жасау мәселесі бойынша талқылаудан шеттетілуіне ашуланып, Шлезингерге "Адлай Стивенсонның адалдығы мен беделі біздің ұлы ұлттық байлығымыздың бірі. Мен оған қауіп төндіретін ештеңе жасағым жоқ" деді, сондай-ақ ол Стивенсонға президенттің құпия операция сәтсіз аяқталған жағдайда оны қорғау үшін көптеген егжей-тегжейден хабарсыз қалдыратынын айтуын өтінді. Бірақ Роберт Даллек жазғандай, "оны талқылаудан тыс қалдыру оның ұятқа қалуына әкелді". Стивенсон Қазаншұңқырға қонған Кастроға қарсы кубалық эмигранттардың ЦРУ мен АҚШ Әскери-теңіз күштерімен тікелей қаруланғанын және американдық ұшқыштардың кубалық нысаналарды бомбалауға қатысқанын білмей, Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында сөйлеген сөзінде "ЦРУ-дың жасырын әңгімесін қайталады". Ол өзінің досы Харлан Кливлендке өз үкіметінің оны шабуылға американдық тараптың тікелей қатысы жоқ деп сендіруге "әдейі алдағанын" айтқанда, Кливленд: "Мен сіз сияқты сатқындық сезіміндемін" деді. Стивенсон отставкаға кетуді ойластырды, бірақ достары мен президент Кеннеди оны қалуға көндірді.

Кубалық зымыран дағдарысы

1962 жылдың қазан айында Куба ракеталық дағдарысы кезінде Стивенсон Қауіпсіздік Кеңесінің төтенше отырысында сөз сөйледі. Ұлттық телеарналарда көрсетілген сөз сөйлеу барысында ол БҰҰ-дағы кеңес өкілі Валериан Зориннен оның елі Кубада ядролық қару орналастырып жатыр ма деп сұрады. Зорин жауап беруге келіспегенде, Стивенсон: «Аударманы күтпеңіз, «иә» немесе «жоқ» деп жауап беріңіз!» деді. Зорин: «Мен американдық соттамын деп есептемеймін, сондықтан прокурор сияқты қойылған сұраққа жауап бермеймін, сіздерге уақтылы жауап беріледі» деді. Стивенсон оған: «Тозақ мұзы қатқанша күтемін» деп қарсылық білдірді. Стивенсон зымыран дағдарысы кезінде Ақ үйde өткен EXCOMM отырыстарына да қатысты, онда ол кеңестік тараппен келісім жасауды ұсынды: егер олар Кубадан зымырандарын шығарып алса, АҚШ Түркиядағы ескірген «Юпитер» зымырандарын шығарып алуға келіседі. Бірақ, ол EXCOMM мүшелерінің кейбіреулерінен күшті қарсылыққа тап болды, олар мұндай келісімді әлсіздік белгісі деп қарады. Кеннедидің кеңесшісі және Стивенсонның досы Джордж У. Боллдың айтуынша, бұл мүшелер «Стивенсонды ашуланып, қатты сөккен, тіпті дауыстарын көтерген». Алайда, президент Кеннеди: «Адлайға таң қалған жөн, ол өзінің позициясында тұра біледі, тіпті барлығы оған қарсы шыққанда да» деді. Роберт Кеннеди: «Стивенсон осы отырыстағы ұстанымы үшін сынға ұшырады, бірақ мен оның ұсыныстарымен келіспесем де, оның батылдығына риза болдым, және сол кездегі басқа ұсыныстармен салыстырғанда оның ұсынысы да дұрыс болды деп ойлаймын» деп жазды. Стивенсон: «Мен бүгін айтқан сөзім үшін көптері мені өмір бойына қорқақ деп есептейтінін білемін, бірақ ядролық соғыс туралы сөз болғанда, бәлкім, бізге қорқақ керек пе?» деді. Шындығында, Кеннеди әкімшілігі Куба ракеталық дағдарысы аяқталғаннан кейін шамамен алты ай өткен соң Италия мен Түркиядан «Юпитер» зымырандарын алып тастады, және президент Кеннедидің, егер кеңестік тарап Кубадан зымырандарын шығарып алса, ол Түркия мен Италиядан «Юпитер» зымырандарын кейінірек алып тастауға келісетіні туралы куәліктер бар. Алайда, бұл келісім көп жылдар бойы құпия сақталды, сондықтан Стивенсон оның бастапқы ұсынысы үшін ешқандай мақтау алмады. 1962 жылдың желтоқсан айында журналистер Стюарт Алсоп пен Чарльз Бартлетт «Saturday Evening Post» журналында жарияланған мақаласында зымыран дағдарысы туралы жазды. Мақалада «Стивенсон Мюнхенді қалады, АҚШ базаларын Куба базаларына алмастырмақшы болды» деген сөздерді айтқан «құрметтемейтін лауазымды тұлғадан» цитата келтірілді және Стивенсонның мінез-құлқы мен әрекеттері зымыран дағдарысы кезінде әлсіз және тиімсіз деп сипатталды. Стивенсон мақалаға қатты ашуланды, өйткені Стивенсонды сынға алған «құрметтемейтін лауазымды тұлғаның» президент Кеннедидің өзі болды деп кеңінен есептелді. «Кеннеди Альсоп пен Бартлеттке Стивенсон туралы ақпаратты берді, өйткені ол Стивенсонмен салыстырғанда өзін күшті көрсетуге мүмкіндік алды». Стивенсон Бартлетттің президент Кеннедидің жақын досы екенін білгендіктен, мақала президенттің рұқсатымен жазылғанын болжады және президентке достары арқылы, егер Кеннеди оның отставкаға кетуін қаласа, «оған осылай айналып-толпаңдаудың қажеті жоқ» екенін жеткізді. Кеннеди Стивенсонға ол отставкаға кетуін қаламайтынын айтты және оның баспасөз хатшысы Пьер Салингерге Стивенсонның зымыран дағдарысы кезіндегі еңбегін мақтап, баспасөзге хат жіберді. Бірақ, хат «халық арасындағы наразылықты басуға көмектессе де», Вашингтонда бәрінің Адлайдың отставкаға кетуіне мәжбүрлеу әрекеті деп қараған нәрсесі туралы әңгімелері тоқтамады. Стивенсонның досы Джордж Болл кейінірек: «Журналдағы мақаланың салдары ұзаққа созылды. Куба ракеталық дағдарысынан кейін Адлай тек формалды түрде жұмыс істеді. Сол кезден бастап ол сыртқы саясатқа ешқандай әсер ете алмайтынын білді».

Кеннедидің қазасы және Вьетнам соғысы

БҰҰ елшісі болған кезінде Стивенсон жиі ел аралап, сөздері мен семинарларда Біріккен Ұлттарды насихаттады. Осы сапарларда ол Біріккен Ұлттарға күмәмен қараған топтардың қарсылығымен және наразылығымен жиі кездесті, мысалы, оңшыл Джон Бирч қоғамы. 1963 жылғы 25 қазанда Стивенсон Техас штатының Даллас қаласында сөйлеген сөзінде зейнеткер генерал Эдвин Уокердің «Ұлттық наразылық конвенциясы» басқарған тәртіпсіз наразылықшылардың шабуылына ұшырады. Бір сәтте әйел Стивенсонды белгімен басына ұрып, ол «Бұл жануар ма, әлде адам ба?» деп сұрады және полицейге «Мен оның түрмеге түсуін қаламаймын, мектепке баруын қалаймын» деді. Кейін Стивенсон президент Кеннедидің кеңесшілеріне Далластағы «жағымсыз және қорқынышты» атмосфера туралы ескертті, бірақ президенттің 1963 жылғы қараша айының соңында Техасқа сапары алдында Кеннедимен алақандарындағы уайымын тікелей талқыламады. 22 қарашада Стивенсон Чили елшісі ұйымдастырған түскі асқа қатысып отырғанда, Далласта Кеннедиге оқ аталғаны туралы хабарды естіді. Ол достары мен көмекшілеріне «Міне, сол Даллас! Неге оған онда бармауын талап етпедім?» деді. Президент Кеннединің қазасынан кейін Стивенсон президент Линдон Джонсон басшылығымен БҰҰ-дағы елші қызметін жалғастырды. 1964 жылғы президент сайлауына жақындағанда Вьетнам соғысы сайлау науқанының маңызды мәселесіне айналды. Республикалық президенттік үміткер, Аризона штатының сенаторы Барри Голдуотер Вьетнамда жеңіске жетуді жақтады – Джонсон ядролық соғысқа тең деп бағалаған кері стратегияны. Стивенсон Вьетнам мәселесінде маңызды рөл атқармады. Ол Джонсонды жария және жеке түрде қолдады, себебі ол коммунизмді тоқтатуға сенді, бірақ сонымен қатар Біріккен Ұлттар арқылы Солтүстік Вьетнаммен келіссөздер бастауды қалады, бірақ Джонсон бұған келіспеді.

Кино және теледидардағы

Стивенсон "Симпсон" сериалдарының "Лиза иконоборь" және "Лиза Симпсонның құпия соғысы" эпизодтарында еске алынған (соңғысында оқу фильмінде пайда болды, Гарри Ширер мультфильм Стивенсонның дауысын берді). Біріншісінде, Спрингфилд тұрғындары Джедедианың мәйітін қазып жатқанда, Вилли қателікпен Адлайдың қабірінің алдындағы шамның жалынына топырақ лақтырып тастайды). Ол сондай-ақ "Алтын қыздар", "Бақытты күндер" (1975 жылғы 28 қаңтардағы "Президентті жасамау" эпизодында) және 3000 жылғы "Мистериялық ғылым театры" Manos: The Hands of Fate көрсетілімінде (Стивенсонға ұқсас адам машина сатып алады және MST3K кейіпкерлерінің бірі оған пікір білдіреді) еске алынған. Мерфи Браун жаңа туған ұлына қысқаша "Адлай Стивенсон" деп ат қойды. Ол сондай-ақ "Батыс қанатында" (Арнольд Виник өзін Стивенсонмен салыстырады, ол президенттікке екі рет ұсынылған) айтылды. Стивенсон кинода да еске алынды. Питер Селлерс өзінің "Доктор Странжлав" фильміндегі президент Меркин Мафли рөлін Стивенсонның үлгісімен жасағанын мәлімдеді. Стивенсонның Куба зымыран дағдарысы кезінде ресейлік елші Валериан Зоринге айтқан "Аударманы күтпеңіз" сөзі "Жұлдыз жолы VI: Табылмай қалған ел" фильміндегі сот залындағы диалогқа әсер етті. Тарихи сөйлеудің өзі 2000 жылғы "Он үш күн" фильмінде Майкл Фэйрман Стивенсон рөлінде ойнады, сондай-ақ 1974 жылғы Ральф Белламидің "Қазан айының зымырандары" телеспектаклісінде бейнеленді. Стивенсон сондай-ақ "Уэйннің әлемі 2" ("Уэйнсток" Аврора, Иллинойс қаласында Стивенсонның есімімен аталған саябақта өткізіледі), "Plain Clothes" (орта мектеп Стивенсонның есімімен аталған), "Энни Холл" (Вуди Алленнің кейіпкері Стивенсонның Эйзенхауэрмен сайлау кампаниясы туралы әңгіме айтады) және "Tiffany'де таңғы ас" фильмдерінде еске алынған. Стивенсон "Жержүзілік іс" фильмінде өзін-өзі бейнеледі. "Пионер Бір" атты, Creative Commons лицензиясы бойынша жарық көрген көпшілік қаржыландырған телесериалда кейіпкерлердің бірі өзін "Адлай Стив ДиЛео" деп таныстырады, ол президенттікке үш рет үміткер болған, бірақ сәтсіз аяқталған Адлай Стивенсонның есімімен аталған. "Слайдерс" эпизодындағы "Мэгги Беккеттің оралуы" эпизодындағы параллель әлемде 1944 жылы Аулж шайқасында неміс Вермахты одақтастардың шебін бұзып, Екінші дүниежүзілік соғысты 1947 жылға дейін созады. Генерал Эйзенхауэр Еуропадағы одақтас күштердің Жоғарғы Бас қолбасшысы лауазымынан босатылып, АҚШ-қа ұятпен оралады. Нәтижесінде Стивенсон президент болады. Стивенсон әкімшілігі 1947 жылғы шілдедегі Розуэллдегі НЛО оқиғасын жария етеді және Ретикулалық Америка еркін сауда келісімін (РАФТА) қолдайды, бұл АҚШ-қа Ретикуланың жетілген технологиясына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Бұл 1990 жылдары Марсқа адамдарды жіберуге әкеледі. 2016 жылғы "Боги мен Баколл" фильмінде Стивенсонды актер Райан Пейви ойнады.

Тарих және ғылыми фантастика

Стивенсон Джеймс Патрик Келлидің Хьюго сыйлығын жеңіп алған «1016-дан 1-ге» (1999 ж.) повесінде 12 жасар баламен өлтірілуге шамалы жетіп, құтылады. Робин Гербердің «Элеонора Айкке қарсы» романында Стивенсон 1952 жылы Демократиялық партияның кандидаттығын қабылдау үшін трибунаға жақындағанда қайтыс болды. Ол бұрынғы бірінші ханым Элеонора Рузвельтпен алмастырылды, ол Демократиялық партияның президенттікке үміткері болды. Дэвид Джеррольдтың «Адлай Стивенсоннің импичменті» атты тарихи очеркінде Стивенсон 1952 жылы сайланды, себебі Дуайт Д. Эйзенхауэр Ричард Никсонның орнына Джозеф Маккартиді өзінің серігі етіп қателік жасады. Ол 1956 жылы қайта сайлануға үміткер болып, тағы да генерал Эйзенхауэрді жеңді. Алайда, ол өте танымал емес президент болып шықты. Майкл П. Кубе Макдауэллдің «Альтернативтер» тарихи романында Стивенсоннің 1956 жылы президент болып сайланғаны және екі мерзім қызмет еткені айтылады, бірақ ол екінші мерзімін қарғыс деп сипаттады. Майкл Флинннің «Оңтүстік стратегиясы» тарихи повесі («Альтернативті генералдар», екінші том, Baen, 2002), Стивенсоннің көзқарасынан толығымен баяндалған. Кайзер Германиясы 1956 жылы еркін әлемге ұқсайтын нәрсенің көшбасшысы болған әлемде Стивенсон Екінші американдық Азамат соғысынан кейін қираған АҚШ-тың бұрынғы сенаторы. Повесте Стивенсонның Генерал Эрвин Роммель басқаратын Ұлттар Лигасының бейбітшілік сақшылары мен әртүрлі мақсаттары бар бірнеше партизандық террористік топтар арасындағы қарулы келісімді келісуге жасаған тыңсыз күш-жігері көрсетіледі. Террористердің бірінің басшысы Ричард Никсон. С. Дж. Сансомның «Доминион» романында Екінші дүниежүзілік соғыс 1940 жылдың маусымында аяқталады, британ үкіметі премьер-министр лорд Галифакстың басшылығымен Берлинде нацистік Германиямен бейбітшілік шарты жасасады. Франклин Д. Рузвельт нацистерге және келісімге қарсы тұруда бекем болды, нәтижесінде ол 1940 жылғы сайлауда республикашыл қарсыласы Роберт А. Тафтқа жеңіліп қалды, ол 33-ші президент болды. Тафт 1944 және 1948 жылдары қайта сайланды, бірақ Стивенсон оны 1952 жылы жеңіп, 34-ші президент болды. Стивенсоннің 1952 жылдың қарашасында сайланғаннан кейін көп ұзамай, британдық нацистік премьер-министр лорд Бивербрукке тиесілі «Таймс» газеті Стивенсон Рузвельттің ізімен жүріп, Еуропа мәселелері бойынша интервенциялық сыртқы саясатты ұстанады деп болжады. Бірнеше аптадан кейін, сайланған президент Стивенсон 1953 жылдың 20 қаңтарында қызметке кіргеннен кейін Кеңес Одағымен сауда-саттық бастауға ниеттенгенін мәлімдеді.

Басқа медиада

Стивенсонға құрметпен қарап, қолдаған жазушы Гор Видал 1960 жылы Бродвейде қойылған "The Best Man" пьесасының басты кейіпкерін Стивенсонның өзінен жасаған. Алты Тони сыйлығына ие болған бұл пьеса, ойдан шығарылған саяси съезде президенттікке кандидаттардың арасындағы күресті бейнелейді. Басты үміткерлердің бірі – принциптері берік, либералды көзқарастағы интеллектуал, мемлекеттік хатшы Уильям Расселл. Бұл кейіпкер Стивенсонның прототипі болған, ал оның басты қарсыласы – аяусыз, адалсыз сенатор Джозеф Кантуэлл, Видал оны Ричард Никсон мен Кеннеди ағайындыларының мінез-құлқынан бейнелеген. 1964 жылы осы пьесамен аттас фильм түсірілді, онда актер Генри Фонда Расселл рөлін сомдады. Фонда 1960 жылғы Демократтардың ұлттық конвенциясында Стивенсонды қолдаған болатын. Sufjan Stevens-тің 2006 жылғы "The Avalanche" альбомында "Адлай Стивенсон" деген ән бар.

Негізгі дереккөздер

Стивенсон, Адлай. Адлай Э. Стивенсоннің құжаттары (8 том, 1972)
Блэр, Уильям Мак. ред. Адлай Стивенсоннің мұрасы: Оның достары мен отбасының естеліктері. Принстон университеті кітапханасының хроникасы (2000) 61(3): 360–403. ISSN 0032 8456 Артур Шлезингер кіші, Уильям Мак. Блэр, Адлай Стивенсон III, Ньютон Н. Миноу және Уиллард Виртцтің естеліктері.